آگاه: هرسال همافران در بهمن به حسینیه امام خمینی (ره) می‌روند و با فرمانده کل قوا دیدار می‌کنند. معظم‌له سال گذشته در آن دیدار ویژگی‌های مهم حرکت ۱۹ بهمن ۵۷ را نیاز امروز کشور و ملت برشمردند و گفتند: «شجاعت» و «به هنگام بودن» دو خصوصیت برجسته اقدام همافران بود. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای «به موقع» و «در لحظه لازم تصمیم گرفتن» را بسیار مهم دانستند و افزودند: توابین در عاشورا به کمک امام حسین (ع) نیامدند اما بعدا قیام کردند و همه کشته شدند، ولی کار بی‌نتیجه بود چون به موقع نبود. ایشان، عقلانی بودن و اقدام براساس محاسبه را ویژگی دیگر ۱۹ بهمن ۵۷ دانستند و گفتند: برخی تصور می‌کنند که حرکت انقلابی مقابل عقلانیت است اما حرکت انقلابی بیش از هر حرکت دیگر به محاسبه و عقلانیت نیاز دارد. رهبر انقلاب استفاده از غفلت دشمن را دیگر خصوصیت ممتاز اقدام همافران خواندند و افزودند: دستگاه‌های ضداطلاعات و فرماندهان ارتش نتوانستند این حرکت را آن هم در نیروی هوایی کشف کنند یا حدس بزنند و در حقیقت از جایی که فکر نمی‌کردند ضربه خوردند.
نهاجا در دفاع مقدس هشت ساله و جنگ ۱۲ روزه کارنامه درخشانی از خود به جا گذاشت؛ بنا به اذعان فرماندهان نیروهای هوایی، تنها چند دقیقه پس از آغاز رسمی حمله رژیم صهیونیستی به کشور، خلبانان پایگاه هوایی شهید بابایی اصفهان و سایر پایگاه‌ها در آسمان تهران و سایر نقاط حساس کشور پروازهای رزمی خود را انجام دادند و موفق شدند در چندین مرحله، هواگردهای پیشرفته بدون سرنشین دشمن را ساقط کنند. خلبانان پایگاه‌های مختلف نهاجا بارها با یورش به دسته‌های پروازی هواپیماهای دشمن، مانع عملیات آنها شدند.
امیر سرتیپ خلبان حمید واحدی، فرمانده پیشین نیروی هوایی ارتش ۱۳ شهریور سال جاری در جمع کارکنان ستاد این نیرو، با بیان اینکه در ایام جنگ حتی خلبانان و کارکنانی که در مرخصی بودند، بلافاصله به یگان‌ها مراجعت کرده و در کمترین زمان وارد ماموریت‌های رزمی شدند، تاکید کرد: در طول جنگ تحمیلی اخیر، نیروی هوایی ارتش، تمام توان خود را برای دفاع از آسمان و مردم ایران اسلامی به کار گرفت و ده‌ها عملیات انجام داد که به دلیل ملاحظات امنیتی، فعلا امکان رسانه‌ای کردن آن فراهم نیست.
زمان گذشت و در آذر یک مقام مسئول در پدافند هوایی جزئیات بیشتری از عملیات ارتشی‌ها با رژیم صهیونی ارائه داد. امیر سرتیپ دوم رضا خواجه، معاون عملیات نیروی پدافند هوایی ارتش در گفت‌وگویی تلویزیونی با بیان اینکه در طول جنگ تحمیلی ۱۲‌روزه بیش از ۱۹۶ فروند انواع هواگرد توسط پدافند هوایی ارتش و پدافند هوایی نیروی هوافضای سپاه منهدم شد، گفت: اکثر پروازهای رژیم صهیونسیتی که توسط پرنده‌های هرون و هرمس ۴۵۰ صورت می‌گرفتند، در نقش فرماندهی و کنترل انجام می‌شد توسط عزیزان پدافندی ما در بخش‌های مختلف و نقاط گوناگون کشور منهدم شد. وی با اعلام اینکه در جنگ تحمیلی ۱۲ روزه، تعداد ۳۵ نفر از همکاران بنده به شهادت رسیدند و جان خود را در دفاع از آسمان و این مرز و بوم فدا کردند، اظهار کرد: ما با تجهیزات بومی به جنگ دشمن رفتیم. البته نقاط ضعفی هم وجود داشت که پس از پایان جنگ بلافاصله دانشمندان ما در همراهی با صنایع دفاعی در همراهی با یکدیگر بر آن شدیم تا این نقاط ضعف را برطرف کنیم.
اقتدار نیروی هوایی مرهون جنگنده‌هایی است که در اختیار دارد و به وسیله آنها می‌تواند مقابل دشمن قد علم کند و مانع تجاوزگری آنها به خاک کشورمان شود. اهمیت استفاده از جنگنده به عنوان مهم‌ترین ابزار آفندی و فصل الخطاب منازعات به اندازه‌ای است که امروز تمامی ارتش‌های دنیا با صرف هزینه‌های گزاف به‌دنبال تجهیز و ارتقای توان هوایی خود هستند، چراکه اجرای عملیات هوایی، حمایت و پشتیبانی از نیروهای سطحی، مقابله با تک هوایی دشمن، اجرای عملیات غافلگیرانه، انهدام مواضع حیاتی دشمن، اسکورت کشتی‌های تجاری و نفتکش‌ها همگی از وظایف عملیاتی نیروی هوایی محسوب می‌شود و بخش عمده آن به‌واسطه «هواپیماهای بامبر» چند منظوره و بخشی دیگر بر عهده جنگنده رهگیرها انجام می‌شود. فلذا وجود نیروی هوایی توانمند برای هر کشوری می‌تواند به عنوان یک برگ برنده و عنصری اساسی در عرصه دفاع زمینی، هوایی و دریایی محسوب شود. ناوگان فعلی ارتش شامل بخش غربی، بخش ایرانی و بخش شرقی است: 

