۸۶ سال روایتگری و ایستادگی رادیو؛ از عمارت کلاه‌فرنگی تا روایت حماسه در جنگ

اینجا ایران است، صدای همیشه بیدار

داستان رادیو در ایران، حکایت یک تکنولوژی وارداتی نیست؛ بلکه روایت‌گر دگردیسی فرهنگی و اجتماعی ملتی است که صدای خود را در میان امواج جست‌وجو کرد. رادیو از همان نخستین لحظاتی که در عمارت کلاه‌فرنگی قصر قاجار طنین‌انداز شد، فراتر از یک ابزار مخابراتی، به جزیی از هویت ملی تبدیل شد. این رسانه در طول ۸۶ سال فعالیت خود، همواره در کانون بحران‌ها، پیروزی‌ها و دغدغه‌های جمعی حضور داشته و توانسته پلی میان سنت و مدرنیته و میان میدان و خانه‌های مردم بنا کند. سیر تاریخی این نهاد نشان می‌دهد که رادیو در سه مقطع کلیدی دوران تاسیس، دوران دفاع مقدس و بحران‌های نوین منطقه‌ای، نقشی حیاتی در انسجام‌بخشی به افکار عمومی و تقویت روحیه ملی ایفا کرده است.

از دفاع مقدس هشت ساله تا جنگ سوم تحمیلی

سپاه؛ نیروی غالب در سه جنگ تحمیلی

سپاه مولود مبارک و عزیز انقلاب است. این نهاد مقدس، الحق در پاسداری از انقلاب و دستاوردهای آن، ممتاز و برجسته بوده است. در دفاع مقدس هشت ساله، سپاه به بلوغ و تعالی رسید؛ در دفاع مقدس ۱۲ روزه، سپاه رژیم‌های متجاوز و مستکبر و دارای قدرت مادی صهیونی و آمریکا را به هزیمت کشاند و در جنگ تحمیلی سوم، سپاه با همراهی سایر قوای مسلح ایران اسلامی، مناسبات و معادلات منطقه‌ای و جهانی را دگرگون و متحول ساخت.

مردم، محور ایمان و عقلانیت در نهضت و استمرار انقلاب اسلامی

با همین مردم می‌توان تاریخ را دگرگون ساخت

در پهنه تاریخ معاصر، هیچ رویدادی را نمی‌توان یافت که به عظمت انقلاب اسلامی ایران باشد؛ انقلابی که نه بر پایه‌های قدرت، ثروت یا سلاح، بلکه بر ستون‌های ایمان، آگاهی و پیوند قلبی مردم و رهبری برخاسته از ولایت فقیه در عصر غیبت امام معصوم(ع) بنا نهاده شد و تاکنون تداوم یافته است. این انقلاب، عرصه ظهور ملتی بوده است که از ژرفای باور دینی خویش جوشیده و با اتکا به نیروی الهی، بارها توطئه‌ها و محاسبات دشمنان داخلی و خارجی را در فتنه‌های سخت خنثی ساخته و نهضت را از مرحله قیام تا استقرار، استوار نگه داشته است.

در باب اهمیت تاریخ‌نگاری و تاریخ شفاهی در پایان جنگ تحمیلی سوم

پایان آتش، آغاز نبرد روایت‌ها

سکوت سنگین اسلحه‌ها در مرزها و توقف موقتی پرواز پهپادها در آسمان، اگرچه فرصتی برای نفس کشیدن شهرها فراهم کرده است اما برای اهالی اندیشه و ثبت‌کنندگان وقایع، آغازگر نبردی دشوارتر و پیچیده‌تر به نام جنگ روایت‌ها است. با احتمال دستیابی به توافق آتش‌بس دو هفته‌ای میان ایران و آمریکا-اسرائیل در روزهای گذشته، پس از روزهایی پرالتهاب که از اسفند آغاز شده بود، حالا جامعه با پرسشی حیاتی روبروست؛ چه کسی داستان این روزهای پرالتهاب را روایت خواهد کرد؟ تاریخ‌نگاری و تاریخ شفاهی در این مقطع، نه تنها یک فعالیت علمی، بلکه یک ضرورت امنیت ملی و ابزاری برای بازیابی هویت ملی تلقی می‌شود. در حالی که هنوز بوی سوختگی از دیوارهای تخریب شده دانشگاه صنعتی شریف و علم و صنعت و موزه‌های آسیب‌دیده اصفهان یا تهران به مشام می‌رسد، ثبت دقیق جزئیات، تنها راه مقابله با تحریف‌هایی است که معمولا در دوران پس از جنگ به راه می‌افتد.

