۱۲ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۲:۲۸
کد خبر: ۲۰٬۰۷۸

جنگ بدون گلوله

هادی رضائی ـ دبیر گروه سیاسی

در روزهایی که جمهوری اسلامی ایران در حال عبور از مقاطع حساس منطقه‌ای و بین‌المللی است، بار دیگر جنگ روانی و رسانه‌ای دشمن با شدتی معنادار وارد فاز جدیدی شده است، جنگی که نه با موشک و پهپاد، بلکه با «شایعه»، «خبرسازی» و «بزرگ‌نمایی هدفمند» پیش می‌رود و مخاطب اصلی آن، افکار عمومی داخل کشور است.

آگاه: در چند روز اخیر، انتشار همزمان شایعاتی نظیر احتمال حمله نظامی، ترور فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، ادعای حمله پهپادی به ساختمانی در بندرعباس و خبرسازی درباره انفجار در پرند، تصویری روشن از یک عملیات روانی طراحی‌شده را پیش روی ما می‌گذارد. اشتراک این اخبار جعلی یا تحریف‌شده، نه در صحت میدانی، بلکه در هدف مشترک آنهاست: ایجاد ناامنی ذهنی، القای شکنندگی ساختار امنیتی کشور و تضعیف اعتماد عمومی.
دشمن به‌خوبی می‌داند که در میدان واقعی، نه توان ضربه‌زدن موثر به توان دفاعی ایران را دارد و نه قدرت تغییر معادلات راهبردی را؛ از همین رو، تمرکز خود را بر «میدان ادراک» گذاشته است. شایعه ترور یک فرمانده عالی‌رتبه نظامی، حتی اگر ساعاتی بعد تکذیب شود، در منطق جنگ روانی کارکرد خود را انجام داده است: شوک اولیه، اضطراب اجتماعی و گردش گسترده در شبکه‌های اجتماعی و القای بی‌اعتمادی. در ماجرای بندرعباس نیز، تلاش شد با نسبت‌دادن یک حادثه عادی با ادعایی بی‌پایه به «حمله پهپادی»، این پیام القا شود که عمق سرزمینی ایران ناامن شده است؛ در حالی که ساختار پدافندی و امنیتی کشور، بارها و در عمل نشان داده که توان رصد، پیشگیری و مقابله با چنین تهدیداتی را دارد. درباره پرند نیز، شتاب‌زدگی رسانه‌های معاند در اعلام «انفجار مشکوک»، پیش از هر بررسی رسمی، خود گواهی روشن بر ماهیت عملیات روانی این خط خبری است.
نکته مهم‌تر آن است که این پروژه رسانه‌ای، بدون کمک برخی بازنشرهای ناآگاهانه داخلی، به چنین ضریب نفوذی دست نمی‌یافت. دشمن روی همین حلقه واسط حساب کرده است: شهروندی که با نیت کنجکاوی یا نگرانی، خبر تاییدنشده را فوروارد می‌کند و ناخواسته به پیاده‌نظام جنگ روانی بدل می‌شود. در این میان، وظیفه رسانه‌های مسئول، نخبگان و نهادهای رسمی، نه صرفا تکذیب، بلکه تبیین سازوکار این جنگ شناختی است. مردم باید بدانند که حجم بالای شایعه، خود نشانه ضعف دشمن در میدان واقعی است. وقتی دشمن از «خبر جعلی» استفاده می‌کند، یعنی از «اقدام موثر» ناتوان است. هشدار امروز، هشداری جدی اما آرام است، مردم ایران به‌رغم فشارهای روانی، نباید در دام این جنگ رسانه‌ای بنشینند. اعتماد به منابع رسمی، پرهیز از بازنشر اخبار تاییدنشده و درک این واقعیت که امنیت ملی پیش از آنکه در خیابان تهدید شود، در ذهن‌ها هدف گرفته می‌شود، مهم‌ترین سپر دفاعی جامعه است. جنگ روانی، اگر دیده و فهمیده شود، بخش بزرگی از قدرت خود را از دست می‌دهد و این همان نقطه‌ای است که دشمن از آن بیشترین هراس را دارد.
افزون بر این، تجربه‌های پیشین نشان داده است هر زمان جامعه با هوشیاری و صبوری در برابر موج شایعات ایستاده، پروژه‌های رسانه‌ای دشمن با سرعت فروپاشیده است. امنیت ملی مفهومی صرفا نظامی نیست، بلکه محصول اعتماد، آگاهی و همبستگی اجتماعی است. هر کاربر فضای مجازی، خواه ناخواه بخشی از این معادله است و نقش او می‌تواند یا تقویت‌کننده آرامش عمومی باشد یا ناخواسته تشدیدکننده التهاب. امروز، مسئولیت فردی در مصرف و انتشار خبر، به اندازه مسئولیت نهادهای رسمی اهمیت یافته و این بلوغ رسانه‌ای، خود یکی از مؤلفه‌های قدرت ملی به شمار می‌رود.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.