گزارش «آگاه» درباره راهکارهای تازه دولت در زمینه تقویت معیشت مردم را بخوانید

نوبت نسخه ۲۰ بندی

در ماه‌های اخیر، شرایط اقتصادی کشور با چالش‌های جدی و فزاینده‌ای مواجه شده است؛ چالش‌هایی که بیش از هر چیز معیشت مردم را هدف قرار داده و فشار سنگینی بر زندگی روزمره خانوارها وارد کرده است. افزایش نرخ تورم، رشد قیمت ارز و بالا رفتن بهای کالاهای اساسی، همزمان با کاهش قدرت خرید و تضعیف ارزش پول ملی، موجب شده است بخش قابل توجهی از جامعه در تامین نیازهای اولیه خود با مشکل روبه‌رو شود.

از خط تولید تا سفره مردم؛ زنگ خطر گرانی‌ها به صدا درآمد

تورم گریبان تولید را هم گرفت

تورم تولیدکننده در تابستان ۱۴۰۴ با رشد قابل توجهی همراه شده و زنگ خطر جدیدی را برای بازار مصرف به صدا درآورده است؛ روندی که می‌تواند به افزایش قیمت‌ها، نوسان بازار و کاهش قدرت خرید منجر شود.

گزارش «آگاه» از جلسات علنی و غیر علنی روز گذشته مجلس را بخوانید

صبحگاه معیشتی، نیمروز بودجه‌ای

بهارستان‌نشینان روز گذشته بار دیگر به مسائل معیشتی و اقتصادی مردم ورود کردند؛ این‌بار تمرکز نمایندگان مجلس شورای اسلامی بر حفظ قدرت خرید آحاد جامعه و نحوه تامین و توزیع منابع مورد نیاز برای مایحتاج عمومی و کالاهای اساسی بود. موضوعی که در پی تشدید نرخ تورم و همچنین افزایش نرخ ارز در روزهای اخیر، موج تازه‌ای از گرانی کالاهای اساسی را رقم زده و به‌طور محسوس قدرت خرید خانوارها را تحت تاثیر قرارداده است.

سبد معیشتی کارگران با نرخ تورم پاییز حداقل ۳۳ میلیون تومان

عضو شورای عالی کار درباره مبلغ سبد معیشتی امسال جامعه کارگری، گفت: امروز این عدد بین ۳۳ تا ۳۸ میلیون تومان بوده که تا پایان سال با توجه به تغییر نرخ تورم، افزایش می‌یابد.

آمار تورم بانک مرکزی به روز شد

تورم آبان: ۴۱ درصد

بانک مرکزی پس از چند سال سکوت آماری، بالاخره آمار تورم مهر ۱۴۰۴ را منتشر کرد؛ رخدادی که از نگاه کارشناسان، مهم‌تر از خود ارقام تورم است.

انسان اقتصادی و راه‌هایی برای اصلاح هیاهوی جامعه مبتنی بر پول

مصائب آفتی به نام رشد اقتصادی

هر روز که اخبار را باز می‌کنیم، همان داستان تکراری در میان آن به چشم می‌خورد: بانک مرکزی نرخ بهره را بالا برد تا «تورم را مهار کند» و رفتار عقلانی مردم را «تنظیم» کند، بورس‌بازان با الگوریتم‌های هوش مصنوعی و ربات‌های معاملاتی دنبال بیشینه کردن سود شخصی‌شان هستند، اینفلوئنسرهای اینستاگرام با معرفی زندگی لوکس به ما می‌گویند «اگر این آیفون جدید را نخرید، از قافله عقب می‌مانید» و حتی اپلیکیشن‌های فین‌تک با نوتیفیکیشن‌های مداوم به ما یادآوری می‌کنند که «اگر امروز سرمایه‌گذاری نکنی، فردا پشیمان می‌شوی.»

گزارش «آگاه» درباره تاثیر پیش‌بینی‌پذیری در رویکردهای اقتصاد را بخوانید

آفت تصمیمات مزاحم!

