مجتبی مشهدی محمد ـ دبیر گروه فرهنگ
-
آسیبشناسی مضر
سالیان سال، در باور عوام و حتی در گفتههای متخصصان و کارشناسان جامعهشناسی، مردم ایران از نظر فرهنگی، بهعنوان آسیبشناسی، به حجمی از بیاخلاقیها و بداخلاقیها متهم شدهاند و فرهنگ ایشان را چنان یاد کردهاند که گویا این مردم عزیز، نقطه قوتی ندارند و بهکلی عقبمانده و جا ماندهاند. از آنسو، مردم دیگر کشورها، چنان خوب و بهبه و چهچهاند که باید آنان را روی سر، گذاشت و حلوا حلوا کرد و نشان مردم ایرانی داد که ببینید در دنیا چه خبر است! یاد بگیرید که چنین باشید و چنان کنید.
-
عصر رسانه ضدفرهنگ
برای مقابله با فعالیتهای ضدفرهنگی در عصر رسانههای نوین و دسترسیهای گسترده، باید اقدامات متنوع و عمیقی انجام داد. ابتدا باید هویت فرهنگی و ملی را از طریق سیستمهای آموزشی، رسانهها و برنامههای عمومی تقویت کرد.
-
مقاومت در نسل آینده
فرهنگ مقاومت در تعلیم و تربیت نقش بسیار مهمی ایفا میکند و تاثیرات عمیقی بر رشد فردی و اجتماعی افراد دارد.
-
امنیت فرهنگی
تامین آرامش مردم در حوزه فرهنگ یکی از ضروریترین نیازهای هر جامعه است، زیرا فرهنگ بهعنوان بستر اصلی هویت، ارزشها و باورهای یک جامعه، نقش تعیینکنندهای در ایجاد احساس امنیت و آرامش روانی و اجتماعی افراد دارد.
-
حفظ هویت ملی
وضعیت کنونی فرهنگ در ایران با دغدغهها و چالشهای متعددی روبهرو است که ریشه در تحولات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فناوری دارند. این دغدغهها بر جنبههای مختلف فرهنگی ازجمله هنر، ادبیات، رسانه، آموزش و هویت ملی تاثیر میگذارند.
-
راههای نجات
در عصر دیجیتال، فضای رسانهای به بخش جداییناپذیر زندگی روزمره تبدیل شده است. کودکان و نوجوانان بهعنوان نسل دیجیتال، بیشترین تعامل را با این فضا دارند. بااینحال، این تعامل گسترده و بدون نظارت، دغدغههای فرهنگی بسیاری را برای والدین به همراه آورده است. امروز یکی از نگرانیهای اصلی، تاثیرات منفی فضای رسانهای بر ارزشها، باورها و هویت فرهنگی فرزندان خود هستند.
-
تالیف در برابر ترجمه کتاب کودک در ایران
کتابهای کودک و نوجوان در ایران همواره از جایگاه ویژهای در حوزه فرهنگ و ادبیات برخوردار بودهاند. این کتابها نهتنها ابزاری برای سرگرمی، بلکه بهعنوان عاملی موثر در شکلدهی به شخصیت، خلاقیت و جهانبینی کودکان و نوجوانان شناخته میشوند. بااینحال، بررسی وضعیت این حوزه از نظر نسبت تالیف به ترجمه، نشاندهنده چالشها و فرصتهایی است که نیازمند توجه جدی است.
-
بازی تملک تیکتاک در آمریکا
یک بام و دو هوای آزادی اطلاعات
مسدودشدن یا تلاش برای مسدودکردن تیکتاک (TikTok) در ایالاتمتحده به بهانه نگرانیهای امنیتی و حریم خصوصی حدود دو سال است که مطرح شده است. این ماجرا از سال۲۰۲۰ ازسوی ترامپ آغاز شد و امروز شرکت چینی تیکتاک دسترسی کاربران آمریکایی را به اپلیکیشن خود محدود کرد تا این ماجرا ادامه داشته باشد. در ادامه به تاریخچه و جزئیات این موضوع میپردازیم تا ببینیم واقعیت ماجرا از چه قرار است و چه شد که بازی فناوری در کشوری که ادعا دارد مهد آن است، به کشاکشی سخت در زمینه تصاحب یک شرکت کشیده شد.