۱- بخش غربی ناوگان هوایی: 
شامل خریدهای پیش از انقلاب از آمریکا و تعدادی جنگنده فرانسوی (بعد از انقلاب) که بدنه اصلی نهاجا را تشکیل داده‌اند که شامل:
اف ۴ فانتوم: جنگنده اصلی نهاجا و ستون فقرات نیروی هوایی ایران، این جنگنده در ایران ۱۰۰ درصد اورهال و بازسازی می‌شود و قطعات آن هم در نهضت قطعه‌سازی جهاد خودکفایی نهاجا تولید می‌شود.
اف ۵ تایگر: جنگنده سبک چندمنظوره که ماموریت دفاع هوایی و پشتیبانی نزدیک را بر عهده دارد و امروزه در کشور ۱۰۰ درصد اورهال می‌شود و قابلیت تولید این جنگنده هم وجود دارد.
اف ۱۴ تامکت: رهگیر نسل چهار ایرانی که به لطف ترکیب موشک‌های فونیکس و رادار AWG۹ بیش از ۴۰ سال است که مدافع آسمان ایران است. تامکت در ایران اورهال می‌شود و به محوریت پایگاه هشتم شکاری فعالیت می‌کند. تامکت به موشک‌های جدید ایرانی هم مسلح شده است.
اف ۱ میراژ: جنگنده چندمنظوره فرانسوی که صدام برای مقابله با اف ۱۴ خریداری کرد و رقیب قدری برای تامکت‌های ایرانی محسوب می‌شد. در دوران پس از جنگ تحمیلی به دلیل سالم ماندن از گزند بمباران‌های ائتلاف، تعدادی از این جنگنده‌ها به ایران فرار کردند که امروزه در دو پایگاه مشهد و چابهار به ایفای نقش عملیاتی مشغولند.

۲- بخش ایرانی ناوگان هوایی:
 این بخش از ناوگان شامل جنگنده‌های تولید ایران است که توسط هسا ساخته شده‌اند. این جنگنده‌ها حاصل تحقیقات مهندسان ایرانی هستند. فنی این جنگنده‌ها از بومی سازی قطعات اف ۵ و طراحی آنها الگوگرفته از اف ۵ است. خط تولید این جنگنده‌ها در تهران و شاهین شهر اصفهان بوده است که شامل:

 جنگنده‌های سیمرغ: ساخت جنگنده آموزشی بر پایه ارتقا اف ۵A‌های موجود در نهاجا در دوران پساجنگ تحمیلی که با بازطراحی بدنه و سیستم هدایت و اضافه کردن یک کابین دیگر، این جنگنده تولید شد و در دزفول مستقر است.

