اقتصاد مقاومتی
-
از شکلگیری تا هدایت در عصر نااطمینانی اقتصادی و اجتماعی
انتظارات ایرانیان؛ اندک یا مازاد
در جوامع انسانی، مفهوم انتظارات یا توقعات یکی از مهمترین سازههای روانشناختی و اجتماعی است که رفتار افراد، گروهها و حتی کل جامعه را هدایت میکند. انتظارات نه تنها تصویری است از آنچه افراد از خود، دیگران و آینده انتظار دارند، بلکه پیشبینیکنندهای قوی از تصمیمگیریها، تلاشها، رضایت یا ناامیدی آنهاست. در جامعه ایران، این انتظارات طی دهههای اخیر به شکلی بسیار پیچیده و دوگانه درآمدهاند. از یک سو همچنان ریشه در الگوهای سنتی، مذهبی و خانوادگی دارند و از سوی دیگر به شدت تحت تاثیر سرعت تغییرات جهانی، رسانههای دیجیتال، مقایسههای مداوم با جوامع مرفهتر و فشارهای اقتصادی مداوم قرار گرفتهاند. این دوگانگی باعث شده که انتظارات در برخی حوزهها به شدت بالا و گاهی غیرواقعی باشند و در برخی حوزههای دیگر به سطحی از ناامیدی و انفعال برسند که تقریبا بیسابقه به نظر میرسد.
-
-
تحلیل ساختاری فتنه دی ۱۴۰۴؛ از نارضایتی معیشتی تا پروژه براندازی سازمانیافته
دشمن به دنبال چه بود؟
تحلیل وقایع سیاسی، به ویژه کنشهای اجتماعی-امنیتی نظیر آنچه در دی ۱۴۰۴ رخ داد، مستلزم عبور از سطحنگری و اتخاذ رویکردی چندبعدی است.
-
از بزرگنمایی خطا تا نابودی اتحاد
نقشه چندلایه تفرقه
در بستر پیچیده زیست سیاست جهانی، بازیگران معاند با طراحی نقشههایی چندلایه، به جنگ تمامعیاری علیه ملتهایی دست زدهاند که اراده معطوف به استقلال دارند. این جنگ، نه با صفآرایی کلاسیک، که با سلاحهای نامتعارف و غیرمستقیم پیش میرود؛ سلاحهایی که هدف نهایی آنها نه صرفا تخریب زیرساختهای فیزیکی، که ایجاد فروپاشی از درون، از طریق شکستن حلقههای اعتماد و گسستن رشتههای اتحاد ملی است.
-
چرا جراحیهای اقتصادی به اغتشاش میانجامد؟
اقتصاد رانتی، اصلاحات و میدان جدید نبرد
پرسشی تاریخی در اقتصاد ایران تکرار میشود: چرا هرگاه دولتی برای اصلاح ساختارهای معیوب اقتصادی و حذف رانت، دست به اقدام میزند، موجی از تلاطمهای اجتماعی کشور را فرا میگیرد؟
-
«فعالیت نمایشی» یا «اقدام اثرگذار»؟
فاصله آرمان تا واقعیت
در فضای کنونی فعالیتهای فرهنگی، شکافی عمیق و معنادار بین حجم عظیم برنامهریزیها و صورتبندیهای نظری از یکسو و ضعف مفرط در عرصه اجرا، پایش و سنجش پیامد از سوی دیگر احساس میشود. بسیاری از طرحهای فرهنگی، اسیر چرخهای بیپایان از «اندیشهورزی» و «برنامهنویسی» میشوند، بیآنکه هرگز به «اقدام موثر» و «نتیجه ملموس» تبدیل شوند.
-
دو پارادایم، دو جهان
مرده مکرر
برخی موضعگیریها و بیانیهها را که میخوانم با خودم فکر میکنم آیا جامعه علمی ما ازبیماری فراموشی تاریخی رنج میبرد؟ یا نوعی تقلیلگرایی خطرناک در تحلیل مسائل کلان، ذهن نخبگان را فلج کرده است؟ مثلا، همین بیانیه که ۱۸۰ تن از اساتید و چهرهها به شخص رئیسجمهور نوشتند. سادهانگاری است اگر این سند متنآشنا را صرفا یک یادداشت اقتصادی ببینیم، خیر! این نامه، یک تراژدی معرفتشناختی را فریاد میزند.
