چشم‌انداز سینمای جهان در آغاز سال ۲۰۲۶؛ همگرایی جوایز و تحولات صنعت تصویر

مولف‌ها برمی‌گردند؟

آغاز سال ۲۰۲۶ میلادی در تاریخ صنعت سینما به عنوان نقطه عطفی در همگرایی رویدادهای هنری است. برای نخستین بار در دهه‌های اخیر، تراکم زمانی رویدادهای کلیدی فصل جوایز، یعنی هشتادوسومین دوره جوایز گلدن گلوب، سی‌وهشتمین دوره جوایز فیلم اروپا (EFA) و سی‌ویکمین دوره جوایز لومیر، دینامیک جدیدی را در تعیین سرنوشت آثار سینمایی ایجاد کرده است. تصمیم آکادمی فیلم اروپا برای انتقال مراسم خود به اواسط ژانویه، درست پس از گلدن گلوب و پیش از اعلام نهایی نامزدهای اسکار، یک حرکت محاسبه شده برای به چالش کشیدن هژمونی سنتی هالیوود و تزریق سلیقه اروپایی به قلب فصل جوایز آمریکا بوده است.

کیمیاگــری معنای مصــــرف

 در عصر ظهور تمدن صنعتی، مصرف کالا پاسخی بود به نیازهای فیزیولوژیک و کارکردی انسان؛ غذا برای رفع گرسنگی، لباس برای محافظت در برابر سرما و سرپناه برای امنیت. اما با پیچیده‌تر شدن ساختارهای اجتماعی و ظهور سرمایه‌داری متأخر، رابطه انسان با اشیا دچار تغییری بنیادین شد. امروز، در دهه سوم قرن بیست‌ویکم، ما دیگر در جهانی از اشیای واقعی زندگی نمی‌کنیم، بلکه در اقیانوسی از نشانه‌ها و نمادها غوطه‌وریم که از سوی صنعت تبلیغات مهندسی شده‌اند.

به بهانه روز جهانی سینما

چه سینماگرانی در سال ۲۰۲۵ از دنیا رفتند؟

در سال میلادی ۲۰۲۵ که در حال سپری کردن روزهای آخر آن هستیم، دنیای سینما، تئاتر و هنرهای نمایشی شاهد فقدان چهره‌هایی بود که هر یک به‌تنهایی بخشی از تاریخ هنر معاصر را شکل داده بودند. از اسطوره‌های بازیگری هالیوود چون رابرت ردفورد، جین هکمن و دایان کیتون گرفته تا فیلمسازان مؤلفی مانند دیوید لینچ و مستندسازان جریان‌سازی چون مارسل اوفولس. به بهانه روز جهانی سینما نگاهی داریم به مهم‌ترین هنرمندانی که در عرصه سینما و تئاتر در یک سال اخیر از دنیا رفتند.

زنگ خطر عادی‌سازی مصرف مواد در تاک‌شوهای محبوب پلتفرمی

وقتی شوخی شوخی جدی می‌شود

زهرا بذرافکن-خبرنگار گروه فرهنگ: موج تکثر و پرمخاطب شدن پلتفرم‌های تصویری در ایران، محتوای گفت‌وگومحور را از انحصار رسانه‌های سنتی خارج کرد. این جابه‌جایی قدرت در کنار مزایای فراوانی که برای آزادی بیان به ارمغان آورده، زمینه‌ای برای قبح‌شکنی‌های آشکار فراهم کرده است. برنامه‌هایی که در فضای مجازی تولید می‌شوند، مانند پادکست‌های تصویری و تاک‌شوهای اینترنتی، برای جذب بازدید و شکستن رکوردهای رقابتی به سمت موضوعات تابو و خط قرمزهای اجتماعی گرایش پیدا کرده‌اند. یکی از جدی‌ترین این خط قرمزها که پیشتر تنها به ‌صورت تلویحی یا با پیامدهای منفی در فیلم‌های سینمایی نمایش داده می‌شد، حالا به‌طور علنی و گاه با لحنی تمجیدآمیز مطرح می‌شود. آن هم نمایش یا عادی‌سازی مصرف دخانیات و مواد مخدر است.