به بهانه حمله و شهادت خبرنگاران در جنگ

راویانی که هیچ بمب و گلوله‌ای صدای‌شان را خاموش نمی‌کند

صبح روز هشتم فروردین، در میان حجم بسیار اخبار جنگ، خبر به شهادت رسیدن دو روزنامه‌نگار المنار و المیادین و یک عکاس منتشر شد و بار دیگر دست آمریکا و اسرائیل را رو کرد که آنها پایبند به هیچ قانونی نیستند و هر صدایی که موافقشان نباشد زود حذف می‌کنند چون بنابر قانون، ترور هدفمند خبرنگاران توسط رژیم صهیونیستی، مصداق نقض قوانین بین‌المللی و قطعنامه ۲۲۲۲ شورای امنیت و تعرض مستقیم به آزادی رسانه و حق دسترسی افکار عمومی به حقیقت است.

انتخابات ۱۱ اردیهشت؛ مشارکت مردم، دشمن را شکست می‌دهد

دشمن  در اسفندماه گذشته با ترور و شهادت حضرت آیت‌الله خامنه‌ای و فرماندهان ارشد نیروهای مسلح بار دیگر تهاجم نظامی علیه کشورمان را آغاز کرد، از آن مقطع تا به امروز که بیش از یک ماه می‌گذرد بیشتر اخبار و تحلیل‌ها معطوف به جنگ تحمیلی شده است اما نباید از سایر رویدادها و برنامه‌هایی که پیش رو داریم غفلت کنیم. انتخابات هفتمین دوره شوراهای شهر و روستا ۱۱ اردیبهشت برگزار می‌شود و اسامی نامزدهای انتخابات شورای تهران چهارم فروردین به صورت رسمی رسانه‌ای شد؛ در فرآیند نهایی بررسی صلاحیت‌ها، ۱۰۷ نفر رد صلاحیت، ۲۹ نفر انصراف و ۴۹۲۰ نفر تایید صلاحیت شده‌اند.

آموختن از گذشته

گذشت زمان و فاصله گرفتن از روزهای سخت دفاع مقدس و حتی جنگ ۱۲ روزه رژیم صهیونیستی، باعث شده تا بسیاری از تجربه‌های گرانبها و دستورالعمل‌های حیاتی دوران جنگ، در حافظه تاریخی و عملکرد اجتماعی جامعه رنگ ببازد. امروز و در پی تجاوز مجدد ائتلاف آمریکایی-صهیونیستی به سرزمین‌مان، ما با این واقعیت تلخ روبه‌رو هستیم که بخش مهمی از آمادگی‌های لازم مورد غفلت قرار گرفته است. اکنون که آتش جنگ دوباره شعله‌ور شده است، مرور مجدد این اصول و تذکر مداوم به خود و دیگران، نه یک توصیه ساده، بلکه یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر برای حفظ امنیت و پایداری ملی است.

مراسم تشییع امیر نصیرزاده و دریاسالار شمخانی روز گذشته برگزار شد

حفظ استمرار گفتمان شهدای جنگ در عرصه میدان

مراسم تشییع و خاکسپاری پیکر مطهر امیر سرافراز ارتش اسلام سرلشکر خلبان عزیز نصیرزاده، وزیر شهید دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح روز گذشته (شنبه) با حضور جمعی از مقامات لشکری و کشوری در قطعه ۲۴ بهشت‌زهرا(س) برگزار شد.

سردار فدوی: آمریکا ناتوان از مقابله با توان موشکی ایران است

 سردار علی فدوی، مشاور فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و عضو اتاق جنگ، در تشریح وضعیت کنونی و راهبرد نبرد، تاکید کرد: در سال ۱۴۰۴، شرایط جنگی تفاوتی اساسی نسبت به سال‌های پیشین پیدا کرده است؛ زیرا برای نخستین‌بار، آمریکا ـ که طی ۴۷ سال گذشته با شیوه‌های مختلف نیابتی علیه انقلاب اسلامی اقدام کرده بودـ این‌بار به‌صورت مستقیم وارد میدان رویارویی شده است.

علم را علمدار گرفت

پس از شهادت حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در ۹ اسفند توسط رژیم صهیونی و ایالات متحده آمریکا نگاه‌ها معطوف به مجلس خبرگان رهبری بود؛ رهبر جدید کیست و چه زمانی مشخص می‌شود؟ سرانجام بعد از گذشت هفتمین روز از آسمانی شدن رهبر و مقتدایمان، خبرگانی‌ها به جمع‌بندی رسیدند و  بامداد دوشنبه ۱۸ اسفند به صورت رسمی ـ در بیانیه‌ای ـ آیت‌الله سیدمجتبی حسینی‌خامنه‌ای را به عنوان رهبر جدید انقلاب اسلامی ایران تعیین و معرفی کردند.

