اینستاگرام
-
از شکلگیری تا هدایت در عصر نااطمینانی اقتصادی و اجتماعی
انتظارات ایرانیان؛ اندک یا مازاد
در جوامع انسانی، مفهوم انتظارات یا توقعات یکی از مهمترین سازههای روانشناختی و اجتماعی است که رفتار افراد، گروهها و حتی کل جامعه را هدایت میکند. انتظارات نه تنها تصویری است از آنچه افراد از خود، دیگران و آینده انتظار دارند، بلکه پیشبینیکنندهای قوی از تصمیمگیریها، تلاشها، رضایت یا ناامیدی آنهاست. در جامعه ایران، این انتظارات طی دهههای اخیر به شکلی بسیار پیچیده و دوگانه درآمدهاند. از یک سو همچنان ریشه در الگوهای سنتی، مذهبی و خانوادگی دارند و از سوی دیگر به شدت تحت تاثیر سرعت تغییرات جهانی، رسانههای دیجیتال، مقایسههای مداوم با جوامع مرفهتر و فشارهای اقتصادی مداوم قرار گرفتهاند. این دوگانگی باعث شده که انتظارات در برخی حوزهها به شدت بالا و گاهی غیرواقعی باشند و در برخی حوزههای دیگر به سطحی از ناامیدی و انفعال برسند که تقریبا بیسابقه به نظر میرسد.
-
واکاوی استراتژی جذب و شبکهسازی از نوجوانان در فتنه اخیر
هیجان نوجوانی در فتنه آمریکایی
تحلیل فتنههای دهههای اخیر نشان میدهد که دشمن، هدف خود را از صرفا ایجاد اخلال در ساختار سیاسی، به سمت سرمایهگذاری روی نسل آینده معطوف کرده است.
-
چهرههای معروفی که به روی ایران خاک میپاشند
مروجان تروریسم و خشونت
افراد مجرمی که در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی در تهران و سایر نقاط کشور دست به آشوب و خشونت و اقدامات وندالیستی زدند، محرکانی داشتند که عمدتا در جای گرم و نرم نشستهاند و در حالی که بهرهمند و متنعم به انواع مادیات و دریافتیهای میلیاردی هستند، با صفحات مجازیشان، جوانان مردم را به دل معرکه میفرستند تا آنها شکار تروریستهای اجارهای موساد و سیا شوند.
-
شرخری؛ از ریشههای سنتی تا نسخه مجازی مدرن
مطالبات شما را خریدارند!
پدیده شرخری، که در عرف ایرانی به معنای وصول مطالبات از طریق زور، تهدید، ارعاب یا خشونت شناخته میشود، ریشهای عمیق در تاریخ اجتماعی و اقتصادی ایران دارد و همواره با ضعفهای سیستم قضایی و مشکلات اقتصادی گره خورده است. این پدیده، هرچند در قوانین کیفری ایران به عنوان جرم مستقل تعریف نشده، اما در رویه قضایی و عرف اجتماعی، مصداق جرایمی مانند تهدید، اخلال در نظم عمومی و تشویش اذهان تلقی میشود.
-
درمان چاقی در سال ۲۰۲۵ ممکن شد؟
تزریق داروهای کاهش وزن راهحل یا بحران؟
در پایان سال ۲۰۲۵، تزریقات و اکنون قرصهای دارویی مبتنی بر آگونیستهای هورمون GLP-۱ به یکی از مهمترین پیشرفتهای پزشکی قرن تبدیل شدهاند. این داروها، که ابتدا برای درمان دیابت نوع ۲ توسعه یافتند، اکنون به عنوان ابزار اصلی مدیریت چاقی شناخته میشوند و نه تنها وزن را به طور چشمگیری کاهش میدهند، بلکه مزایای گستردهای در سلامت قلبی-عروقی، کلیوی و متابولیک ارائه میکنند.
