آگاه: بر اساس گزارش سازمان نجات کودکان (Save the Children)، بیش از یکششم کودکان جهان یعنی ۴۶۸ میلیون نفر، در مناطق درگیر جنگ زندگی میکنند. این آمار تکاندهنده، شامل مناطق پس از جنگ مانند آرواندای پس از نسلکشی یا جنگهایی که از سال ۲۰۲۲ آغاز شدهاند، نمیشود.
تاثیر جنگ بر رشد مغزی کودکان
کودکانی که به طور طبیعی رشد میکنند و تروما را تجربه نکردهاند، به تدریج توانایی شناسایی احساسات خود را پیدا میکنند و میآموزند با استدلال و ارتباط، با مشکلات کنار بیایند. اما کودکانی که تروماهای پیچیده مانند جنگ را تجربه کردهاند، در هر دو مهارت یادشده دچار نقص میشوند. وقتی این کودکان با استرس مواجه میشوند، از نظر شناختی، عاطفی و رفتاری دچار آشفتگی میشوند و تمایل به واکنش با درماندگی شدید، سردرگمی، گوشهگیری یا خشم از خود نشان میدهند.
این واکنشپذیری عاطفی شدید در مغز این کودکان قابل مشاهده است. آمیگدال یا همان بخشی از مغز که احساسات را پردازش میکند، در پاسخ به محرکهای منفی عاطفی در این کودکان فعالتر از کودکانی است که تروما ندیدهاند.
۱۵ راهکار اثباتشده برای کمک به کودکان در مقابله با جنگ
خبر خوب این است که همه کودکانی که تروما و حتی جنگ را تجربه میکنند، دچار مشکلات روانشناختی نمیشوند. دوم اینکه راههای زیادی وجود دارد که بزرگسالان میتوانند در طول رویداد تروماتیک و پس از آن از کودکان حمایت کنند تا تاثیر تروما کاهش یابد.
در ادامه ۱۵ راهکار علمی و عملی برای این منظور ارائه میدهیم:
۱ ـ مهمترین عامل محافظتی، خود شما هستید
۲ ـ ابتدا استرس خود را کاهش دهید
۳ ـ تا حد امکان پرورشدهنده باشید
۴ ـ به دنبال حمایت اجتماعی باشید
۵ ـ ارتباط را حفظ کنید
۶ ـ اطمینانبخش باشید و متناسب با سن کودک عمل کنید
۷ ـ وعدههایی ندهید که نمیتوانید به آنها عمل کنید
۸ ـ تلویزیون را خاموش کنید
۹ ـ استفاده کودکان از رسانههای اجتماعی را محدود کنید
۱۰ ـ به کودکان کمک کنید احساس کنترل داشته باشند
۱۱ ـ به روال عادی پایبند باشید
۱۲ ـ قدرت کمک کردن را فراموش نکنید
۱۳ ـ کودکان را با راهبردهای مقابلهای آشنا کنید
۱۴ ـ روی برچسب زدن به احساسات و صحبت درباره آنها کار کنید
۱۵ ـ در صورت لزوم (و در صورت امکان)، کمک حرفهای پیدا کنید
جمعبندی
تاثیرات مخرب جنگ بر روان کودکان غیرقابل انکار است، اما با آگاهی، همراهی و بهکارگیری راهکارهای علمی میتوان این تاثیرات را به حداقل رساند. مهمترین نکته این است که کودکان در این شرایط سخت، وجود گرم و حمایتگر والدین و مراقبان خود را در کنارشان احساس کنند. با ایجاد فضای امن ارتباطی، حفظ روال عادی زندگی و در صورت لزوم، کمک گرفتن از متخصصان، میتوانیم به کودکان کمک کنیم تا از این بحرانها عبور کرده و آیندهای سالمتر داشته باشند.
نظر شما