آگاه: این در حالی است که مذاکرات هستهای ایران و آمریکا در جریان است و نتیجه آن میتواند مسیر اقتصاد ایران را در ماههای آینده تعیین کند. با این وجود و در شرایطی که هر لحظه مردم این سوال را میپرسند که اوضاع چطور میشود، دادههای اقتصادی از شتاب فزاینده تورم در ایران حکایت دارد. بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، نرخ تورم سالانه برای خانوارها در پایان آذر به ۴۴.۶ درصد رسیده است. با این حال، آمار نقطهبهنقطه که تغییرات قیمت را نسبت به ماه مشابه سال قبل نشان میدهد، رقم ۸/۶۸ درصدی در بهمن ۱۴۰۴ را ثبت کرده است که به نوعی رکوردشکنی تورم در تاریخ این کشور است. در پشت این اعداد، واقعیت تلخ کاهش شدید قدرت خرید مردم نهفته است. برای نمونه، قیمت هر کیلوگرم گوشت قرمز به حدود ۱۲ دلار (با نرخ هر دلار ۱۶۵هزار تومان) رسیده است. ارزش ریال نیز در برابر دلار سقوط آزاد کرده و از ۳۲,۰۰۰ ریال در سال ۱۳۹۳ به یک میلیون و ۶۵۰ هزار ریال در پایان بهمن ۱۴۰۴ رسیده است. این ارقام نشاندهنده عمق بحران اقتصادی و فشار بیسابقه بر طبقات کمدرآمد است.
حالا درست در شرایطی که اقتصاد ایران با این بحران دست و پنجه نرم میکند، مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا با میانجیگری عمان در مسقط و ژنو برگزار شده و قرار است هفته آینده نیز در وین، پایتخت اتریش برگزار شود. البته این بار نیز برخلاف دورههای قبلی، فضای مذاکرات با «گشودگی بیسابقه نسبت به ایدههای خلاقانه و جدید» همراه بوده است و حتی گفته شده که دو طرف پیشنهادهای «بسیار مهم و عملی» هم در زمینه هستهای و هم در حوزه رفع تحریمها ارائه دادهاند.
با این حال، خوشبینی نسبت به نتایج این مذاکرات هنوز زودهنگام است. از یک سو، ایران تاکید دارد که موضوع هستهای تنها محور مذاکرات است و از ورود به بحثهایی مانند برنامه موشکی یا حمایت از گروههای منطقهای خودداری میکند و از سوی دیگر، ایالات متحده خواستار توقف کامل غنیسازی اورانیوم و حتی فراتر از آن، یعنی محدود کردن برنامه موشکی ایران است. این شکاف عمیق، دستیابی به توافق را دشوار میسازد، هرچند که طرفین توافق کردهاند مذاکرات را در سطح کارشناسی در وین ادامه دهند. در این شرایط دو سناریو پیش رو خواهیم داشت.:
سناریوی اول: توافق محدود در شرایط اضطرار است که با توجه به شرایط کشور در ماههای اخیر ممکن است که ایران کاهش سطح غنیسازی و حتی راستی آزمایی بینالمللی را بپذیرد. در مقابل نیز آمریکا بخشی از تحریمها، به ویژه در حوزه فروش نفت و بانکی را کاهش میدهد. در این حالت، تورم تا پایان سال تا حدودی کنترل شده و به محدوده ۳۰ تا ۴۰ درصد کاهش مییابد، اما به دلیل ساختار معیوب اقتصادی، ثبات پایدار حاصل نخواهد شد.
اما سناریوی دوم: شکست مذاکرات و تشدید بحران است که این شرایط مطلوب هیچ کس نیست چه آنکه احتمال دارد ضمن درگیری نظامی گسترده در منطقه، ریال باز هم سقوط بیسابقه ارزش خود را تجربه کند و بر اساس نظرات کارشناسان، اقتصاد کشور درگیر ابرتورم شود. اما کوتاه سخن آنکه، ایران در آستانه تصمیمی تاریخی قرار دارد. نرخ تورم ۷۰ درصدی در مواد غذایی و سقوط آزاد ارزش پول ملی، پنجره فرصت را برای مانور اقتصادی تنگ کرده است. مذاکرات جاری اگرچه نشانههایی از انعطاف دو طرف را به نمایش گذاشته، اما هنوز تا حصول توافق فاصله دارد. در هفتههای آینده، نتیجه این مذاکرات تعیین خواهد کرد که اقتصاد ایران به سمت ثبات نسبی حرکت میکند یا وارد مرحلهای دشوارتر از بحران خواهد شد.
۹ اسفند ۱۴۰۴ - ۱۱:۱۳
کد خبر: ۲۰٬۷۴۲
همزمان با دور جدید مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا و خبرهای لحظهای و گمانهزنیها درباره سرنوشت این مذاکرات، نرخ تورم در ایران به سطوح هشداردهندهای رسیده که مستقیما بر معیشت روزمره مردم تاثیر گذاشته است.
نظر شما