-
کیمیاگــری معنای مصــــرف
در عصر ظهور تمدن صنعتی، مصرف کالا پاسخی بود به نیازهای فیزیولوژیک و کارکردی انسان؛ غذا برای رفع گرسنگی، لباس برای محافظت در برابر سرما و سرپناه برای امنیت. اما با پیچیدهتر شدن ساختارهای اجتماعی و ظهور سرمایهداری متأخر، رابطه انسان با اشیا دچار تغییری بنیادین شد. امروز، در دهه سوم قرن بیستویکم، ما دیگر در جهانی از اشیای واقعی زندگی نمیکنیم، بلکه در اقیانوسی از نشانهها و نمادها غوطهوریم که از سوی صنعت تبلیغات مهندسی شدهاند.
-
مواجهه با پدیده پنهان در ذهن و جامعه؛ خودفریبی
فرار از رنج یا سوءاستفاده؟!
خودفریبی یکی از پیچیدهترین و در عین حال رایجترین پدیدههای روانشناختی است که تقریبا همه انسانها در طول زندگی خود بارها با آن مواجه میشوند. این پدیده به این معناست که فرد، اغلب بدون آگاهی کامل یا حتی با نوعی آگاهی مبهم و پنهان، واقعیتهایی را در ذهن خود تحریف، انکار یا به شکلی تفسیر میکند که با نیازهای عاطفی، اجتماعی یا شخصیاش سازگار باشد.
-
آغاز مسیر پیروزی در جنگ روایتها
اتحاد را صادر کنیم!
یکی از بدیهیات اندیشه سیاسی و اجتماعی اسلام آن است که پیروزی بر دشمن بدون اتحاد، امری ناممکن است. مقام رهبری نیز بعد از جنگ ۱۲ روزه، بر این امر تاکید ویژه داشتند.
-
روایتی از بتوارگی نوین در عصر فرهنگهای نوپدید
قمار در پوشش اسباببازی
زهرا بذرافکن- خبرنگار گروه فرهنگ: در آوریل ۲۰۲۴، انتشار تصویری بهظاهر ساده در اینستاگرام، موجی بزرگ در بازارهای فرهنگی و خردهفروشی جهان انداخت. لیسا، ستاره تایلندی و عضو گروه بلکپینک، عکسی را منتشر کرد که در آن عروسکی با گوشهای خرگوشمانند و دندانهایی تیز و لبخندی شیطنتآمیز به کیف لوکس و گران قیمت او آویخته بود. این موجود عجیب، لبوبو بود. شخصیتی از جهان داستانی هیولاها که توسط هنرمند هنگکنگی «کاسینگ لونگ» خلق شده بود. آنچه بعد از این استوری اتفاق افتاد، فراتر از یکترند زودگذر بود. سهام شرکت چینی پاپ مارت که تولیدکننده این کالا بود، جهشی خیرهکننده پیدا کرد، صفهای طولانی در برابر فروشگاههای توکیو، بانکوک، لسآنجلس و سنگاپور شکل گرفت و بازارهای سیاه با قیمتهای نجومی پدید آمدند.
-
عقبنشینی تدریجی انسان از روابط واقعی در مسیر مشورت و رشد فردی چه عواقبی دارد؟
تنهاترین نسخه بشر در تاریخ تکامل
انسان از لحظهای که از زندگی فردی بیرون آمد و در گروههای کوچک شکارچی-گردآورنده زندگی کرد، هرگز تنها تصمیم نگرفت. تصمیم برای شکار ماموت، مهاجرت به دشت جدید، ازدواج، جنگ یا صلح، همه در شورای آتش یا زیر درخت مقدس گرفته میشد. اشتباه یعنی مرگ قبیله، پس مشورت نه یک انتخاب، بلکه یک مکانیزم بقا بود. بزرگ قبیله، شمن، زن سالخوردهای که صد زایمان دیده بود، مردی که صد جنگ را تجربه کرده بود؛ اینها اولین «کوچ(Coach)های» تاریخ بودند. رابطه کاملا دوطرفه بود. امروز من برای تو هستم، فردا تو برای من. این دوطرفه بودن، نخستین و عمیقترین شکل بیمه عاطفی بشر بود.
