پنج‌شنبه ۶ شهریورماه سه کشور اروپایی (فرانسه، آلمان و انگلیس) با صدور بیانیه‌ای مشترک، از آغاز روند فعال‌سازی مکانیسم ماشه علیه ایران خبر دادند. آنها با متهم‌کردن تهران به عدم‌پایبندی جدی به تعهدات برجامی و فقدان توجیه غیرنظامی برای ذخایر بالای اورانیوم غنی‌شده، اعلام کردند که پرونده ایران را به شورای امنیت ارجاع داده‌اند؛ اقدامی که می‌تواند بازگشت قطعنامه‌های تحریمی پیشین را در پی داشته باشد.

خروج ایران از NPT روی میز مجلسی‌ها

آگاه: بیانیه تروئیکای اروپایی با واکنش سریع و صریح شخص وزیر امور خارجه کشورمان مواجه شد. سیدعباس عراقچی با یادآوری عملکرد مسئولانه و مبتنی بر حسن‌نیت ایران در پایبندی به دیپلماسی برای حل‌وفصل مسائل مرتبط با موضوع هسته‌ای، تصریح کرد: جمهوری اسلامی ایران برای حفظ و تامین حقوق و منافع ملی خود به نحو مقتضی به این اقدام غیرقانونی و ناموجه سه کشور اروپایی پاسخ خواهد داد. 
وی با تاکید بر جدیت ایران در دفاع از منافع و حقوق قانونی خود وفق حقوق بین‌الملل و پی‌مان منع اشاعه، ابراز امیدواری کرد: سه کشور اروپایی با اتخاذ رویکردی مسئولانه و درک واقعیت‌های موجود، این حرکت نادرست خود را ظرف روزهای پیش رو به نحو مناسب اصلاح کنند. اقدام اروپایی‌ها در  فعال‌شدن اسنپ بک، بازتاب گسترده‌ای در داخل کشور و در بین رجال سیاسی و نمایندگان مجلس شورای اسلامی به همراه داشت.
عباس گودرزی، سخنگوی هیئت رئیسه مجلس با بیان اینکه آژانس انرژی اتمی و شورای امنیت سازمان ملل با بی‌عملی خود در مواجهه با جنایات آمریکا و رژیم صهیونیستی در منطقه و حمله مستقیم آمریکا به زیرساخت‌های هسته‌ای ایران نشان داده‌اند که نزد آنها معاهدات و قوانین تا آنجا اعتبار دارند که منافع آنها را تامین کند، تاکید کرد: مشکل اصلی، امکان قانونی اروپایی‌ها در استفاده‌کردن از اسنپ بک نیست، چرا که آنها خیلی از اصول و مبانی روابط بین‌الملل را زیر پا گذاشته‌اند، بلکه مشکل اصلی، اعتماد دولت وقت به آمریکا است.
آنچه مسلم است، خط‌ونشان سه کشور اروپایی، صرفا به منزله فشار روانی آنها به ایران است. این مطلب را روز گذشته عباس مقتدایی، نایب‌رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در شورای اداری استان اصفهان بیان کرد و گفت: قضیه اسنپ‌بک در سطح بین‌المللی موج رسانه‌ای ایجاد خواهد کرد، اما باید بدانیم که از نظر حقوقی و تحریمی، اقدام جدیدی علیه جمهوری اسلامی ایران نیست، چرا که تنزدیکا همه تحریم‌هایی که می‌توانستند وضع کنند، پیشتر اعمال شده است. در این بین یک تشکل سیاسی هم پیرامون موضوع فعال‌سازی مکانیسم ماشه، طرح آن را فقط یک اثر روانی دانست که تاثیری در اقتصاد ما نخواهدداشت.
مجتبی اکبری، سخنگوی شبکه مردمی نیروهای انقلاب موسوم به جبهه شریان با بیان اینکه در صورت تصویب مکانیسم ماشه اروپایی‌ها جایگاه خود را از دست خواهند داد، بیان کرد: اروپا جایگاه خود را در جهان از دست داده و اگر مکانیزم ماشه اعمال شود، جایگاهش کاملا از بین خواهد رفت.

هدف نخست، فشار روانی و اقتصادی
کارشناسان و صاحب‌نظران سیاست خارجی هم، چنین نظری را نمایندگی می‌کنند. حال باید پرسید در فضایی که اروپا با رمز فعال‌سازی اسنپ بک، در تقابل ایران ایستاده باید چه کرد؟ راهکار چیست؟
هدف اصلی دشمنان از کلیدزدن «مکانیسم ماشه»، ایجاد فشار روانی و اقتصادی در جامعه ایران است. این اقدام بخشی از زنجیره طراحی‌شده برای فروپاشی درونی ایران است تا مردم دچار تشویش و نگرانی شوند و از مواضع خود عقب‌نشینی کنند. اما همان‌طور که در جنگ تحمیلی ۱۲ روزه اخیر مشاهده شد، ملت ایران در داخل و خارج کشور در حمایت از نظام، دولت و رهبر انقلاب متحد ایستادند و این انسجام داخلی برای دشمنان، ازجمله صهیونیست‌ها و آمریکایی‌ها، بسیار شکننده بود.
واقعیت این است که مکانیسم ماشه به‌تنهایی نمی‌تواند آن‌طور که تبلیغ می‌شود، به کشور آسیب برساند. اما یک کمپین تبلیغاتی به وجود آمده که هدف آن بیش از آنکه سیاسی باشد، اجتماعی‌کردن تهدیدات خارجی است. این کمپین توسط کشورهای اروپایی برای بازسازی جایگاه ازدست‌رفته‌شان در سطح بین‌المللی و از سوی آمریکا، برای تبدیل تحریم‌های خود به تحریم‌های بین‌المللی شکل گرفته و همان‌طور که تاکید شد، هدف نهایی آن ضربه به جامعه به‌ویژه در بُعد اجتماعی است.