-
گزارش «آگاه» درباره خوشبینی تکنوکراتها از مذاکرات با آمریکا را بخوانید
تسلیم دوباره تسلیمطلبان در ایران
هر رئیسجمهور در ایالات متحده پس از روی کار آمدن، به نهادهای امنیتی و اطلاعاتی دستور میدهد تا سند راهبرد امنیت ملی دولت را تنظیم کنند. این سند خلاصه جامع اقداماتی است که دولت قصد دارد در طول دوره تصدی امور آن را به سرانجام برساند و تقریبا بر اساس همین سند نیز موفقیت دولت تعیین میشود.
-
متغیر امنیتی-هویتی
در منظومه فکری رهبر انقلاب، «بنزین» تنها یک حامل انرژی یا کالای مصرفی نیست؛ بلکه یک «متغیر امنیتی-هویتی» است. بررسی دقیق بیانات ایشان با کلیدواژه بنزین در بعد از انقلاب اسلامی نشان میدهد که بنزین نقطه تلاقی سه کلانروند اصلی در حکمرانی جمهوری اسلامی است: «استقلال سیاسی در برابر تحریم»، «عدالت اجتماعی در توزیع منابع» و «سبک زندگی و فرهنگ مصرف.»
-
گزارش «آگاه» درباره ظرفیتهای قانونی تقویت اقتصاد رقابتی را بخوانید
سایـه تنظیمگــری بر رقـابـت!
اقتصاد ایران برای ورود به مسیر رشد پایدار و خروج از وضعیت فعلی که با رکود، نوسانهای ارزی و کاهش بهرهوری همراه بوده، بیش از هر زمان دیگری نیازمند حرکت به سمت اقتصاد رقابتی است.
-
گزارش «آگاه» درباره سفرهای استانی سکاندار دستگاه دیپلماسی را بخوانید
«دیپلماسی استانی» ابزاری برای کاهش آثار تحریمها
«دیپلماسی استانی» یک مفهوم کلیدی و در حال توسعه در سیاست خارجی ایران است که هدف آن فعالسازی ظرفیتهای استانها برای پیشبرد اهداف کلی سیاست خارجی، بهویژه در حوزههای اقتصادی، تجاری، فرهنگی و گردشگری است.
-
کلید مقاومت اقتصادی و تحقق سبک زندگی اسلامی
از عمل فردی تا استراتژی ملی
در عرصه پویاییهای اقتصادی معاصر، اصلاح الگوی مصرف دیگر صرفا یک توصیه اخلاقی نیست، بلکه یک ضرورت استراتژیک برای پایداری ملی و امنیت اقتصادی محسوب میشود.
-
چرا اسراف بزرگترین تهدید نرم ایران اسلامی است؟
از «قناعت» تا «قدرت»
در سالهای اخیر، مفهوم «سبک زندگی» از یک بحث جامعهشناختی صرف فراتر رفته و به یک متغیر ژئوپلیتیک بدل شده است. غرب با صدور الگوی مصرفگرای خود، تنها کالا نمیفروشد؛ بلکه نیاز میآفریند. نیازی که اگر در جامعهای نهادینه شود، فرهنگ، اقتصاد و حتی امنیت ملی آن جامعه را به گروگان میگیرد. در این چارچوب، اسراف دیگر یک رذیله اخلاقی ساده نیست؛ بلکه یک آسیبپذیری راهبردی است که دشمن بر مبنای آن جنگ اقتصادی و روانی خود را طراحی میکند.
