-
۱۱ میلیون سالمند؛ یک ایران در حال پیر شدن
زنگ خطر تغییر ساختار سنی جمعیت
ایران در آستانه ورود به دوره‌ای تازه از تغییرات جمعیتی قرار دارد؛ دوره‌ای که در آن سالمندی دیگر مسئله گروهی محدود از جامعه نیست و به موضوعی خانوادگی، اقتصادی و اجتماعی تبدیل می‌شود. رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به جمعیت حدود ۱۱ میلیونی سالمندان، از شتاب بالای سالمندی در ایران و ضرورت تغییر نگاه سیاست‌گذاران به این پدیده سخن گفت؛ تغییری که از حمایت صرف باید به سمت توانمندسازی و ایجاد زمینه برای «سالمندی سالم» حرکت کند.
-
بررسی طرح تضمین امنیت غذایی و بهبود معیشت مردم
کالابرگ زیر ذره‌بین
طرح «تضمین امنیت غذایی و بهبود معیشت مردم» که از دی ۱۴۰۴ در قالب فاز جدید کالابرگ الکترونیکی اجرا شد، در حالی اعتبار یک میلیون تومانی برای هر نفر را در نظر گرفت که هزینه تامین سبد ۱۱ قلم کالای مشمول این طرح تا مرداد ۱۴۰۵ حدود ۶۷ درصد افزایش یافته است. بر این اساس، قدرت پوشش اعتبار یک میلیون تومانی کالابرگ برای تامین همین سبد نیز از ۴۴ درصد در دی ۱۴۰۴ به ۲۶ درصد در مرداد ۱۴۰۵ کاهش پیدا کرده است.
-
حدود چهار هزار واگن صنعت حمل و نقل ریلی کشور در انتظار رسیدگی فنی هستند
صف طویل واگن‌های تعمیری
یکی از چالش‌های صنعت حمل‌ونقل ریلی کشور، کمبود واحدهای تعمیراتی لوکوموتیو و واگن است؛ چالشی که در شرایط کمبود واگن و لوکوموتیو، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. در حالی که ناوگان ریلی کشور به اندازه نیاز خطوط نیست، ظرفیت واحدهای تعمیراتی موجود نیز حتی پاسخگوی نیاز ناوگان فعلی نیستند و بخشی از واگن‌ها در صف تعمیرات باقی می‌مانند. برآوردهای مختلف از باقی ماندن حدود چهار هزار واگن در صف تعمیرات حکایت دارد.
-
آغاز ترم دانشگاه و چالشی که هنوز راه‌حل روشنی ندارد
مادران دانشجو؛ میان کلاس درس و مسئولیت مادری
با آغاز هر سال تحصیلی، دانشگاه‌ها بار دیگر میزبان دانشجویانی می‌شوند که برای ادامه تحصیل و ساختن آینده حرفه‌ای خود به کلاس‌های درس بازمی‌گردند؛ اما برای بخشی از این دانشجویان، بازگشت به دانشگاه تنها به معنای تهیه کتاب و انتخاب واحد نیست. مادران دانشجو باید همزمان با حضور در کلاس، دغدغه مراقبت از فرزند، شیردهی، بیماری کودک، هزینه مهدکودک و گاه حتی برخورد سلیقه‌ای برخی استادان را نیز مدیریت کنند.
-
وقتی بیمه هم کفاف درمان را نمی‌دهد
بازنشستگان در تنگنای هزینه‌های سلامت
برای یک بازنشسته، بیماری فقط به معنای درد و مراجعه به پزشک نیست؛ گاهی آغاز یک زنجیره از هزینه‌ها، رفت‌وآمدها، نامه گرفتن‌ها و نگرانی از تامین پول درمان است. داشتن بیمه پایه و حتی بیمه تکمیلی هم لزوما به این معنا نیست که بیمار در زمان ترخیص یا هنگام مراجعه به داروخانه، هزینه‌ای پرداخت نخواهد کرد. روایت برخی بازنشستگان تامین اجتماعی نشان می‌دهد فاصله میان «داشتن بیمه» و «پوشش واقعی هزینه درمان» همچنان قابل توجه است.