پیش‌بینی‌پذیری اقتصاد در سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های فعالان اقتصادی، سیاست‌گذاران و ناظران تبدیل شده است؛ مفهومی که در نگاه اول ساده به‌نظر می‌رسد اما در واقعیت، به‌عنوان یکی از بنیادی‌ترین ستون‌های حکمرانی اقتصادی، نقشی تعیین‌کننده در شکل‌گیری سرمایه‌گذاری، تولید، رشد و حتی رفتارهای اجتماعی دارد. 

پلیس راهور: افزایش مبالغ جرایم رانندگی بازدارنده نبود!

رئیس اداره حقوقی پلیس راهور تهران بزرگ گفت: صرفا افزایش مبالغ جرایم رانندگی بازدارنده نیست بلکه کاهش تخلفات و تصادفات در کنار مبالغ جریمه نیازمند یک بسته ترکیبی‌ از امور آموزشی، فرهنگی و زیرساختی است.

سرانجام قانون بانکداری اسلامی در کشور

قانونی که بدون استفاده مانده است

دکتر سیدمقداد ضیاءتبار، دکترای اقتصاد توسعه و مترجم کتاب «تلاش برای نجات اقتصاد اتحاد شوروی» نوشته کریس میلر معتقد است وقتی ساختار نظام بانکی مشکل داشته باشد طبیعتاً همه بانک‌ها دچار مشکل می‌شوند لذا باید به حل ریشه‌ای مسائل فکر کرد.

چرا قیمت‌ها همیشه بالا می‌روند و پایین نمی‌آیند؟

قدرت خرید ریال در سرازیری

از چاپ پول تا فرسایش تولید؛ تورم در ایران آمیزه‌ای از خطاهای سیاستی و بی‌ثباتی روانی است. درمان این گرانی، نه در قیمت‌گذاری دستوری، که در خردورزی و انضباط اقتصادی نهفته است. تورم امروز دیگر تنها یک مفهوم اقتصادی نیست؛ به بخشی از خاطره جمعی ایرانیان تبدیل شده است. مردمی که هر روز با برچسب قیمت‌های تازه از خواب برمی‌خیزند، دیگر نمی‌پرسند تفاوت گرانی و تورم چیست؛ بلکه می‌پرسند چرا هیچ چیز هرگز ارزان نمی‌شود؟

فرمول تقویت قدرت خرید از طریق مدیریت ارزش پول ملی

مسئله‌ قدرت خرید مردم

سنجش وضعیت رفاه و قدرت خرید مردم در یک کشور مستلزم بررسی چند متغیر کلیدی است: نرخ تورم، ارزش پول ملی (نرخ ارز) و درآمد سرانه بر اساس برابری قدرت خرید(PPP). هر یک از این شاخص‌ها تنها با در نظر گرفتن دیگری قابل تحلیل هستند و تکیه صرف بر یکی از آنها می‌تواند به برداشت‌های نادرست منجر شود.

کشورها چگونه ارزش را به پول ملی‌شان برگرداندند

۶ تجربه و پنج درس

ارزش پول ملی، نه‌فقط یک عدد در تابلوی صرافی‌ها، بلکه آینه‌ای از اعتماد عمومی به اقتصاد، سیاست و آینده کشور است. سقوط ارزش پول ملی معمولا نشانه‌ای است از بی‌انضباطی مالی، ضعف تولید، ناکارآمدی سیاست‌گذاری و گسست میان مردم و سیاست‌گذاران. در چنین شرایطی، تورم مزمن، کاهش قدرت خرید و افزایش نابرابری، زندگی روزمره را فرسوده می‌کند و اقتصاد را به دور باطلی از بی‌اعتمادی می‌کشاند.

واکاوی علمی ارزش پول ملی ایران؛ از مبانی نظری تا راهکارهای سیاستی

چالش پرماجرای اقتصاد ایران

سقوط مزمن و پرشتاب ارزش پول ملی (ریال) به یکی از پیچیده‌ترین و کلیدی‌ترین چالش‌های اقتصاد ایران در دهه‌های اخیر تبدیل شده است. این پدیده که تاثیرات گسترده‌ای بر رفاه خانوار، ثبات کسب‌وکارها و چشم‌انداز کلان اقتصادی کشور دارد، همواره محل بحث‌های داغ و گاه متناقض بوده است.

