آگاه

تجاوز به میراث بشری

شامگاه یک‌شنبه، دهم اسفند ۱۴۰۴، برای مردم تهران تنها یک شب جنگی دیگر نبود؛ آن شب، غرش جنگنده‌ها و صدای مهیب انفجار در قلب تپنده پایتخت، زخمی بر پیکره‌ای وارد کرد که بیش از یک قرن هویت و هنر ایرانی را در خود جای داده بود. میدان ارگ که دهه‌هاست با آرامش در کنار کاخ جهانی گلستان آرمیده است، ناگهان به کانون تهاجم مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی بدل شد و موج‌های ناشی از این انفجارها، آرامش تنها میراث جهانی ثبت‌شده در یونسکو در قلب تهران را بر هم زد.

مروری بر میراث مکتوب و سیره چهار سردار و رزمنده شهید در ایام سالروز عروج‌شان

شهدای اسفند از دریچه کتاب و کلمه

اسفند در تقویم حماسه و ایثار ایران، نه به عنوان پایان سال، بلکه به مثابه فصلی برای رویش دوباره ارزش‌های متعالی در بستر شهادت شناخته می‌شود. این ایام، یادآور پرواز ملکوتی سردارانی است که با خون خویش، جغرافیای ایستادگی را در مرزهای جنوب و غرب ترسیم کردند. از ششم اسفند که با نام شهید حمید باکری گره خورده، تا هشتم اسفند که یادمان شهید حسین خرازی است و سرانجام دهم اسفند که سالروز عروج شهید امیر حاج‌امینی و شهید مهدی رضایی‌مجد است، همگی حلقه‌های یک زنجیره واحد از ایمان و تخصص هستند. این بهانه‌ای است تا در متن پیش رو به مرور آثاری بپردازیم که تلاش کرده‌اند غبار زمان را از چهره این اسطوره‌ها بزدایند و زیست جهادی آنان را برای نسل‌های پس از جنگ روایت کنند. امروز نخستین گزارش از این مجموعه را می خوانید:

روایتی از عمر بی‌بدیل علامه دهخدا به بهانه هفتادوهفتمین سالروز درگذشت او

مردی که زبان یک ملت را نجات داد

هفتم اسفند در تقویم فرهنگی ایران، تنها یادآور سالگرد درگذشت یک محقق نیست؛ بلکه روز بزرگداشت مردی است که هویت زبانی یک ملت را از تندبادهای فراموشی حفظ کرد. علامه علی‌اکبر دهخدا که در هفتم اسفند ۱۳۳۴ خورشیدی چشم از جهان فروبست، شخصیتی چندوجهی و بی‌نظیر داشت. او نه تنها یک لغت‌شناس بی‌بدیل، بلکه یک سیاست‌مدار آگاه، روزنامه‌نگاری شجاع و از پایه‌گذاران اصلی نثر نوین فارسی بود. اهمیت بنیادین دهخدا در تاریخ معاصر ایران از آن جهت است که او توانست گذار فکری جامعه از استبداد سنتی به مشروطه‌خواهی را با کلمات رهبری کند و پس از سرخوردگی از بی‌وفایی‌های عرصه سیاست، انرژی انقلابی و بی‌نهایت خود را صرف بنای کاخی از واژگان کرد که تا قرن‌ها پناهگاه زبان مادری ایرانیان خواهد بود.