آگاه

بازخوانی وقایع ۱۷ دی ۱۳۱۴؛ چرا کشف حجاب رضاخانی شکست خورد؟

شکست یک ضد فرهنگ

هفدهم دی ۱۳۱۴ در تقویم پهلوی، روز «آزادی زن» نامیده می‌شد؛ روزی که رضاشاه با حضور در دانشسرای مقدماتی تهران، فرمان کشف حجاب را رسمیت بخشید و آن را گامی ضروری برای ورود ایران به دروازه‌های تمدن دانست. تمدنی که در حافظه جمعی جامعه ایران، جز یادآور وحشت، خانه‌نشینی و خشونت دولتی نیست. رویدادی که شاه می‌خواست نماد تجدد و پیشرفت باشد، حالا از آن به عنوان یکی از ناخواسته‌ترین اتفاقات از سوی مردم و بزرگ‌ترین تراژدی‌های فرهنگی معاصر یاد می‌شود.

پیامبری که دیگر در قفسه‌ها نیست

ششم ژانویه یعنی ۱۶ دی بهانه‌ای است برای بازخوانی زندگی و آثار مردی که سال‌ها آثار او در بازار کتاب‌های هدیه و عاشقانه‌های روشنفکری پرتکرار بود اما امروز گویی گرد فراموشی بر رد پای «پیامبر»ش نشسته است. اگر دهه ۷۰ یا ۸۰ شمسی را به یاد داشته باشید، خوب می‌دانید که نام جبران خلیل جبران برای خودش یک برند تمام‌عیار بود؛ نویسنده‌ای که جملاتش نقل محافل بود و کتاب‌هایش در بساط هر دستفروشی، از خیابان انقلاب تهران تا کتاب‌فروشی‌های تمام دنیا، حکم پول نقد را داشت. اما حالا چه؟ آن موج عظیم کجا رفت و چرا ستاره بخت سومین شاعر پرفروش تاریخ این‌چنین رو به افول گذاشته است؟

از واسازی تا بازسازی خانواده در سینمای بین‌المللی

بازگشت به خانه

تاریخ سینما همواره آینه‌ای تمام‌نما از تحولات نهاد خانواده بوده است. اگر دهه ۱۹۵۰ عصر تقدیس خانواده هسته‌ای و دهه ۱۹۷۰ دوران طغیان علیه آن بود، به نظر می‌رسد سال ۲۰۲۵ نقطه عطفی برای سنتز این دو دیدگاه است. امسال، پرده نقره‌ای نه میزبان انکار سنت است و نه مبلغ بازگشت کورکورانه به گذشته؛ بلکه شاهد تلاشی هوشمندانه برای بازتعریف نقش‌های سنتی پدر و مادر در دل پیچیدگی‌های جهان مدرن هستیم. فیلمسازان برجسته جهان، پس از سال‌ها تمرکز بر فردگرایی و قهرمانان تنها، دوربین‌های خود را دوباره به سمت میز شام و اتاق نشیمن چرخانده‌اند تا بپرسند در عصر دیجیتال و سیالیت هویت‌ها، چه چیزی از خانه باقی مانده است که ارزش جنگیدن داشته باشد؟