تورم مسکن در شهریور به ۳۶ درصد رسید

طبق آخرین آمارهای اعلام شده از سوی مرکز آمار میزان نرخ تورم در حوزه مسکن نسبت به مدت مشابه سال گذشته کاهشی و به ۳۶ درصد رسیده است.

گزارش «آگاه» درباره مشکلات ساختاری و پیچیدگی‌های اداری بازگشت ارز را بخوانید

ارزهای صادراتی؛ گره کور ثبات اقتصادی

بازگشت ارزهای صادراتی همچنان به‌عنوان یکی از جدی‌ترین چالش‌های اقتصاد ایران مطرح است؛ موضوعی که دیگر صرفاً در حد یک بحث تخصصی میان اقتصاددانان و سیاستگذاران باقی نمانده و امروز به مسئله‌ای کلان و ملی تبدیل شده است. ثبات بازار ارز، کنترل تورم و قیمت کالاهای اساسی به‌طور مستقیم به این موضوع گره‌خورده و هرگونه اختلال در بازگشت ارز صادراتی، فشار سنگینی را برمعیشت مردم وارد می‌کند.

نماینده مردم بشاگرد:

دولت باید با اصلاح یارانه‌ها و حمایت از تولید، تورم را مهار کند

تورم و افزایش بی‌وقفه قیمت کالاهای اساسی در سال‌های اخیر، به یکی از جدی‌ترین دغدغه‌های جامعه ایرانی تبدیل شده است. خانوارها در سراسر کشور با فشارهای معیشتی فزاینده‌ای دست‌وپنجه نرم می‌کنند و هر روز تأمین نیازهای اولیه دشوارتر از گذشته می‌شود. این شرایط نه‌تنها معیشت مردم را تحت تأثیر قرار داده، بلکه پیامدهای اجتماعی و حتی امنیتی نیز در پی خواهد داشت.

نرخ کرایه سرویس مدارس مشخص شد

رئیس کمیسیون عمران و حمل‌ونقل شورای شهر تهران نرخ جدید کرایه سرویس مدارس برای سال تحصیلی را تشریح کرد.

افزایش ۳۵ درصدی هزینه‌های خانوار در یک‌سال

زندگی در محاصره تورم

تورم همچنان روند افزایشی خود را حفظ کرده و این مسئله نه‌تنها چالش‌های معیشتی و اقتصادی ایجاد می‌کند، بلکه زمینه‌ساز آسیب‌های اجتماعی نیز خواهد بود.   افزایش نرخ تورم در سال‌های اخیر به عنوان یکی از عمده‌ترین چالش‌های اقتصادی کشور، تاثیرات گسترده‌ای بر معیشت خانوارهای ایرانی به ویژه خانواده‌های کارگری و اقشار کم‌درآمد گذاشته است. رشد پیوسته قیمت کالاهای اساسی، مسکن، حامل‌های انرژی و خدمات عمومی، منجر به کاهش قدرت خرید مردم و تضعیف امنیت اقتصادی و غذایی خانوارها شده است.

کالبدشکافی یک بحران پنهان

زهرا بذرافکن - خبرنگار گروه فرهنگ: «کارمند»؛ کلمه‌ای که در حدفاصل سه یا چهار دهه پیش تا امروز به‌طورکلی دچار دگردیسی معنایی شده است. تعارف را کنار بگذاریم، روزی کارمندی در نظر عموم مردم از اجروقرب دیگری برخوردار بود؛ دخترها دوست داشتند با مردی ازدواج کنند که شغلش کارمندی است و مردها تلاش می‌کردند کارمند جایی باشند. استخدام رسمی، فیش حقوقی، بیمه و کلیدواژه‌های دیگری هم بودند که در کنار آن اهمیت خاصی داشتند. امروز اما نسلی که بازار کار را پیش رو دارد، علاقه‌ای به کارمندی ندارد، می‌خواهد برای خودش کار کند و حقوق‌بگیر کسی نباشد. در این متن به مناسبت چهارم شهریورماه که در تقویم رسمی کشورمان با عنوان «روز کارمند» گرامی داشته می‌شود، فقط از کارمندی و بالا و پایین‌هایش از سال‌های قبل تا امروز می‌گوییم:

چرا با وجود کاهش سرانه مصرف، تولید شیر افزایش یافته است؟

سوالات بی‌پاسخ از صنعت لبنیات

امسال شاهد افزایش قابل‌توجه قیمت محصولات لبنی بوده‌ایم. به‌گفته دبیر انجمن صنایع فرآورده‌های لبنی، در سال‌های اخیر بخشی از شیرهای عرضه‌شده به بازار به کارخانه‌ها برگشت‌داده‌شده است.