هزینه‌های حمایت از غزه در دنیای سینما

یهودیان آمریکایی به دلیل در اختیار داشتن ثروت‌های هنگفت، خیلی سریع مراکز رسانه‌ای به خصوص سینما را در اختیار گرفتند و از این طریق راه تاثیر بر افکار مردم را به انحصار خویش درآوردند.

به بهانه روز ملی صادرات

فرهنگ صادراتی؛ صادرات فرهنگی

معمولا وقتی حرف از صادرات می‌شود ذهنمان به سمت اقلامی چون پسته، زعفران و فرش می‌رود و کمتر کسی به این فکر می‌کند که می‌توان علاوه بر اینها یک کالای فرهنگی یا حتی فراتر از آن، یک فرهنگ خاص را صادر کرد.

«روپوش‌های آزمایشگاهی در هالیوود» منتشر شد

تبیین نقش علم در صنعت سرگرمی

کتاب «روپوش‌های آزمایشگاهی در هالیوود» نوشته دیوید آلن کربی با ترجمه علی فتحعلی‌آشتیانی از سوی انتشارات راه‌یار منتشر شد. این اثر نگاهی موشکافانه به نقش مشاوران علمی در فرآیند تولید فیلم‌ها و سریال‌های پرمخاطب دارد؛ نقش‌هایی که غالبا پشت دوربین و خارج از قاب باقی می‌مانند.

انتقاد تند ستاره هالیوود از جنگ در غزه و سانسور در آمریکا

جنیفر لارنس در نشست خبری فیلم تازه‌اش «بمیر، عشق من» در جشنواره بین‌المللی فیلم سن‌سباستین، با وجود تلاش‌های مجری برای بستن بحث‌های سیاسی، به پرسش خبرنگاران درباره جنگ غزه پاسخ داد.

مروری بر گیشه جهانی انیمیشن در هفته‌های گذشته و تحولات اخیر این صنعت

تغییر نقشه جهانی انیمیشن

زهرا بذرافکن - خبرنگار گروه فرهنگ: بازار جهانی انیمیشن در سال‌های اخیر دستخوش تحولات عمیقی شده و از یک ژانر حاشیه‌ای به یکی از پایه‌های اصلی و قابل‌اتکای صنعت سرگرمی تبدیل شده است. بر اساس گزارش‌های معتبر، انتظار می‌رود حجم این بازار تا پایان سال ۲۰۲۵ به ۴۰۰ میلیارد دلار برسد که نشان‌دهنده یک رشد پایدار و قابل‌توجه است. با این حال، انیمیشن با جذب ۸۸۲ میلیون مخاطب در سال ۲۰۲۴، عملا به سطح فروش قبل از سال‌های همه‌گیری بازگشته و به عنوان تنها بخشی که به طور کامل از این رکود خارج شده، به یکی از نجات‌دهنده‌های گیشه جهانی سینما تبدیل شده است.

بررسی ابعاد افول مخاطب بین‌المللی آخرین اثر سینمایی ابرقهرمانی آمریکایی

غروب خدایان آمریکایی

زهرا بذرافکن - خبرنگار گروه فرهنگ: در چشم‌انداز سینمایی که روزگاری تحت سلطه بی‌چون و چرای ابرقهرمانان بود، نشانه‌های یک تغییر پارادایم بزرگ به وضوح دیده می‌شود. هیجان وصف‌ناپذیری که با هر فیلم جدید از دنیای سینمایی مارول (MCU) یا دی‌سی (DCEU) گیشه‌ها را به لرزه درمی‌آورد، جای خود را به پدیده‌ای داده است که منتقدان و تحلیل‌گران از آن با عنوان «خستگی ابرقهرمانی» (Superhero Fatigue) یاد می‌کنند. این پدیده که در گیشه‌های داخلی آمریکا به شکل کاهش تدریجی مخاطب خود را نشان داده، در بازارهای جهانی ابعادی به مراتب پیچیده‌تر و عمیق‌تر یافته است.