حفظ وحدت مردم ایران در برابر حملات آمریکا و رژیم اسرائیل

یک ضرورت تاریخی و استراتژیک

در طول تاریخ معاصر ایران، وحدت ملی همواره به عنوان یک سپر دفاعی در برابر تهدیدات خارجی عمل کرده است. با توجه به تهاجم اخیر و حملات ادامه‌دار آمریکا و رژیم اسرائیل، حفظ انسجام داخلی بیش از پیش اهمیت یافته است. 

نگاهی به فیلم‌های جنگی جشنواره فیلم فجر

فیلمسازانی که عجله کردند و پای ایران ایستادند

چهل و چهارمین جشنواره فیلم فجر با اینکه امسال دارای حواشی بسیاری، ناشی از اتفاقات اجتماعی و سیاسی کشور بود اما شاید بتوان این دوره را یکی از انقلابی‌ترین دوره‌های جشنواره دانست؛ انقلابی از این منظر که فیلم‌های بسیاری با موضوع جنگ ۱۲ روزه و شخصیت‌های رزمنده و دوران دفاع مقدس نمایش داده شد.

۲۱۵۰ پرستار فعال در چهار سال اخیر به دلیل فشارهای کاری ترک خدمت کرده‌اند

حال ناخوش پرستاری در کشور

قصه‌های پرغصه پرستاران به عنوان یکی از ارکان اصلی ساختار سلامت کشور از سال‌هایی که کرونا در کشور تاخت و تاز کرد بیشتر شنیده شد اما در مقام پاسخ و رفع مشکلات آنها، کمتر کاری صورت گرفته است. حالا وضعیت بحرانی شده است که نمود آن را می‌توان در مراکز درمانی و فشار کاری وارده به بخش‌های پرستاری مشاهده کرد. این تراکم بیمار و سرانه نامتوازن موجب شده است تا خانواده‌ها نیز از وضعیت رسیدگی به بیماران‌شان در مراکز درمانی گلایه داشته باشند. یکی از اصلی‌ترین دلایل این امر ترک خدمت ۲۱۵۰ پرستار در چهار سال اخیر است.

هشت رویداد صدا و سیما برای دوباره دیدن هشت استان کشور

«ایران جان»؛ روایت تازه رسانه ملی از ایران نادیده

روزگاری نه چندان دور، تصویر ایران در قاب رسانه‌ها محدود به چند کلانشهر آشنا بود؛ تهران، اصفهان، شیراز و مشهد قهرمانان همیشگی روایت‌های ملی بودند و استان‌های دیگر، گاه در حاشیه و گاه در غبار کلیشه‌ها گم می‌شدند.

«آگاه» در گزارشی به توانایی‌ها و قدرت‌آفرینی نیروی هوایی ارتش پرداخت

آسمان ایران در حفاظت «نهاجا»

نام یکی از چهار نیروی زیر مجموعه ارتش، نیروی هوایی جمهوری اسلامی ایران است. این نیروی کارآمد، وظیفه پشتیبانی نیروهای مسلح و حفاظت از مرزهای هوایی را برعهده دارد. پس از حضور حضرت روح‌الله در بهمن ۵۷ در کشور، نیروی هوایی وفاداری خود را با بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران اعلام کردند و آن تصویر به یادماندنی در تاریخ انقلاب ثبت و ضبط است و از همین رو ۱۹ بهمن به نام روز نیروی هوایی نامگذاری شده است.

روایت سردار عراقی از حاج قاسم سلیمانی

سردار سلیمانی نبود قطعا عراق سقوط می‌کرد

۱۳ دی ۹۸ روز تلخ و سختی بود؛ روزی که سردار دل‌ها به دستور رئیس‌جمهور آمریکا در فرودگاه بغداد به شهادت رسید. ششمین سالگرد شهادت او و همراهانش پنج‌شنبه هفته گذشته با حضور مسئولان کشوری و لشکری در مصلای امام خمینی (ره) برگزار شد. پس از شهادت او روایت‌ها و ناگفته‌های زیادی بیان شده است.

نشست فراخوان ملی شناسایی و نمایه‌سازی تولیدات علمی و راهبردی هیات برگزار شد

مداحی و هیات؛ از سنت تا پژوهش علمی

مسئله پژوهش تولید علم در موضوع هیات و آیین‌های مذهبی- فرهنگی و ابعاد تشکیلاتی و اجتماعی آن از جمله مسائلی است که در سال‌های اخیر بیش از قبل مورد توجه قرار گرفته و پژوهشگران و محققان درباره آن اقدام به پژوهش و صورت‌بندی تجربیات تشکیلاتی فرهنگی در این حوزه کرده‌اند.