نرخ تورم سالانه بخش مسکن در خردادماه امسال ۳۹ درصد برآورد شده است

برای یک وجب خانه

در شرایطی که قیمت مسکن طی سال‌های اخیر رشد بی‌سابقه‌ای داشته و توان خرید خانوارها، به‌ویژه در دهک‌های پایین درآمدی کاهش یافته، در این شرایط برخی از افراد و شرکت‌ها با فروختن متری املاک به مردم، از این تقاضا بهره‌برداری می‌کنند. این روش می‌تواند برای افرادی که توان خرید یک واحد کامل را ندارند، جذاب باشد اما درعین‌حال خطراتی برای سرمایه‌گذاران خرد دارد.

کمبود نیروی کار ریشه در دستمزد ناکافی دارد

مدتی است که در کشور شاهد کمبود نیروی کار هستیم. این موضوع از آنجا ناشی می‌شود که دستمزدها کفاف زندگی کارگران را نمی‌دهد. در نتیجه آنها مجبور هستند برای تامین معاش خود به مشاغل غیررسمی که درآمد بیشتری دارند، روی بیاورند. 

گزارش «آگاه» درباره ریشه‌یابی ناترازی بانک‌های خصوصی را بخوانید

همیشه پای سود در میان است!

ناترازی بانک‌های خصوصی در کشور به یکی از معضلات جدی برای نظام اقتصادی ایران تبدیل شده است. این وضعیت نه تنها بر ثبات مالی کشور اثر می‌گذارد، بلکه به توسعه اقتصادی نیز آسیب جدی وارد می‌کند. افزایش بی‌رویه خلق نقدینگی توسط برخی بانک‌های خصوصی، به همراه ضعف در مدیریت و کفایت سرمایه پایین، موجب افزایش ریسک‌های سیستماتیک شده و اعتماد عمومی به نظام بانکی را تضعیف کرده است. این مسئله باعث ایجاد یک چرخه معیوب می‌شود که با افزایش تورم و کاهش ارزش پول ملی همراه است و در نهایت به بحران نقدینگی و خروج سپرده‌ها منجر می‌شود.

حدود ۶۰ درصد درآمد کارگران صرف اجاره‌بها می‌شود

گرانی پس از گرانی

بررسی میدانی قیمت مواد غذایی و کالاهای اساسی به‌ویژه برنج، گوشت، میوه، سبزیجات و لبنیات حاکی است؛ رشد قیمت این محصولات سفره عموم مردم به‌ویژه حقوق‌بگیران را با چالش جدی مواجه کرده است و دولت باید برای تامین کالاهای اساسی مردم فکری جدی‌تر کند. در سال‌های اخیر هزینه‌های زندگی خانوارهای کارگری در ایران به‌ویژه در حوزه خوراکی با افزایش چشمگیری مواجه شده است. این افزایش هزینه‌ها فشار مضاعفی بر معیشت کارگران وارد کرده و نشان‌دهنده شکاف عمیق میان‌ درآمد و هزینه‌های زندگی است.

گرسنگی پنهان؛ چالش مخفی در امنیت غذایی خانواده‌های کم‌درآمد

زیر رادیکال گرانی

بررسی سبد مصرفی خانوار، نشان می‌دهد به‌طورکلی مصرف مواردی مانند گوشت قرمز و مرغ، تا حدی کاهش داشته و جای آن با مواد غذایی مانند تخم‌مرغ پر شده است. همچنین، هزینه‌های ناسالم مانند دخانیات در گروه‌هایی با درآمد پایین‌تر و افزایش قیمت مواد غذایی، مواردی است که نگرانی‌ها در مورد گرسنگی پنهان را افزایش می‌دهد. با این وجود، بررسی تجربه برزیل نشان می‌دهد می‌توان با اجرای برنامه‌هایی بر این چالش غلبه کرد.