بدوبیراه گفتن شارلیز ترون به ترامپ

شارلیز ترون در پنجمین مهمانی سالانه خود که برای پروژه توسعه آفریقا برگزار می‌شود، به مهمانان گفت: ما به‌سرعت در حال عقب‌گرد هستیم.

ترامپ هالیوود را به هم ریخت

تعرفه ۱۰۰ درصدی بر فیلم‌های خارجی

ترامپ می‌گوید تعرفه‌های ۱۰۰ درصدی بر فیلم‌های خارجی اعمال خواهد کرد و دلیلش این است که آنها تهدید امنیت ملی هستند و صنعت فیلم آمریکا در حال مرگ است. 

تاریخ‌سازی فلسطین با جایزه بهترین مستند بلند اسکار و حمایت از غزه

پرواز کبوتر صلح در اسکار ۲۰۲۵

بازل آدرا، راشل زور، حمدان بلال و یووال آبراهام با کسب جایزه بهترین فیلم مستند بلند برای «سرزمین دیگری نیست» در نود و هفتمین مراسم جوایز اسکار در هالیوود، تاریخ‌سازی کردند. 

مروری بر تاریخچه و مهم‌ترین انتقادات مربوط به جایزه سینمایی ۸۰ ساله گلدن‌گلوب

جشنواره نژادپرست‌ها

زهرا بذرافکن- خبرنگار گروه فرهنگ: در روزهای گذشته، نامزدهای جایزه سالانه گلدن‌گلوب اعلام شد. مراسم این جایزه نیز در تاریخ پنجم ژانویه یعنی ۱۵دی به میزبانی نیکی گلیزر، کمدین پرحاشیه برگزار و برندگان آن اعلام خواهد شد. جایزه گلدن‌گلوب از جوایزی است که سالانه ازسوی انجمن مطبوعات خارجی هالیوود (HFPA) برای قدردانی از دستاوردهای برجسته در فیلم‌های سینمایی و تلویزیونی در سال گذشته برگزار می‌شود. در صنعت سرگرمی، گلدن‌گلوب از نظر اهمیت بعد از جایزه اسکار (برای فیلم) و نیز بعد از جایزه امی (برای تلویزیون) در نظر گرفته می‌شود.

۱۰ فیلم پرفروش ۲۰۲۴، همه دنباله هستند

چرا فیلم‌های دنباله‌دار پرطرفدارند؟

رسانه سینمایی ورد آف ریل (worldofreel) به‌تازگی مطلبی منتشر کرده که در بسیاری از سایت‌ها و خبرگزاری‌های داخلی و خارجی بازنشر شده است؛ براساس گزارش این رسانه سینمایی، ۱۰فیلم پرفروش سال۲۰۲۴ همه دنباله هستند و اگر بخواهیم خیلی کوتاه و مختصر بگوییم این گزارش نشان می‌دهد که دنباله‌های فانتزی و اکشن سینماها را پر کرده‌اند و به قول اسکورسیزی، مخاطبان سینماها فیلم‌هایی می‌خواهند که شبیه دنیای بازی باشند.

گفت‌وگو با تورج زاهدی، درباره موسیقی فیلم موریس ژار بر فیلم مصطفی عقاد

لیاقت موسیقی فیلم محمد رسول‌الله (ص) بیش از نامزدی اسکار بود

زهرا بذرافکن – خبرنگار گروه فرهنگ: فیلم «محمد رسول‌الله(ص) در ایران و «الرسالت» در خارج از ایران، فیلمی است که در حدود ۵۰سال از تولید آن می‌گذرد و بااین‌حال هنوز موقع پخش آن، مخاطب را پای تلویزیون می‌کشاند. «محمد رسول‌الله(ص)» را کارگردان آمریکایی-سوری مرحوم، مصطفی عقاد در سال۱۹۷۶ میلادی ساخته است. در این فیلم بازیگران شناخته‌شده‌ای چون آنتونی کوئین و ایرنه پاپاس ایفای نقش کرده‌اند و موسیقی آن را آهنگساز و موسیقی‌دان بزرگ فرانسوی، موریس ژار ساخته است. حالا که موسم حج واجب مسلمین است، فرصت را غنیمت شمردیم تا درباره موسیقی فیلم این اثر با تورج زاهدی، آهنگساز، نویسنده و منتقد موسیقی فیلم صحبت کنیم که در ادامه می‌خوانید.