-
بیتوجهی در زمانه جدید
زندگی در عصر جدید، با تمام پیشرفتها و فناوریهایی که به همراه آورده و رفاه و آسایش بیسابقهای برای بشر ایجاد کرده است اما عادات و رفتارهای ناسالمی نیز شکل داده که نهتنها سلامت فردی و اجتماعی را تهدید میکند، بلکه کیفیت زندگی را نیز کاهش داده است. این عادات بد، که گاهی به ظاهر بیضرر به نظر میرسند، ریشه در سبک زندگی مدرن دارند و بهمرور زمان به بخشی از روال روزمره ما تبدیل شدهاند. گاهبهگاه، تلنگرهایی در این زمینه از اطرافیان میخوریم اما باز بهسرعت به خود بازمیگردیم و غرق در همان رفتارها و عادات همیشگی میشویم.
-
فرهنگ در سبد خانوار
مشاهده وضعیت اطرافیان و بهطور خاص نوجوانان، نگرانیهای متعددی را به وجود میآورد که باید نگاهی چندین و چندباره به رویکرد خود نسبتبه موضوع فرهنگ داشته باشیم. اگرچه در گذشته، صحبت از محصولات فرهنگی، به قشرهای خاص و بهویژه تحصیلکرده و فرهیخته وابستگی داشت، کمکم با توسعه سواد و تحصیلات و همچنین با افزایش دسترسی به انواع رسانهها، محصولات فرهنگی نیز در اختیار اقشار مختلف قرار گرفت.
-
گذر از نشانهها
هر هفته، با شاگردانی از نسل جدید، درباره اتفاقات روز صحبت میکنم. سرعت تغییرات فضای پیرامون را مشاهده و احساس میکنم نهتنها در فناوری، که در تمام امور از دانش، فرهنگ، هنر، ادبیات و حتی باورها، تفاوتهای بارزی بین ما به وجود آمده است.
-
ریلگذاری یا لوکوموتیورانی؟
برای ایجاد و گذر از مسیرهای ریلی، دو گروه موردنیاز است؛ گروه اول، گروهی که به عنوان طراح و ریلگذار است. مسیر را بهخوبی شناسایی میکند، مبدأ و مقصد را درنظر میگیرد، به نقاط حساس و چالشهای مسیر مسلط میشود، برنامه ایجاد مسیر را طراحی میکند، ایمنی را درنظر میگیرد، به تنظیم همه ملزومات و دستورالعملها میپردازد. ریلها را به صحت و دقت در محل خود قرار میدهد و از عملکرد صحیح آن اطمینان حاصل میکند.
-
رفتیم که برگردیم، ماندیم!
تا پیش از همهگیری کرونا، هر وقت درباره آموزش نوین و بهطور خاص آموزش مجازی بحث میشد، به این موضوع میرسیدیم که زیرساختهای مناسب آموزش مجازی در کشور وجود ندارد و فرهنگ موردنیاز هم در این زمینه ایجاد نشده است.
-
حقوق بشر، عینک دلفریب
ابزار دلفریب حقوق بشر، در دست نهادها و سازمانهای مختلف، توانسته است راهحلهای بسیاری برای نقاط مختلف جهان ارائه کند. اما بررسی این امر که آیا حقوق بشر در نگاه فرهنگهای مختلف، جایگاهی یکسان دارد و دخالت در این زمینه میتواند تاثیر یکسانی داشته باشد و اصلا مجاز است یا خیر، ازجمله مسائلی است که بهطور کلی مغفول مانده است.