-
استعمار نوین منابع استراتژیک
اســـــراف مجــــــازی
اسراف مادی، مصرفی از منابع فیزیکی است که در اصل قرآن کریم (۷:۳۱) به عنوان «پرخوری» نهی شده است. در مقابل، اسراف مجازی یک فرآیند «استعمار منابع استراتژیک» است که در آن، منابعی مانند «وقت»، «توجه» و «اراده» به طور غیرقانونی و بدون اطلاع کاربر به نفع سرمایهداران خصوصی و اهداف استعماری مصادره میشوند. این منابع، در حالی که در ظاهر «معنوی» یا «ذهنی» به نظر میرسند، در واقع سنگبنای تمامی فعالیتهای فردی، اقتصادی و اجتماعی هستند و تخریب آنها، تخریب بنیادهای یک تمدن است.
-
مصرف مسئولانه، آغاز تحول در خانواده و جامعه
اصلاح الگوی مصرف، صرفا فرمانی اقتصادی نیست؛ راهبردی فرهنگی و معرفتی است که سه بُعد خانواده، جامعه و نظام حکمرانی را بههم پیوند میدهد. خانواده در این میان، نه مصرفکننده صرف منابع، بلکه کانون معرفتی و مربی سبک زندگی معنوی جامعه است.
-
گزارش «آگاه» درباره الزامات رشد اقتصادی در سند توسعهای کشور را بخوانید
تحقق رشد اقتصادی هشت درصدی؛ مسیری دشوار اما ممکن!
رشد اقتصادی هشت درصدی که در قانون برنامه هفتم توسعه بهعنوان هدف کلان اقتصاد ایران تعیین شده، از اهمیت ویژهای برخوردار است، چرا که تحقق آن میتواند موتور محرک سایر بخشهای اقتصادی کشور باشد.
-
آداب نمایندگی مجلس
از آنجا که وظیفه «پارلمان ایران» نظارت و قانونگذاری است، روز گذشته مجلسیها عملکرد یکساله برنامه هفتم را با حضور محمدرضا عارف، معاون اول رئیسجمهور و اعضای کابینه بررسی کردند و قرار است، امروز (سهشنبه) نیز مسعود پزشکیان از پاستور به بهارستان برود و با نمایندگان درباره آنچه درباره برنامه هفتم انجام شده سخن بگوید. به هرحال نمیتوان وظیفه نظارت مجلس را نادیده گرفت، اما در عین حال وکلای مردم در بهارستان باید «آداب نمایندگی» را دارا باشند تا مبادا با اظهارات تند و تیز و ایجاد حاشیهها، مجلس را از مسیر اصلی و ماموریتی که برعهده دارد دور کند. ممکن است، پرسشی مطرح شود، مبنی براینکه «آداب نمایندگی» چیست و باید چگونه رعایت شود؟
-
ظرفیتهای تمدنی ایران برای استعمارستیزی
حوزههای علمیه و نبرد روایتی
جهان معاصر با چالشهای عمیقی در عرصه حکمرانی و عدالت روبهرو است. الگوهای مسلط لیبرالیسم و سوسیالیسم، با شعارهای فریبنده صلح و دموکراسی، در عمل به ابزاری برای سلطهگری، کشتار و غارت ملتها تبدیل شدهاند. جنگهای نیابتی، تولید سلاحهای کشتار جمعی، اشغال کشورها و کشتار مردم بیپناه در فلسطین، یمن و افغانستان، عراق و اینک سودان تنها بخشی از نتایج شوم این الگوهاست.
-
دکترین مدیریت بحران در کارزار انرژی
در تلاطم خاورمیانه جایی که هر قطره نفت با خون آغشته است این روزها دریای عدن و آبراههای مجاور به صحنه یک عملیات پنهان و یک جنگ روانی آشکار تبدیل شدهاند. وقوع حوادث مشکوک برای نفتکشها تنها یک خبر امنیتی ساده نیست بلکه بخشی از یک استراتژی حسابشده است که اتاقهای فکر قدرتهای فرامنطقهای برای ایجاد ناامنی ساختگی و تحمیل مجدد فشار حداکثری طراحی کردهاند.