جنگنده آذرخش: نمونه ایرانی اف ۵E به همراه ارتقای رادار، بدنه، اویونیک و همچنین اضافه شدن نمایشگر سربالا و سامانه‌های پروازی جدید. این جنگنده امروزه در دزفول مستقر است. آذرخش اولین جنگنده رزمی تولید ایران بود.

 جنگنده صاعقه: بازطراحی بدنه به طور کامل و ارتقای طراحی با اضافه کردن یک سکان دیگر به این جنگنده. صاعقه از پلتفرم اف ۵ با بدنه کاملا ایرانی و همچنین ارابه‌های فرود تقویت شده ساخت ایران بهره می‌برد.

 جنگنده کوثر: نمونه ۱۰۰ درصد بومی سازی شده و ارتقایافته جنگنده اف ۵ در داخل کشور که در زمینه‌های اویونیک، سیستم تسلیحاتی، سیستم راداری و الکترونیک پروازی دستخوش ارتقای سنگین متناسب با نیاز روز بهره می‌برد و خط تولید این جنگنده ایرانی در اصفهان و تهران فعال است.

۳- بخش شرقی ناوگان نهاجا
میگ ۲۹ فالکروم: رهگیر چابک ساخت شوروی که در دهه ۷۰ وارد خدمت شد. البته پیشتر تعداد محدودی میگ ۲۹ از عراق به ایران فرار کرده بودند. این جنگنده در ایران ارتقا رزمی پیدا کرده است.
سوخو ۲۴ فنسر: جنگنده تهاجمی اصلی ایران که با یک‌بار سوختگیری قابلیت هدف قرار دادن جای جای قدس اشغالی را دارد. برد این جنگنده تا ۱۵۰۰ کیلومتر برآورد می‌شود و بیش از هشت تن سلاح حمل می‌کند. در کنار تسلیحات وارداتی از همان دهه هفتاد برنامه‌های ارتقای پروازی و تسلیحات گسترده‌ای روی سوخو ۲۴ اعمال شد. در بعد تسلیحاتی هماهنگی و تجهیز فنسرها به بمب‌های سری مارک و احتمالا نمونه‌های هدایت شونده (جی بی یو) آنها و همچنین نسخه هدایت ماهواره‌ای (جدام) هم محتمل است. همچنین در جریان رونمایی از پایگاه زیرزمینی عقاب ۴۴ ارتش، یک فروند فنسر ایرانی مجهز به یک موشک کروز برد بلند با نام عاصف در این پایگاه مشاهده شد که با برد احتمالی +۱۵۰۰ کیلومتری دوربردترین سلاح هواپرتاب کشور است.
یاکولف ۱۳۰: جنگنده آموزشی رزمی ساخت روسیه که مدرن‌ترین جنگنده فعلی نیروی هوایی ارتش است. یاکولف یک جنگنده نسل ۴ محسوب می‌شود و در مسیر عملیاتی شدن قرار دارد و تقریبا دو سالی است که تحویل آن از سمت روس‌ها به نهاجا شروع شده است. این جنگنده روسی از دو موتور اوکراینی_روسی توربوفن بهره می‌برد که  ۵۵۱۲ پوند نیرو تولید می‌کند (موتورهای توربوجت جنرال الکتریک J-۸۵GE-۲۱ جنگنده‌های شکاری سبک F-۵E/F تایگر ۲ رانش خشکی معادل ۳۵۰۰ پوند تولید می‌کند) دلیل خرید یاک ۱۳۰ آموزش پیشرفته خلبانان کشور و آمادگی خلبانان برای پرواز با جنگنده نسل ۴++ سوخو ۳۵ روسی است چرا که یاک گزینه اصلی آموزشی جنگنده‌های مدرن روسی نظیر سوخو ۳۰، سوخو ۳۴، سوخو ۳۵، سوخو ۵۷ و سوخو ۷۵ است.
اف ۷ ایرگارد: اژدهای چینی ارتش که یک جنگنده سبک چندمنظوره با پلتفرم مشابه میگ ۲۱ است. این جنگنده چینی طیف گسترده‌ای از مهمات چینی، آمریکایی و ایرانی موجود در کشور را حمل می‌کند. اف ۷ های ایرانی از نسخه N هستند.
بالاخره توانایی‌ها و قدرت بازدارندگی نیروی هوایی ارتش از توجه عمیق به فرمایشات فرمانده معظم کل قوا مبنی براینکه «ما می‌توانیم و باید قوی باشیم» نشأت می‌گیرد؛ نهاجا چه در جنگ ۱۲ روزه و چه در دفاع مقدس هشت ساله ثابت کرد پای کار دفاع و برقراری امنیت در جغرافیای «ایران پهناور» است و همچنان مسیر قدرت آفرینی خود را طی می‌کند و در میدان با دست پر پاسخ متجاوزان را می‌دهد. چنانچه امیرافشین خواجه‌فرد، رئیس سازمان صنایع هوایی وزارت دفاع گفته بود: «ما روز به روز داریم سلاح‌های متنوعی را روی پهپادها تست می‌کنیم. از دورایستاها و بمب‌های مختلف، بمب‌های لیزری، موشک‌های هوا به هوا و دیگر تسلیحاتی که نیروها بر اساس نیازمندی که دارند اعلام می‌کنند، تست‌ها انجام می‌شود. خوشبختانه چون نیروها این پهپادها را در اختیار دارند سناریوهای عملیاتی و ابداعات مختلفی را طراحی و آزمایش می‌کنند و این بسیار خبر خوبی است که رزمندگان ما می‌توانند با تنوع‌های مختلفی این پهپادها را به کار بگیرند.»