هشدار واقع‌نمای سینمای هالیوود

آرش خوشخو ـ آگاه مسائل سینما / نویسنده و منتقد سینما

گفت‌وگوی «آگاه» با آریا قریشی، کارشناس و منتقد سینما درباره جشنواره کن

سیاست‌هایی که در کن نخ‌نما شدند

زهرا بذرافکن- خبرنگار گروه فرهنگ: جشنواره فیلم بین‌المللی کن به‌عنوان «هنری‌ترین جشنواره فیلم سینمایی» و «جایی برای نمایش فیلم‌های خارج از جریان اصلی و مستقل» شناخته می‌شود اما به نظر می‌آید با آنکه هرگز در حالتی آرمانی از آن نبوده است، اکنون حتی به گذشته خودش هم نزدیک نیست. چند روزی است که این جشنواره فیلم بین‌المللی به پایان رسیده است.

گزارش «آگاه» از بررسی اخبار سینمایی جهان را بخوانید

اعتصابات در کمین «کن ۲۰۲۴»

زهرا بذرافکن-خبرنگار گروه فرهنگ: درحالی‌که در عرصه سینمای جهان به‌زودی و با فاصله چهار روز در انتظار آغاز جشنواره کن ۲۰۲۴ هستیم، اخباری مبنی بر تعطیلی این رویداد به‌علت اعتصاب‌های سراسری کارکنان آن منتشر شده و شایعه‌های زیادی را درمورد تعطیلی این جشنواره سینمایی ایجاد کرده است. این در حالی است که در این دوره از برگزاری آن قرار است که از کارگردان مشهور، فرانسیس فورد کاپولا تقدیر شود. همچنین برنامه‌ریزی شده بود که آثار مهمی برای اولین‌بار در این دوره به نمایش درآید. این اولین‌بار نیست که رویداد یا سازمانی سینمایی در غرب تحت‌تاثیر جنبش‌های گسترده این‌چنینی از سوی کارکنانش قرار می‌گیرد و چهره عمومی آن به‌کلی تغییر می‌کند.

محمد قربانی، منتقد سینما در گفت‌وگو با «آگاه»:

نظام ارزشی تلماسه مشخص نیست

زهرا بذرافکن - گروه فرهنگ آگاه: قسمت دوم تازه‌ترین اثر علمی-تخیلی هالیوود یعنی «تلماسه پارت دو» اخیرا و در اواخر سال ۲۰۲۴میلادی منتشر شد. این فیلم در قسمت اول یک بخش کوچک از جهان داستانی را ارائه کرده و همه را برای شاهکاری در قسمت دوم به انتظار گذاشته بود. حالا بعد از اکران جهانی قسمت دوم آن تنها می‌توان گفت که شاهکاری بصری است و زبان فیلم در روایت و شخصیت‌پردازی الکن است. قصه آن‌قدر کشش ایجاد نمی‌کند که ماندگاری ویژه‌ای در ذهن مخاطب ایجاد کند، بااین‌حال پردازش بصری و زیباشناسانه آن مسحورکننده است و مخاطب را انگشت به دهان می‌گذارد.

آرش فهیم در گفت‌وگو با آگاه درباره فیلم «بیچارگان» مطرح کرد:

نمایی تحریف‌شده از جریان‌های اجتماعی در سینمای عامه‌پسند

کارگردان صاحب‌سبک یونانی که در خلق جهان سینمایی منحصربه‌فردش در سینمای بومی به شهرتی جهانی رسید و برای بیان و تجسم جهان اجتماعی و انسانی در فضاهای سورئال و واقعی یا ساخت کمدی‌های سیاه محبوب مخاطبان حرفه‌ای و عمومی سینماست، در چند اثر اخیر خود به سینمای هالیوود پیوست و از این رو بیش از هر وقت دیگری در مراسم‌ها و جوایز سینمایی جهان دیده شد و جایزه‌هایی را از آن خود کرد. او با اثر اخیرش در فروش نیز رکوردهای خوبی را به‌جا گذاشته و تحسین و تمجید منتقدان را برانگیخته است.

