آگاه: حتی اگر از متخصصان رشته خود باشد، او را به دلیل کوتاهیها در امور دیگر، به زیر میکشیم و اجازه فعالیت در حوزه تخصص خود نمیدهیم. چنین میشود که افراد با ترس از اندکی ضعف، کم کم منزوی شده و فضای اطراف خود را خالی از یار و همراه و پر از خائن و منافق مییابند.
در همین حال، بنده مسائل خود را کمتر میبینم و در عیوب خود کمتر نظاره و اندیشه میکنم. پس درنظر نمیگیرم که بسیار از دیگران بیشتر محتاج پند و اندرز هستم و نیاز به هدایت و اصلاح دارم. او که باید قبل از همگان درست شود، من هستم که ابتدا باید از خویشتنخویش شروع کنم و چنان در اصلاح نفس بکوشم که عیوب دیگران به چشمم نیاید. همانگونه که مولای متقیان حضرت امیرالمومنین علی علیهالسلام فرمودند: کسی که عیب خود را ببیند، از پرداختن به عیب دیگران باز ایستد.
اگر چنین فضایی بین ما مردم فراهم شود، دو نتیجه مهم خواهد داشت: نخست، جای مشغول شدن به عیوب یکدیگر و عیبجویی از مسائلی که بسیاری از آن به ما مرتبط نیست و اثری بر ما و زندگی ما ندارد، به بهبود خود و زندگی خود خواهیم پرداخت. زمان بسیاری نیز صرفهجویی خواهد شد و دغدغههای دیگران برای پوشاندن هر کار خود که مبادا به چشم ما بد دیده شود، تبدیل به زمانی برای انجام امور دیگر میشود.
از دیگر سو، جامعه به دلیل اینکه هر یک از ما به اصلاح خود خواهد کوشید، به سمت اصلاح خواهد رفت. اینکه هر عضو جامعه تلاش به اصلاح خود داشته باشد، قطعا منجر به بهبود جزء به جزء آن میشود و رشد آهسته و پیوسته جامعه، به تدریج آثاری عظیم در پی خواهد داشت. اتخاذ این رویکرد که هم دینی و هم اخلاقی است، میتواند از اولویتهای ما مردم، حاکمیت و جامعه ما باشد.
شیوه رو آوردن به این رویکرد نیز از دو وجه باید انجام شود؛ نخست از بخش بالای هرم اجتماعی، از بزرگان و حاکمان باید این اخلاق و رفتار آغاز شده و به پایین دست سرایت کند. اینکه اشخاص ببینند بزرگانشان چگونه عمل میکنند، تاثیر بهسزایی بر آنان خواهد داشت و نگاه آنان را به این رفتار تغییر خواهد داد. مسئولان کشور و نمایندگان، لازم است چنین رفتاری را به خوبی آموخته و انجام دهند تا دیگران بدانند این راه، صحیح و اجرایی است.
وجه دوم، بدنه جامعه و سطح اول آن، کودکان هستند که روان ایشان آماده آموختن و اجرا کردن است. ما بسیاری از مسائل کشور را با آموزش مناسب میتوانیم حل کنیم. اینکه به کودکان خود بیاموزیم چه اموری کاملا شخصی است و عیبجویی چیست و در این امور نباید و نشاید عیبجویی کرد، راهی است که نتیجهاش عمل به همان احادیث و متخلق شدن به اخلاقی است که قرنهاست بدان نصیحت شدهایم.
۲۹ دی ۱۴۰۴ - ۲۲:۴۶
کد خبر: ۱۹٬۷۳۴
بر خلاف آنچه در فرهنگ و ادب ما آمده و از قدیم به ما توصیه شده که عیوب خود را ببین و عیوب دیگران را بپوشان، روزگاری است که تلاش بسیار داریم در ندیدن عیوب خود و فریاد زدن عیوب دیگران. همین که اندکی کوتاهی در شخصی پیدا شود، رسوایی برپا میکنیم و جار میزنیم که ببینید فلانی چنین است و چنان! مباد با او بنشینید و زنهار که از او کناره بگیرید.
نظر شما