-
مقایسه سیاستهای جهانی در محدودیت دسترسی کودکان و نوجوانان به شبکههای اجتماعی
تغییر؛ از تعدیل محتوا بــه کنترل دسترسی
زهرا بذرافکن- خبرنگار گروه فرهنگ: در سالهای اخیر، نگرانی فزاینده جهانی در مورد تاثیرات زیانبار و الگوریتمهای اعتیادآور شبکههای اجتماعی بر سلامت روان کودکان و نوجوانان، سیاستگذاران را به سمت یک تغییر پارادایم سوق داده است. این تحول از تمرکز صرف بر تعدیل محتوا به سمت اعمال کنترل دسترسی و احراز هویت اجباری کاربران زیر سن قانونی متمایل شده است. شواهد نشان میدهد یک اجماع به نسبت قوی در سطح عمومی وجود دارد؛ به طوری که بر اساس یک نظرسنجی در استاتیستا، ۷۱ درصد از مردم جهان از اعمال ممنوعیتها و محدودیتهای سختتر بر دسترسی کودکان به رسانههای اجتماعی حمایت میکنند.
-
نقش رسانهها در مدیریت مصرف سوخت در کشور توسط مردم
الگوسازی برای مدیریت بحران
در دنیای امروز، رسانهها به بخشی جداییناپذیر از زندگی روزمره ما تبدیل شدهاند. تلویزیون، رادیو، شبکههای اجتماعی، سایتهای خبری و حتی پیامرسانها، همه و همه در شکلدادن به رفتارهای اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی مردم نقش مهمی دارند.
-
هویت از دست رفته
ما مدتهاست که زندگی را زندگی نمیکنیم؛ آن را «تولید محتوا» میکنیم. سفر میرویم تا استوری بگذاریم، غذایی سر سفره میگذاریم که عکسش خوشرنگ باشد، لباسی میپوشیم تا با تم یکدست عکسهای اینستاگرام هماهنگ باشد، حتی سوگواریمان نیز باید زیبا و قاببندیشده باشد: پسزمینه مشکی، یک شاخه رز سفید، نقل قولی انگلیسی از پائولو کوئلیو. غم واقعی، غمی که لایک نمیآورد، جایی در این قاب ندارد.
-
تخفیف چطور از حراج سنتی به اعتیاد جهانی تبدیل شد
خط قرمز روی باورها
در بازارهای قدیم، از تبریز و اصفهان تا دمشق و قاهره، قیمت تقریبا برای همه یکی بود. اگر پارچهفروش به مشتری قدیمیاش میگفت «برای تو ۲۰تومان کم میکنم»، واقعا ۲۰تومان از سود خودش کم میکرد. تخفیف اتفاقی نادر، شفاهی و کاملا قابل اعتماد بود؛ همه میدانستند قیمت اصلی چقدر است و هیچکس خط قرمز نمیکشید، چون نیازی نبود. این وضعیت تا همین ۸۰سال پیش تقریبا در کل دنیا برقرار بود.
-
پیشبینی شیوع بیماری با استفاده از رسانههای اجتماعی
پژوهشگران کانادایی یک مدل یادگیری ماشینی را ارائه دادهاند که با تحلیل پستهای منتشرشده در رسانههای اجتماعی میتواند به پیشبینی محل وقوع شیوع بیماری کمک کند.
-
متا باید در اسپانیا ۴۷۹ میلیون یورو جریمه بدهد
متا در اسپانیا به دلیل پردازش غیرقانونی دادههای کاربران برای دستیابی به مزیت در بازار جریمه شده است.
-
اسکرول کردن در فضای مجازی منجر به سقوط آزاد در زندگی واقعی میشود
فرسایش پنهان
لحظههایی که در حال استراحتیم، گاهی ذهنمان را درگیر صدها محرک دیجیتال میکنیم. محرکهایی که برایمان خستگی پس از استراحت به ارمغان میآورد و ما را از تجربه یک استراحت شیرین محروم میسازد.