مرور آگاه بر آخرین ساخته یورگس لانتیموس را بخوانید

بیچارگانِ انحراف جنسی

سینمای لانتیموس که از فیلم «دندان نیش» به بعد شاخص شد و سر و شکلی متمایز به خود گرفت حالا در قامتی هم‌سطح هالیوود با مطرح‌ترین بازیگران این جهان سینمایی به «بیچارگان» رسیده است. فیلمی با بازی «اما استون»، «مارک رافلو» و «ویلم دفو» که در جشنواره و جایزه‌های اسکار، بفتا، ونیز و گلدن گلوب جوایز زیادی را از آن خود کرد. جهان لانتیموس بعد از آثاری که تاکنون در دنیا از او به نمایش گذاشته شده است، نشان داده که همیشه شگفتی‌ای برای مخاطب در آستین دارد تا بار دیگر او را وارد مرحله‌ای از درک سینمایی کند که پیش از آن هرگز ندیده باشد. این اثر اقتباسی از یک رمان چاپ ۱۹۹۲ است که در آن زمان بسیار مورد توجه قرار گرفته است.

نگاه آگاه بر مراسم اسکار ۲۰۲۴ را بخوانید

موج کنش‌های ستارگان هالیوودی در مراسم اسکار

نود ششمین دوره جایزه سینمایی اسکار با میزبانی جیمی کمیل در دالبی تئاتر لس‌آنجلس برگزار شد. برندگانی در ۲۳ رشته معرفی شد که گل سر سبد آن‌ها «اوپنهایمر» با بردن ۷ جایزه اسکار بود. با این حال در این دوره فیلم‌هایی همچون «باربی» و «قاتلان ماه گل» در عین ناباوری کمتر از همه مورد توجه قرار گرفتند. در این مراسم کنش‌های ضمنی مهمی هم از سوی بازیگران و عوامل فیلم‌ها به جنگ در غزه رخ داد، علاوه بر آن مسیر منتهی به محل برگزاری مراسم به دلیل تجمع معترضین به توقف جنگ در غزه پرترافیک و بسته شده بود.

«دیوید بوردول» درگذشت

خاموشی یک نظریه‌پرداز سرشناس سینما

«دیوید بوردول» نظریه‌پرداز فیلم و از تاریخ‌نگاران آمریکایی زاده ۲۳ ژوئیه ۱۹۴۷ بود که چند روز گذشته در سن ۷۶ سالگی پس از تحمل یک دوره طولانی بیماری درگذشت. بوردول، محقق، معلم و نویسنده شاخص در حوزه سینما بود که حدود ۲۲ کتاب و تک‌نگاری و بیش از ۱۴۰ مقاله در مجلات، فصل‌نامه‌ها و مقدمه‌هایی بر کتاب‌های دیگران نوشته است. او که استاد بازنشسته دانشگاه ویسکانسن-مدیسون بود با همسرش «کریستسن تامسون»، نظریه‌پرداز و تاریخ‌نگار سرشناس، کتاب‌های «هنر سینما» و «تاریخ سینما» را به نگارش درآورده‌ بود که از منابع اصلی و مهم برای ورود به جهان سینما به شمار می‌آیند.

آغاز جشنواره فیلم عربستان با حضور ویل اسمیت و جانی دپ

جشنواره فیلم دریای سرخ عربستان با حضور ویل اسمیت، جانی دپ، شارون استون، رانویر سینگ و بازیگران عرب کارش را شروع کرد.

اعتصاب غذای هنرپیشه معروف آمریکایی برای آتش بس دایمی در غزه

هنرپیشه آمریکایی هالیوود از آغاز اعتصاب غذای خود با هدف برقراری آتش‌بس دایمی در غزه خبر داده است.