-
شهریه مدرسه برای آموزش بهتر یا خریدن خیال آسوده؟
مدرسه‌ای که برایش پول می‌دهیم
مینا یاری، خبرنگار گروه جامعه: برای بعضی خانواده‌ها، انتخاب مدرسه از سال‌ها پیش دیگر فقط انتخاب میان یک مدرسه دولتی و غیردولتی نیست؛ انتخاب میان دو سبک متفاوت از آموزش و البته دو سطح متفاوت از هزینه است. شهریه مدارس غیردولتی در سال‌های اخیر آن‌قدر بالا رفته که تحصیل در برخی مدارس به یکی از اقلام جدی بودجه خانوار تبدیل شده است.
-
-
طرح یکپارچه بلندمرتبه‌سازی در ۲۸ شهر شمالی
مازندران قد می‌کشد؟
استان مازندران قرار است الگوی تازه‌ای برای توسعه شهری خود تعریف کند، الگویی که در آن، بلندمرتبه‌سازی یکی از گزینه‌های پیش‌روی شهرها قرار گرفته است. مسئولان راه و شهرسازی استان از تدوین آیین‌نامه بلندمرتبه‌سازی در ۲۸ شهر استان در این طرح خبر داده‌اند. در سطح ملی نیز تهیه یک سند یکپارچه برای بلندمرتبه‌سازی در مازندران و دو استان دیگر در دستور کار قرار گرفته است. همزمان، استاندار مازندران از برنامه ساخت ساختمان‌هایی تا ۵۰ طبقه در شهرهایی مانند ساری، بابل و قائم‌شهر سخن گفته است.
-
افزایش قیمت دارو و وعده افزایش پوشش بیمه‌ای
نسخه‌ای که بیمه‌ها گردن نمی‌گیرند
وقتی قیمت دارو بالا می‌رود، قرار است بیمه‌ها مانع افزایش پرداخت از جیب مردم شوند؛ اما اگر دارویی اساسا تحت پوشش بیمه نباشد یا بیمه بخشی از هزینه آن را بپردازد، افزایش قیمت مستقیما به سفره بیمار منتقل می‌شود. حالا در بازار دارویی ایران، پرسش اصلی این است: گرانی دارو قرار است چگونه جبران شود؟
-
مردم از مدرسه دولتی چه می‌خواهند؟
کیفیت آموزش؛ نگرانی اول خانواده‌ها
مدرسه برای خانواده ایرانی دیگر فقط محلی برای گذراندن چند ساعت از روز و یادگیری مجموعه‌ای از کتاب‌های درسی نیست؛ انتخاب مدرسه به تصمیمی تبدیل شده که خانواده‌ها برای آن از ماه‌ها قبل جست‌وجو می‌کنند، درباره کیفیت معلمان و امکانات می‌پرسند و گاهی حاضرند بخش قابل‌توجهی از درآمد سالانه خود را صرف کنند. در چنین شرایطی، یک نظرسنجی درباره مهم‌ترین مشکل مدارس دولتی، تصویری قابل تأمل از نگرانی افکار عمومی ارائه می‌کند: مسئله اصلی از نگاه مردم، پیش از آنکه ساختمان و تجهیزات باشد، کیفیت آموزش و شیوه تدریس است.
-
قدرت خرید خانوارها در سایه تورم و جنگ
کالابرگ چقدر از سفره مردم عقب است؟
برای فهمیدن فاصله میان سیاست‌های حمایتی دولت و زندگی روزمره مردم، گاهی لازم نیست سراغ جدول‌های پیچیده اقتصادی رفت. کافی است یک خانوار را تصور کنیم که در ابتدای ماه، فهرستی از کالاهای ضروری را روی کاغذ می‌نویسد؛ برنج، روغن، مرغ، گوشت، لبنیات، تخم‌مرغ، حبوبات و چند قلم دیگر. بعد یک میلیون تومان اعتبار به آن اضافه می‌شود و خانواده باید تصمیم بگیرد کدام نیاز را حذف کند تا بتواند بقیه را بخرد.