فرمانده‌کل ارتش:

به هر شرارتی با قاطعیت پاسخ خواهیم داد

سرلشکر حاتمی در بازدید از یگان‌های ارتش در منطقه غرب کشور، با بیان اینکه ارتش همواره برای افزایش آمادگی خود به منظور مقابله با تهدیدهای نامتقارن و نامنظم تلاش می‌کند، گفت: تهدید سرزمینی، تهدیدی واقعی برای ایران عزیز ماست.

مروری بر حضور مردمی‌ترین نهادی که پای کار انقلاب است

حتی یک فشنگ به بسیج ندهید!

نعیمه جاویدی: در آغاز جنگ, بنی‌صدر ابلاغ کرده بود که حتی یک فشنگ به سپاه و بسیج تحویل ندهند. استدلال عجیب و غریبی هم برای این دستور خودش داشت...

گفت‌وگوی «آگاه» با امیرعباس نصیری، مدیر روابط عمومی انجمن خوشنویسان ایران

بازار هنر از میراث ایرانی فاصله گرفته است

زهرا بذرافکن- خبرنگار گروه فرهنگ: استاد حسن زرین‌خط به سال ۱۲۷۳ خورشیدی در تهران زاده شد. از همان کودکی عشق فراوانی به خط داشت، به همین دلیل از هر فرصت کوچکی برای فراگیری بهره می‌برد. ظهرها وقتی به خانه می‌آمد، سر راهش به مسجد شاه می‌رفت و از روی سنگ‌نبشته‌های اطراف رواق مسجد، سیاه‌مشق می‌نوشت. در آن زمان، استاد میرزاطاهر کاتب‌همایونی در نزدیکی مسجد شاه مکتب‌خانه‌ای داشت.

سرلشکر محسن رضایی:

باید کاری کنیم دشمن برای همیشه مایوس و ناامید شود

سردار سرلشکر محسن رضایی روز چهارشنبه در همایش بزرگ اقتدار بسیجیان استان کرمان اظهار کرد: یکی از نقاط عجیب این جنگ ۱۲روزه این است که از دل آمریکایی که شعار آزادی، حقوق بشر و شعار آزادی اقتصاد می‌داد، درخت نامشروعی بیرون آمد که موجب شگفتی حتی خود مردم آمریکا و اروپا شد و اینکه دشمنان روبه‌روی بسیج میلیونی ملت ایران قرار گرفتند، اشتباه بزرگ تاریخی بود. 

سنگ‌تمام مردم برای ۳۰۰ لاله گمنام

دیروز همزمان با سوگ فاطمی، نقاط مختلفی از ایران اسلامی پذیرای ۳۰۰ لاله گمنام گلگون‌کفن بود؛ ۳۰۰ شهیدی که به تاسی از مادر شهیده‌شان، فاطمه زهرا(س) در راه ولایت و وطن متنعم به وجود ولی‌فقیه، جان باارزش خود را فدا کردند و گمنام در زمین و سرشناس در ملکوت شدند. 

انتخابی آگاهانه در ادامه دادن راه حق

زهرا بذرافکن- خبرنگار گروه فرهنگ: داستان از عاشقانه‌ای ناب آغاز می‌شود؛ روایتی از «خانوم ماه»، کتابی دلنشین به قلم ساجده تقی‌زاده که مخاطب را به عمق زندگی خانم ناز علی‌نژاد می‌برد. این کتاب صرفا شرح حال همسر یک شهید نیست، بلکه داستان زنی است تاثیرگذار با انتخابی بزرگ که در مسیر زندگی خود و همراهی با همسرش، به سهم خودش نقشی حیاتی در حوادث مهم پیش و پس از انقلاب ایفا کرده است. این روایت عاشقانه پلی است به شناخت زندگی پربار شهید شیرعلی سلطانی، رزمنده‌ای از شیراز که او را به عنوان «سردار بی‌سر» می‌شناسند. شهیدی که از مبارزات انقلابی تا جبهه‌های جنگ، حضوری حماسی داشت و سرانجام در عملیات فتح‌المبین به آرزوی شهادت بی‌سر نائل آمد. او پیش از شهادت، مزار خود را در مسجد المهدی شیراز آماده کرده بود.