-
۱۳ آبان؛ نماد اقتدار و استقلال ایران
۱۳ آبان، روزی که در تقویم پرافتخار انقلاب اسلامی ایران به عنوان روز مبارزه با استکبار جهانی و روز دانشآموز ثبت شده، یادآور یکی از نقاط عطف تاریخ معاصر ماست. این روز، نه تنها یادبود تسخیر لانه جاسوسی آمریکا در سال ۱۳۵۸ است، بلکه نمادی از اقتدار ملی، مقاومت در برابر سلطهگری و بیداری نسل جوان ایران به شمار میرود.
-
گزارش «آگاه» درباره اهمیت توجه به اقتصاد مقاومتی را بخوانید
توسعه درونزا؛ نسخه مقابله با فشارهای خارجی
در شرایط پیچیده اقتصادی جهانی و نوسانات بازارهای داخلی و خارجی، تحقق اقتصاد مقاومتی به عنوان یک راهبرد اساسی برای حفظ استقلال اقتصادی، امنیت ملی و توسعه پایدار کشور، بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. کارشناسان اقتصادی و نمایندگان مجلس شورای اسلامی بر این باورند که پیادهسازی اصول اقتصاد مقاومتی، تنها راه مقابله با تهدیدات اقتصادی، افزایش تابآوری کشور و کاهش وابستگی به منابع خارجی است.
-
از رنجی که میبریم
بحران نقدینگی و آینده اقتصاد ایران
ویژگی متمایزکننده نظام بانکی از سایر نهادهای مالی و غیرمالی، قدرت خلق پول است؛ قابلیتی انحصاری که به بانکها امکان میدهد با اعطای تسهیلات، بدهی خود را بهعنوان وسیله مبادله در اقتصاد عرضه کنند. این ویژگی، منشأ اصلی مزیت نسبی بانکها در مقایسه با سایر شرکتها محسوب میشود، زیرا بدهی بانکی (سپردهها) برخلاف تعهدات سایر بنگاهها، در سطح گستردهای بهعنوان پول پذیرفته میشود.
-
بانکداری اسلامی؛ مطلوبیت یا ضرورت؟
بایستههای شکلگیری شبکه بانکداری اسلامی بینالمللی
بانکداری اسلامی به عنوان نظامی که در آن مبادلات مالی با اصول شریعت مطابقت دارد، نقشی بنیادین در توسعه عدالت اجتماعی و اقتصادی جوامع اسلامی ایفا میکند. در میان ابزارهای مالی اسلامی، قرضالحسنه جایگاهی ویژه دارد، زیرا مبتنی بر ارزشهای اخلاقی، همبستگی اجتماعی و کارکردهای اقتصادی پایدار است. تثبیت و گسترش بانکداری قرضالحسنه در جمهوری اسلامی ایران ضرورتی راهبردی برای تحقق اقتصاد مقاومتی، عدالتمحور و متناسب با فرهنگ دینی جامعه به شمار میآید. نظام بانکداری ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی، در پی تحقق مبانی اقتصادی اسلام و حذف ربا از ساختار مالی کشور، قدم در مسیر بانکداری اسلامی نهاد. یکی از ستونهای اصلی این نظام، قرضالحسنه است که برخلاف وامهای متعارف ربوی، بر کمکرسانی، تعاون و مشارکت در رفع نیازهای اقتصادی آحاد جامعه بنا شده است.
-
تصویب مشروط لوایح FATF در مجمع تشخیص مصلحت و افشای توطئههای استکبار
گامی هوشمندانه در عرصه دیپلماسی مقاومتی
در راستای تحقق منویات مقام رهبری مبنی بر اقتصاد مقاومتی و تعامل سازنده با جهان، مجمع تشخیص مصلحت نظام با درایت و بصیرت همیشگی خود، لوایح الحاق مشروط به کنوانسیون پالرمو و CFT (مبارزه با تامین مالی تروریسم) را تصویب کرد. این تصمیم حکیمانه که در ۳۰مهر ۱۴۰۴ به امضای مسعود پزشکیان،رئیسجمهور رسید، نمادی از هوشمندی نظام مقدس جمهوری اسلامی در حفظ منافع ملی و مقابله با فشارهای نامشروع استکبار جهانی است.