-
در گفت و گو با دانشیار جمعیت‌شناسی دانشگاه علامه طباطبایی مطرح شد
کاهش باروری واقعی در ایران؛ حدود ۱۰ میلیون نفر در آستانه تشکیل خانواده
مسئله مهم یا بهتر بگوییم معضل کاهش جمعیت ایران اگرچه چند سالی است مورد توجه دولتمردان و کارشناسان علم اجتماع قرار گرفته اما واقعیت این است که با بروز مشکلات اقتصادی عدیده در مسیر زندگی مردم و دشواری معیشت حالا این ماجرا ابعاد پیچیده‌تری هم یافته است چراکه حالا بسیاری از افراد در آستانه ازدواج به دلیل مشکلات اقتصادی از جمله هزینه بالای مسکن، لوازم خانگی و نبود درآمد مکفی قید ازدواج را زده یا می‌زنند.
-
-
روزگاری نانوایی فقط یک شغل نبود
شاطر وضو می‌گرفت؛ مردم تنور خیرات می‌کردند
بوی نان تازه برای ایرانی‌ها فقط بوی یک ماده غذایی نیست؛ بوی خانه است، بوی سفره‌ای که قرار است دور آن خانواده‌ای جمع شوند، بوی صبحانه، مدرسه، کار و زندگی. نان در فرهنگ ایرانی آن‌قدر با مفهوم برکت گره خورده که هنوز هم افتادن تکه‌ای از آن روی زمین برای بسیاری قابل چشم‌پوشی نیست، خم می‌شوند، نان را برمی‌دارند و جایی می‌گذارند که زیر پا نرود.
-
پشت پرده بازار داغ پلتفرم‌های آنلاین طلا چه خبر است؟
طلای مجازی، ریسک واقعی
در اقتصادی که تورم، ارزش پول ملی را به‌طور مستمر کاهش داده، طلا برای بسیاری از خانوارهای ایرانی دیگر صرفاً یک کالای زینتی نیست؛ بلکه به ابزار پس‌انداز و حفظ ارزش دارایی تبدیل شده است. رشد قیمت طلا و کاهش قدرت خرید ریال باعث شده حتی کسانی که سرمایه بزرگی ندارند، به خریدهای کوچک و تدریجی طلا روی بیاورند.
-
وقتی سفره را باید مدیریت کرد
زن، مدیر پنهان اقتصاد خانواده
مینا یاری،خبرنگار گروه جامعه: گاهی در خاطرات خانواده‌ها، یک تصویر مشترک وجود دارد؛ تصویر مادری که سال‌ها پولی را کنار گذاشته، بی‌آنکه چندان درباره‌اش حرف بزند. پولی که شاید از کم کردن هزینه‌های روزمره جمع شده، از پس‌انداز بخشی از درآمد همسر، از طلایی که سال‌ها گوشه‌ای نگه داشته شده یا حتی از همان اسکناس‌هایی که هر ماه آرام‌آرام کنار گذاشته شده‌اند. بعد، یک روز که خرجی پیش‌بینی نشده از راه می‌رسد، درآمد پدر خانواده کفاف نمی‌دهد یا خریدی ضروری روی دست خانواده می‌ماند، مادر سراغ همان ذخیره می‌رود؛ انگار یکباره خانواده را «شارژ» می‌کند.
-
آیا آلودگی هوا بر کاهش سن آلزایمر در تهران اثرگذار است؟
شهری با حافظه دود گرفته
تهران فقط شهری نیست که آلودگی هوا نفس کشیدن در آن را دشوار می‌کند. در سال‌های اخیر، نگرانی دیگری نیز آرام‌آرام به فهرست پیامدهای زندگی در پایتخت اضافه شده است: سلامت مغز. اگر زمانی آلزایمر را بیماری سال‌های سالمندی می‌دانستیم، حالا نشانه‌هایی وجود دارد که نشان می‌دهد مسئله باید بسیار زودتر از ۶۰ یا ۷۰ سالگی جدی گرفته شود.