-
-
لذت زندگی، نمایشی انتخابی در فضای مجازی و سختی زندگی واقعی در دنیای بیرون
هشدار زندگی دوگانه دیجیتال جوانان
در جامعهای که تورم، بیکاری و شکاف عمیق طبقاتی، زندگی واقعی را برای نسل Z (متولدین ۱۹۹۷ به بعد) و آلفا (متولدین ۲۰۱۰ به بعد) به چالش کشیده، پدیدهای به نام «فیکلایف» یا زندگی دوگانه دیجیتال به یکی از بارزترین مکانیزمهای بقا، مقاومت و جبران خلأهای وجودی تبدیل شده است. این پدیده، جایی رخ میدهدکه افراد دو هویت کاملا موازی میسازند: یکی واقعی، پر از محدودیتهای اقتصادی، فشارهای فرهنگی، اضطراب اجتماعی و کنترلهای هنجاری و دیگری مجازی، پرزرقوبرق، لوکس، آزاد، موفق و ایدهآلشده در پلتفرمهای مجازی مانند اینستاگرام، تیکتاک، یوتیوب و توییتر.
-
در گفتوگوی «آگاه» با حامد هادیان، خبرنگار و نویسنده کتاب «اردک دیوانه» مطرح شد
در جنگ روایتها، حقیقت باید مهمتر از منافع رسانه باشد
زهرا بذرافکن- خبرنگار گروه فرهنگ: در جهانی که سرعت گردش اطلاعات از توان درک انسان پیشی میگیرد، روایتگری به یکی از حیاتیترین کنشهای اجتماعی بدل شده است. هر خبر، تصویر یا ویدیو تنها قطعهای از واقعیتی چندوجهی است که بدون روایت، معنای خود را از دست میدهد. ما در زمانهای زندگی میکنیم که وفور دادهها بهجای افزایش فهم گاه به بحران معنا منجر شده است؛ هرکس میتواند ناقل خبر باشد اما کمتر کسی راوی است. روایت همان خط باریکی است که میان واقعیت و تفسیر، میان دانستن و درک کردن فاصله میگذارد.
-
-
این روزها اینستاگرام ویترینی برای درمان بیضابطه شده است
طلوع عصر توهم درمان
در دنیایی که مرز بین حقیقت و مجاز بیش از پیش محو شده، اینستاگرام به بستری برای بازتعریف مفاهیم بنیادینی مثل سلامت و درمان تبدیل شده است. صفحههایی با طراحی چشمگیر و محتوایی به ظاهر دلسوزانه که قول درمان دردهای روانی را در ازای لایک و اشتراک میدهند. در این گزارش به واکاوی پدیده رواندرمانگران اینستاگرامی پرداختهایم. هدف، روشن کردن زوایای پنهان این کسبوکار پررونق اما خطرناک، از انگیزههای شکلگیری تا تبعات ملموس آن بر سلامت فردی و اجتماعی است.
-
از نمایش واقعیت زندگی تا واقعیسازی نمایشهای ساختگی
این همه ریلیتیشو میخواهیم چکار؟
چند روز پیش در حال چرخ زدن در اینستاگرام و بالا و پایین کردن صفحات بودم که چشمم به پیج بلاگر معروفی افتاد که نوشته بود به زودی با ریلیتیشو «نقاب» در خدمت شما خواهم بود. قبلش هم تبلیغ «زن روز» و «شفرونی» و اینها را دیده بودم و از خودم پرسیدم چی شد که ریلیتیشو اینقدر گل کرد؟
-
ضرورت بازگشت تمدنی در عصر دیجیتال
این زبان تازه همان رسانه است
جهان امروز با سرعتی بیسابقه در حال تحول است، اما در دل این آشوب اطلاعاتی، ملتی میتواند هویت خود را حفظ کند که از درون تمدن خود، به آینده بنگرد. ایران نه صرفا کشوری با تاریخ کهن، بلکه حامل یک میراث تمدنی زنده است؛ میراثی که بر پایه عقلانیت، زیبایی، عدالت و معنویت شکل گرفته است.