-
از آموزش تا اشتغال؛ مسیر تحول مشاغل خانگی در مناطق محروم
گروهی جهادی با اجرای برنامههای آموزشی و حمایت عملی از مشاغل خانگی، مسیر خودکفایی و اشتغال پایدار را برای خانوادههای محروم هموار میکند.
-
«آگاه» کنشگری فراکسیونهای مجلس و نمایندگان ادوار را بررسی کرد
انفعال ادواریها در بهارستان
دومین نشست مجمع بانوان ادوار مجلس با موضوع انتخاب هیاترییسه مجمع ۲۲ مهرماه در مرکز امور نمایندگان با حضور عبدالعلی رحیمیمظفری، رییس مرکز امور نمایندگان مجلس برگزار شد، پس از رأیگیری عشرت شایق به عنوان رییس، زهرا پیشگاهی و فاطمه آجرلو بهعنوان نواب، سکینه الماسی بهعنوان سخنگو و رفعت بیات بهعنوان دبیر مجمع بانوان نماینده ادوار انتخاب شدند.
-
تحلیل عوامل روانی و استراتژیک نوسانات نرخ ارز در ایران
اقتصاد درونزا، بستری برای مهار نوسانات ارزی
نوسانات شدید نرخ ارز، به ویژه دلار آمریکا، یکی از پایدارترین و مخربترین چالشهای اقتصاد ایران در دهههای اخیر بوده است. این نوسانات نه تنها بر برنامهریزیهای کلان اقتصادی تاثیر منفی میگذارند، بلکه به طور مستقیم قدرت خرید و امنیت اقتصادی خانوارها و فعالان اقتصادی را تهدید میکنند. در حالی که عوامل بنیادین اقتصادی نظیر کسری بودجه مزمن، تورم ساختاری و تحریمهای بینالمللی نقش محوری در ایجاد شوکهای ارزی دارند، نباید از قدرت بیبدیل عوامل روانی، انتظارات غیرواقعی و واکنشهای جمعی در دامن زدن به این نوسانات غافل شد.
-
زخمهایی که التیام نیافت
ریشههای ناکامی اقتصاد در دهه ۹۰
«آمارهای اقتصادی دهه ۹۰ حقا و انصافا خرسندکننده نیست. آمار مربوط به رشد تولید ناخالص داخلی، آمار مربوط به تشکیل سرمایه در کشور، آمار مربوط به تورم، آمار مربوط به رشد نقدینگی؛ اینها خرسندکننده نیست. آمار مربوط به تامین ماشینآلات به هیچوجه مطلوب نیست یا مسکن و امثال اینها.
-
تقویت پول ملی از منظر رهبر انقلاب
دیدگاه «جامعنگر در مورد ارزش پول ملی»
موضوع ارزش پول ملی، یکی از مهمترین دغدغههای اقتصادی رهبر انقلاب است؛ ایشان طی سالهای اخیر بارها در بیانات خود به آن پرداختهاند. ایشان تقویت پول ملی را یکی از اساسیترین کارها در عرصه اقتصاد میدانند و تاکید میکنند که «پول ملی باید تقویت شود، این هم در واقعیت زندگی مردم اثر دارد، هم در آبروی کشور اثر دارد.» این تعریف نشان میدهد که ارزش پول ملی از منظر رهبر انقلاب، مفهومی چندوجهی است که شامل ابعاد اقتصادی، اجتماعی و حتی سیاسی میشود.
-
تهدیدهای جدید ترامپ علیه ایران
بازگشت به سیاست «فشار حداکثری» یا آغاز درگیری جدید؟
در حالی که جهان هنوز از تبعات حملات نظامی ایالات متحده به تاسیسات هستهای ایران در ۲۲ ژوئن ۲۰۲۵ (۱ تیر ۱۴۰۴) به خود میآید، دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا، بار دیگر با لحنی تند و تهدیدآمیز، تهران را به «بمباران دوباره» تهدید کرده است. این اظهارات که در مصاحبهای با خبرنگاران در کاخ سفید بیان شده، نه تنها زنگ خطر را برای دیپلماسی منطقهای به صدا درآورده، بلکه سوالهایی جدی درباره پایداری صلح شکننده در غرب آسیا مطرح میکند.