-
وقتی «کمک داوطلبانه» از مرز اجبار عبور می‌کند
مدرسه دولتی؛ شهریه غیررسمی
برای بعضی خانواده‌ها، شروع سال تحصیلی با خرید کیف و کفش و دفتر و کتاب آغاز نمی‌شود؛ با یک سوال شروع می‌شود: «چقدر باید به مدرسه بدهیم؟» مدرسه، دولتی است؛ شهریه‌ای هم نباید در کار باشد. بخشنامه‌ها روشن هستند، مسئولان نیز هر سال بر ممنوعیت دریافت وجه تاکید می‌کنند و حتی وزیر آموزش و پرورش همین روزها دوباره گفته است که «هیچ مدیری حق ندارد هنگام ثبت‌نام از مردم شهریه یا وجهی دریافت کند.» اما روایت برخی خانواده‌ها چیز دیگری است.
-
خطاب به مسافران این عصر پرآشوب
جلال! گاهی کتابی را نمی‌خوانیم؛ کتاب ما را می‌خواند. «غرب‌زدگی» از همین جنس است. کتابی که در دهه ۴۰ نوشته شد، اما پرسش‌هایش هنوز در کوچه و خیابان، در دانشگاه و رسانه، در خانه و بازار و اکنون بیش از همه در صفحه کوچک تلفن‌های همراه ما قدم می‌زنند. شاید اگر امروز ورق‌های آن کتاب دوباره گشوده شود، بیش از آنکه تاریخ را ببینیم، خودمان را در آینه آن خواهیم دید.
-
-
آبروی کشور در گرو سخنان مسئولان ایرانی در برابر دشمن است
مادری کنید برای ایران!
نعیمه جاویدی؛ مامان قبل از اینکه دخترها را راهی خانه بخت کند، یک جلسه مادر و دختری توی اتاق تهی خانه می‌گذاشت تا آنها را با بهترین قسمت جهیزیه‌شان غافلگیر کند. درست وقتی داشت ماجرای مسافرت رفتن بابا و زنبیل خالی را تعریف می‌کرد.
-
وقتی مهریه به مسئله خانواده تبدیل می‌شود
مصوبه مهریه روی میز شورای نگهبان
مینا یاری، خبرنگار جامعه: به‌تازگی مجلس طرح اصلاح موادی از قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی و برخی احکام مرتبط با مهریه را تصویب کرده است؛ طرحی که حالا در انتظار نظر شورای نگهبان قرار دارد و اگر به تایید برسد، می‌تواند بخشی از قواعد حاکم بر روابط مالی و حتی مناسبات طلاق میان زوجین را تغییر دهد.
-
جایی که بی‌اطلاعی می‌تواند پای معامله را به دادگاه بکشاند
مشاور املاک یا تنظیم‌کننده دعوا
مینا یاری، خبرنگار جامعه: خرید خانه، اجاره یک واحد مسکونی یا فروش ملکی که حاصل سال‌ها پس‌انداز یک خانواده است، برای بسیاری از مردم یکی از مهم‌ترین و گاه پرریسک‌ترین تصمیم‌های زندگی است؛ اما در بخشی از بازار مسکن، این تصمیم مهم به دست افرادی سپرده می‌شود که لزوما از دانش حقوقی، صلاحیت حرفه‌ای یا حتی مجوز فعالیت برخوردار نیستند. نتیجه هم گاهی چیزی فراتر از یک معامله پرهزینه است: قراردادهای ناقص، اختلاف میان طرفین، پرداخت مبالغ خارج از عرف و در نهایت پرونده‌ای که سر از مراجع قضایی درمی‌آورد.