راهکار چیست؟
حسین آجرلو، کارشناس سیاست خارجی به این پرسش پاسخ می‌دهد و می‌گوید: باید افکار عمومی به‌درستی آگاه شوند. اگر برای مردم به‌درستی تصویرسازی نشود، بعدها آسیب بیشتری متوجه جامعه خواهد شد. او با بیان اینکه برای جریاناتی که به دنبال منافع اقتصادی هستند، باید دولت راهکارهای اقتصادی مشخصی در نظر بگیرد، اظهار کرد: «برای مقابله با کمپین تبلیغاتی، باید اطمینان‌بخشی از بابت وجود کالاها و ثبات بازار صورت گیرد. در حوزه سیاسی هم اگر برخی جریانات بخواهند با استفاده از این فضا فشار بیاورند که کشور به سمت مذاکره برود یا منافع سیاسی خاصی کسب کنند، باید با آنها از منظر سیاسی برخورد شود. یعنی مناظرات سیاسی شکل بگیرد تا فضای یک‌طرفه رسانه‌ای کاهش یابد.» نکته دیگر آنکه اگر این مکانیسم اجرا شود، ایران از ورود اروپایی‌ها به مذاکرات هسته‌ای خودداری خواهد کرد و آمریکایی‌ها نیز نشان داده‌اند که تمایلی به مداخله مستقیم ندارند. در این شرایط، ایران می‌تواند واکنش‌های متناسبی در حوزه‌های هسته‌ای و همکاری با آژانس داشته باشد. این واکنش‌ها ممکن است شامل توقف یا محدودسازی همکاری‌ها در برخی حوزه‌ها باشد، بدون آنکه به نقض تعهدات بین‌المللی برسد.برخی نمایندگان همچون ابوالفضل ابوترابی موضوع خروج ایران از NPT را روی میز قرار داده و بر این باور هستند که دست ایران خالی نیست و می‌تواند پاسخ مناسب و درخوری به طرف اروپایی بدهد. در همین راستا خبرنگار روزنامه «آگاه» مطلع شد: مجلس طرح سه فوریتی خروج از NPT را کلید زده است و متن این طرح به‌زودی در سامانه مجلس بارگذاری می‌شود و هفته آینده در صحن علنی بررسی خواهد شد. به گفته برخی نمایندگان، این سریع‌ترین واکنش مجلس به فعال‌شدن مکانیسم ماشه است و اقدامات پشیمان‌کننده دیگری هم در راه خواهد بود. 
البته عده‌ای معتقد هستند، موضوع خروج ایران از معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای یا NPT در چارچوب وظایف و اختیارات مجلس نیست. علی‌اکبر صالحی، وزیر اسبق امور خارجه و رئیس پیشین سازمان انرژی اتمی روز گذشته در گفت‌وگویی ضمن بیان این مطلب گفت: سخن گفتن در این خصوص به‌نظر بنده فقط در حیطه اختیارات رهبری است. زیرا فرمان رهبری در این مورد هم وجه شرعی و هم وجه حکومتی دارد. 
 وی تصریح کرد: افراد یا ارگان‌های حکومتی مانند مجلس علی‌القاعده نمی‌توانند در چنین اموری بدون استفسار از مقام رهبری نظر خود را بیان کنند، زیرا اظهار نظرهای این گونه به خاطر جایگاه ویژه ایران در عرصه ظالمانه بین‌المللی مورد سوءاستفاده بدخواهان قرار می‌گیرد و مشکلات دیپلماسی ما را چند برابر می‌کند.
به‌هرحال اولین‌بار نیست که کشورمان با تهدید و تحریم اروپا روبه‌رو شده است. ایران بدون توجه به حرف و حدیث‌های جبهه غرب در راستای قوی‌شدن خود گام برمی‌دارد، به همین برای فعال‌شدن مکانیسم ماشه «اتفاق خاصی» برای ایران رقم نمی‌زند، ضمن آنکه ما هم‌اکنون تحت حداکثر تحریم‌ها هستیم و روابط اقتصادی‌مان با چند کشور ازجمله چین خارج از چارچوب تحریم‌ها استمرار دارد و بازگشت قطعنامه‌ها تنها ممکن است شوک‌های کوتاه‌مدت ایجاد کند که قابل‌مدیریت خواهد بود، ازاین‌رو لازم است درسی به اروپایی‌ها داده شود تا ای‌مان بیاورند، ایرانِ امروز بیدی نیست که با بادهای آنها بلرزد و صحنه را واگذار کند.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.