وام مسکن ۷۸۰ میلیونی؛ محرک جدید تورم در راه است

روز از نو، گرانی از نو

افزایش سقف وام مسکن به ۷۸۰ میلیون تومان که اخیرا توسط بانک مسکن اعلام شده، در نگاه اول اقدامی حمایتی برای تسهیل خرید مسکن به نظر می‌رسد؛ اما واقعیت این است که تزریق وام بدون مهار تورم مسکن و افزایش عرضه، نه‌تنها راهکاری پایدار نیست، بلکه طبق تجربه‌های پیشین در اقتصاد ایران، به چرخه معیوب افزایش قیمت‌ها و کاهش قدرت خرید خانوارها دامن می‌زند.

حقوق شاغلان کم است

عضو کمیسیون اجتماعی و نماینده مردم تهران، ری، شمیرانات، اسلامشهر و پردیس در مجلس شورای اسلامی گفت: همسانسازی انجام شد اما تفاوت چندانی در حقوق بازنشستگان ایجاد نشد (با توجه به نرخ تورم) و این موضوع براین دلالت دارد که حقوق شاغلان کم است و افزایش حقوق بازنشستگی به دلیل پایه حقوق کم تاثیرگذار نیست.

طرح اصلاح قانون مهریه در مجلس شورای اسلامی مسئله‌ای صرفا حقوقی یا قضایی نیست

مصلحت‌های‌کوتاه‌مدت

در میانه ضرورت بازنگری در قوانین برای هماهنگی با تحولات پویای اجتماعی و اقتصادی، پیشنهاد اصلاح مقررات مربوط به مهریه و اجرای محکومیت‌های مالی، به‌ویژه بازنگری در ماده ۲۲ قانون حمایت خانواده، فرصت ارزشمندی برای بازتعریف این نهاد حقوقی- فقهی فراهم می‌کند. با این حال، هرگونه تحلیل تک‌بُعدی و تقلیل‌گرایانه از مهریه، بدون توجه به ابعاد پیچیده و کارکردهای چندلایه آن در چارچوب نظام حقوقی و فقهی، نه‌تنها به عدالت جنسیتی کمکی نخواهد کرد، بلکه می‌تواند با تضعیف بنیان خانواده و تنزل جایگاه حقوقی زنان، پیامدهای ناخواسته و گاه غیرقابل‌جبرانی به دنبال داشته باشد.

قیمت لوبیاچیتی از نیم‌میلیون تومان عبور کرد!

در هفته اول اردیبهشت ۱۴۰۴، قیمت مصرف لوبیاچیتی بسته‌بندی فروشگاهی (۹۰۰ گرمی) به ۵۴۰ هزار تومان افزایش یافته است. تا پیش از این قیمت مصرف لوبیاچیتی بسته‌بندی ۴۰۰ هزار تومان بود که برخی فروشگاه‌ها آن را با حدود ۱۰ درصد تخفیف به مصرف‌کنندگان نهایی می‌فروختند. 

بسته حمایتی دولت برای مستأجران بدون اجرای دقیق قانون بی‌اثر خواهد ماند

نگرانی از تداوم بازی وام و ضامن

بر اساس داده‌های مرکز آمار ایران، نرخ تورم سالانه اجاره‌بها در سال گذشته با ثبت رکورد ۴۰.۳ درصدی، فشار بی‌سابقه‌ای بر مستأجران وارد کرده و عمق بحران بازار مسکن را آشکار ساخته است. گرچه ارائه تسهیلات دولتی برای خرید مسکن در سال‌های نه‌چندان دور آغاز شد، اما شتاب سرسام‌آور افزایش قیمت‌ها به حدی بوده که گویی از روزگاری دیرین سخن می‌گوییم. در آن دوران، بعید می‌نمود نظام حمایتی از «وام خرید» به «وام ودیعه» و اکنون به «کمک ودیعه مسکن» تنزل یابد؛ تسهیلاتی که اخیرا با تصویب هیات عالی بانک مرکزی، تنها نیمی از هزینه ودیعه مسکن را تقبل می‌کند.