-
مسکن در تله تورم، هزینه ساخت و افت قدرت خرید گرفتار شده است
مردم از بازار مسکن جا ماندند
بازار مسکن تهران در وضعیتی قرار گرفته که در نگاه اول متناقض به نظر می‌رسد: قیمت‌ها بالا می‌روند، اما خبری از رونق معاملات نیست. واحدهای مسکونی گران‌تر شده‌اند، هزینه ساخت افزایش یافته و در برخی برآوردها قیمت پیشنهادی هر متر مربع، از مرزهای تازه‌ای عبور کرده است؛ با این حال، بخش بزرگی از متقاضیان مصرفی دیگر توان ورود به بازار را ندارند. به این ترتیب، افزایش قیمت به جای آنکه نشانه رونق باشد، بیش از هر چیز از عمیق‌تر شدن شکاف میان «قیمت خانه» و «قدرت خرید خانوار» حکایت دارد.
-
-
آغاز سال تحصیلی با افزایش چند برابری قیمت نوشت افزار
درس خوانـدن گران شد
پیش از این شهریور که می‌رسید، خرید نوشت افزار فقط یک کار ضروری نبود؛ بخشی از حال‌وهوای آمدن ماه مهر بود. نمایشگاه‌های نوشت‌افزار برپا می‌شدند، خانواده‌ها میان قفسه‌های پر از دفتر و مداد و مدادرنگی می‌گشتند و دفترهای با قیمت‌های پایین‌تر در دسترس بودند. خرید مدرسه اگرچه هزینه داشت، اما برای بسیاری از خانواده‌ها هنوز در محدوده هزینه‌های قابل مدیریت قرار می‌گرفت.
-
آیا کارمزد خدمات بانکی به هزینه واقعی ارائه خدمات نزدیک می‌شود؟
پرداخت پول برای گرفتن پول نقد
تا پیش از این، وقتی مشتری کارت بانکی‌اش را وارد خودپرداز می‌کرد، کمتر کسی به این فکر می‌کرد که خود عملیات برداشت وجه ممکن است هزینه داشته باشد اما اکنون بخشی از این خدمت بانکی وارد فهرست کارمزدها شده است. براساس تعرفه‌های جدید بانک مرکزی، برداشت وجه نقد از خودپرداز بانک خود همچنان رایگان است، اما اگر مشتری از خودپرداز بانک دیگری استفاده کند، این برداشت مشمول کارمزد خواهد شد.
-
وقتی بیمار برای رسیدن به درمان، ناچار است شهرش را ترک کند
تهران؛ آخرین ایستگاه درمان
شب که می‌شود، بعضی بیمارستان‌های تهران فقط محل بستری بیماران نیستند؛ برای خانواده‌هایی که از شهرستان آمده‌اند، به اقامتگاه موقت هم تبدیل می‌شوند. در گوشه‌ای از نمازخانه، مادری کنار کودک بیمار خود خوابیده و چند خانواده دیگر، وسایل مختصرشان را کنار دیوار گذاشته‌اند. بیرون بیمارستان نیز گاهی چادرهایی برپا می‌شود؛ خانواده‌هایی که برای درمان به پایتخت آمده‌اند اما توان پرداخت هزینه هتل و مسافرخانه را ندارند یا کسی را در تهران نمی‌شناسند و حالا شاید در ماشین خوابیده‌اند.
-
پیامبری که جامعه را با اخلاق ساخت
از «محمد امین» تا اخلاق اجتماعی امروز
اگر بخواهیم از میان همه ویژگی‌هایی که پیامبر اسلام (ص) را برای مسلمانان و حتی برای تاریخ بشر به چهره‌ای ماندگار تبدیل کرده است، یک ویژگی را انتخاب کنیم، شاید «اخلاق» بهترین پاسخ باشد. قرآن درباره او می‌گوید: «وَإِنَّکَ لَعَلَیٰ خُلُقٍ عَظِیمٍ»؛ تو صاحب اخلاقی بزرگ و والا هستی. این تعبیر فقط ستایش یک فرد نیست؛ اشاره به یک روش زندگی است، روشی که قرار بود از مناسبات فردی عبور کند و جامعه بسازد.
-