توانایی‌های نهاجا از دیدگاه فرمانده کل قوا
   جهاد قطعه‌سازی و ابتکار و نوآوری، اولین بار در نیروی هوایی ارتش آغاز شد و نیروی هوایی در طول دفاع مقدس همواره روحیه بخش ملت ایران بود.
   نقش نیروی هوایی در قضایای شب ۲۱ بهمن سال ۱۳۵۷، افشای کودتا در پایگاه شهید نوژه همدان به وسیله یک افسر جوان نیروی هوایی، تشکیل جهاد خودکفایی به وسیله نیروی هوایی، اولین واکنش کوبنده در روزهای آغاز جنگ تحمیلی به وسیله جنگنده‌های نیروی هوایی و بمباران بسیاری از پایگاه‌های عراق و نقش آفرینی در طول دوران دفاع مقدس، آغاز ساخت هواپیمای جنگی و پشتیبانی از مدافعان حرم از جمله اقدامات برجسته نیروی هوایی و جزو تاریخ و هویت این نیرو است.
   نیروهای مسلح به‌ویژه نیروی هوایی ارتش، نیروی هوافضای سپاه و سازمان صنایع دفاع را به تلاش برای تقویت بنیه دفاعی در ابعاد مختلف، دقت در پیش بردن کارهای مهم و حداکثر استفاده از ظرفیت‌ها و استعدادها توصیه می‌کنیم.
   اگر نیروهای جبهه حق و اسلام، در هر میدان جهادی اعم از جهادهای نظامی، علمی، تحقیقاتی و سایر عرصه‌ها، حضور فعال، موثر و امیدوارانه داشته باشند و از جلال و جبروت ظاهری طرف مقابل نهراسند، قطعا محاسبات دشمن غلط از آب درخواهد آمد زیرا این وعده تخلف‌ناپذیر الهی است.
   ارتش امروز نماد استقلال و استحکام و مورد اعتماد و عزیز در بین مردم و مسئولان است؛ امروز ارتش با مردم و در کنار مردم و جزو مردم است و اگر در گذشته حتی حق دست زدن به قطعه هواپیمای خریداری شده از آمریکایی‌ها را نداشت امروز با وجود تحریم، خودش سازنده و مبتکر هواپیما و رقم زننده کارهای شگفت‌آورو بزرگ و عزت‌آفرین برای مردم است که نمونه آن دیروز نمایش داده شد.