-
آینه سبک زندگی یا مهندس خاموش ذهن ایرانی؟
حکمت حضور
در روزگاری نهچندان دور، خانههای ایرانی مانند بسیاری از ملتهای دیگر با صدای گفتوگو، بوی غذا و حضور آدمها معنا پیدا میکرد. امروزه اما، در بسیاری از خانهها نوری آبی از صفحه تلفنها جای همان گرما را گرفته است. ما هنوز در خانهایم، اما بخشی از «زندگی»مان در جایی بیرون از دیوارهای خانه میگذرد؛ در جهان بیمرز و پرجلوهای به نام اینستاگرام. این شبکه، بهتدریج از یک ابزار سرگرمی به بخشی از «سبک زندگی ایرانی» تبدیل شده است؛ جایی که سلیقهها، باورها، روابط و حتی هویت فردی و جمعی ما بازتعریف میشود.
-
اینستاگرام، معمار دیجیتال باورهای نسل جوان
این شبکه باور میسازد
اینستاگرام دیگر فقط شبکهای برای اشتراک عکس و ویدئو نیست و به تدریج به کارخانهای برای تولید باورها و معانی تبدیل شده است. امروزه بسیاری از نوجوانان و جوانان، علاوه بر کلاس درس یا خانواده، بیشتر در صفحه اینستاگرام با «واقعیت» روبهرو میشوند. آنچه در نگاه اول سرگرمی به نظر میرسد، در عمق خود ذهن و نگرش آنان را بازسازی میکند.
-
چگونه شبکههای اجتماعی ذهن و واقعیت ما را بازسازی میکنند؟
جهان ذهنی ما در عصر اینستاگرام
در جهانی که زندگی روزمره با شبکههای اجتماعی گره خورده، انسان مدرن بیش از هر زمان دیگری در معرض بازتعریف مداوم «واقعیت» قرار دارد. امروز، بسیاری از ما جهان را از پشت فیلترهای دیجیتال میبینیم؛ فیلترهایی که فقط نور و رنگ عکسها را تنظیم نمیکنند، بلکه معنا، احساس و قضاوتهای ما را نیز شکل میدهند. اینستاگرام، به عنوان یکی از تاثیرگذارترین پلتفرمهای بصری عصر ما، نقشی محوری در این فرآیند دارد: در بازسازی آنچه میبینیم، آنچه باور میکنیم و حتی آنچه «واقعی» میپنداریم.
-
نسل اینستاگرام؛ چالش سبک زندگی یا فرصت تمدنی؟!
زیست دیجیتال و چالش هویت
شبکههای اجتماعی، امروز بخشی جداییناپذیر از زندگی ایرانیان شدهاند. امروزه این پلتفرمها و بهخصوص اینستاگرام به محیطی برای شکلدهی هویت، ارزشها و سبک زندگی جوانان و حتی نوجوانان ایرانی بدل شدهاند.
-
یادگیری فنون سدسازی برای در امان ماندن از سیل
اینستاگرام؛ فرصت پنهان در قلب یک تهدید
در سدهای که شبکههای اجتماعی مرزهای جغرافیایی را درهم شکسته و مرزهای هویت ما را بازتعریف کردهاند، مواجهه ما با این ابزارهای جدید از یک انتخاب ساده فراتر رفته و به یک ضرورت فرهنگی تبدیل شده است. برای بسیاری از ایرانیان، اینستاگرام دیگر صرفا یک اپلیکیشن نیست؛ یک «زیستجهان دوم» است. میدانی تازه که بخش بزرگی از زندگی، سلیقهها، ارزشها و حتی روابط خانوادگی در آن بازتولید میشود. هر تصمیمی، از خرید یک لباس جدید تا انتخاب سبک زندگی، پیش از ورود به واقعیت، از فیلتر این شیشه جادویی میگذرد.
-
اینستاگرام و تغییر سبک زندگی ایرانی
از «زندگی در قاب» تا «زندگی برای قاب»
دگرگونی سبک زندگی ایرانیان در دهه اخیر را نمیتوان بدون اشاره به پدیده شبکههای اجتماعی، بهویژه اینستاگرام درک کرد. این فضا اکنون نهفقط عرصه نمایش عکس و ویدئو، که میدانی واقعی برای بازتعریف هویت، روابط، مصرف و معنا در زندگی روزمره شده است.