مصرف‌گرایی؛ استعمار مدرن در لباس تجدد

مصرف مسئولانه، مقاومت هوشمند

سرلشکر موسوی رئیس ستادکل نیروهای مسلح:

ورود موثر پدافند غیرعامل به برنامه‌ریزی‌های ملی ضروری است

با عنایت به نامگذاری هشتم آبان از سوی شورای عالی انقلاب فرهنگی در تقویم ملی به‌عنوان روز پدافند غیرعامل و با توجه به فرامین فرمانده کل قوا درباره اهمیت پدافند غیرعامل و ضرورت توسعه فرهنگ آن و نظر به ماموریت مندرج در ماده هفت سیاست‌های کلی نظام در امور پدافند غیرعامل، دستورالعمل اجرایی نکوداشت پدافند غیرعامل سال ۱۴۰۴ در ۱۰ ماده از سوی کارگروه دائمی پدافند غیرعامل کشور ابلاغ شد.

بازی‌های سیاسی، مشتری ندارد

پس از بیان صریح رئیس نهاد قانون‌گذاری کشور که در روز یک‌شنبه هفته جاری در صحن علنی و در انتقاد از مواضع اخیر رئیس‌جمهور و وزیر خارجه اسبق در قبال نگاه و تفسیر آنها به روسیه بیان شد، تعدادی از کاربران فضای مجازی و چهره‌های شناخته شده و رسانه‌های اصلاح‌طلب نقدهای تند و تیزی نثار قالیباف کردند.

علی لاریجانی:

غرب تصور می‌کند با فشار اقتصادی می‌تواند تاب‌آوری ایران را کاهش دهد

علی لاریجانی در آئین پاسداشت شهید حاج‌حسین همدانی با بیان اینکه او از پیش از انقلاب در مسیر مبارزه برای پیروزی انقلاب اسلامی فعالیت می‌کرد و پس از آن نیز در سپاه پاسداران روحیه‌ای معنوی و اثرگذار داشت، گفت: شهید همدانی در بحران‌های انقلاب، حضوری شجاعانه داشت و در فرماندهی لشکر همدان و دیگر مسئولیت‌ها با روحیه‌ای خستگی‌ناپذیر فعالیت می‌کرد. وی با تاکید بر نقش شهید همدانی در جبهه مقاومت افزود: یکی از ویژگی‌های بارز این شهید بزرگوار، حضور در دفاع از حرم اهل بیت (ع)  و مبارزه با تروریست‌ها در سوریه بود و وی با دعوت شهید حاج قاسم سلیمانی بار دیگر به میدان مجاهدت رفت و کارهای بسیار مهمی انجام داد.

سردار افشار پس از عمری مجاهدت و رزمندگی درگذشت

مرد جهاد و سیاست

سردار علیرضا افشار پنج‌شنبه هفته گذشته بر اثر عارضه قلبی دارفانی را وداع گفت. مراسم تشییع این یادگار دوران دفاع مقدس روز گذشته جمعه ۲۵ مهرماه با حضور مسئولان کشوری و لشکری برگزار شد.

در گفت‌وگوی «آگاه» با سید مصطفی سیدالحسینی مطرح شد

بحران روایت دفاع مقدس در مستندسازی امروز

مستندسازی در حوزه دفاع مقدس، فراتر از یک فعالیت هنری یا رسانه‌ای، رسالتی فرهنگی و تاریخی است؛ تلاشی برای بازخوانی جنگی که اگرچه دهه‌ها از پایانش می‌گذرد، اما زخم‌ها، خاطرات و قهرمانانش هنوز زنده‌اند. در این مسیر، مستندساز نه‌تنها باید با چالش‌هایی چون کمبود منابع، سانسور و دشواری دسترسی به سوژه‌های ناب مواجه شود، بلکه باید میان روایت‌گری واقعی و وفاداری به حقیقت تاریخی، تعادل برقرار کند. جنگ، اگرچه به‌ظاهر تمام شده، اما لایه‌های پنهان آن، همچنان نیازمند روایت‌های صادقانه و انسانی‌اند؛ روایت‌هایی که تنها از دل پژوهش، همدلی و نگاه خلاق مستندسازانه بیرون می‌آیند.

کتابخانه‌ای که سنگر شد

کتابخانه خرمشهر صندوقچه خاطرات جنگ

کتابخانه شهید شریف خرمشهر، سنگر تکاوران نیروی دریایی بود که در سال۵۹ در محاصره عراقی‌ها قرار گرفت و بعثی‌ها رزمندگان را در این سنگر به توپ و مسلسل بستند و امروز این کتابخانه یادآور خاطرات و دلاورمردی‌های رزمندگان هشت سال جنگ تحمیلی است و به همین دلیل، در آغاز هفته دفاع مقدس امسال، این کتابخانه ثبت ملی شد.