ایران باستان
-
طلسم ۱۷ ساله یونسکو برای ثبت شاهکار سنگتراشی دنیا کی میشکند؟
جای خالی طاق بستان در فهرست میراث جهانی
مهر- یسری چراغی: «طاقبستان» ۱۷ سال است در لیست موقت یونسکو خاک میخورد. ناهماهنگی و نبود عزم جدی، سد راه جهانی شدن این شاهکار ساسانی شده و پایان این طلسم نیازمند اقدام فوری و همافزایی است.
-
زایش نور در کالبد طولانیترین تاریکی سال؛ از دوران باستان تا امروز
یلدا؛ تمرین امیدواری
در حافظه جمعی مردم فلات ایران، شب همواره مفهومی دوگانه داشته. از سویی مامن اهریمن و آبستن حوادث ناشناخته و از سوی دیگر، بستری برای خلوت، راز و نیاز و زایش اندیشههای ناب است. اما در میان تمامی شبهای سال، یک شب است که این دوگانگی را به اوج درام میرساند که شب یلدا یا به تعبیر بومیتر و کهنتر آن، شب چله است. هنگامی که خورشید در آخرین روز پاییز در پایینترین مدار نیمروز خود قرار میگیرد و سایهها بر خاک این سرزمین، طولانیترین رقص سالانه خود را آغاز میکنند، زمان در لحظهای متوقف میشود. این لحظه میان پاییز و آغاز زمستان، تنها یک رویداد نجومی برای ثبت انقلاب زمستانی نیست؛ بلکه مانیفستی فرهنگی در ستایش نور، امید و همبستگی انسانی است که هزارههاست در گسترهای عظیم از ایران فرهنگی طنینانداز شده است.
-
با دستفروشی و دستفروشان چه باید کرد؟
کهنترین شکل تجارت انسانی در گذر تاریخ
دستفروشی، این شکل کهن و همیشه زنده تجارت انسانی، همچون رودی زیرزمینی در دل تاریخ تمدنها جریان داشته و هیچگاه خشک نشده است. از بازارهای شلوغ رم باستان که فروشندگان با صدای بلند ماهی سرخشده، نان تازه یا نوشیدنی محلی را فریاد میزدند، تا غرفههای سنگی پومپئی که باستانشناسان در آنها ظرفهای بزرگ غذا و سکههای پراکنده یافتهاند، تا بازارهای پرهیاهوی استانبول عثمانی که ادویهفروشان، میوهفروشان و پارچهفروشان دورهگرد خیابانها را رنگین میکردند، دستفروشی همیشه بخشی از بافت زنده شهرها بوده است.
-
هویت و تمدن ایرانی؛ از ریشههای تاریخی تا راهبردهای آینده
ایران با پیشینهای هزارانساله و تنوعی بیبدیل در فرهنگ، زبان، دین و آداب همواره توانسته است در برابر تلاطمهای تاریخی و با جذب، هضم و بازآفرینی عناصر بیگانه، هویت منحصربهفرد خود را حفظ کند. این هویت که پیوندی عمیق با سرزمین، میراث فرهنگی و ارزشهای معنوی دارد، در عین برخورداری از ریشههای کهن، نیازمند روزآمدسازی، بازنمایی و بازسازی زیباییشناختی است تا بتواند در جهان معاصر الهامبخش و پویاییبخش باشد. چالشهایی چون دوگانهسازیهای کاذب میان مولفههای هویتی، غلبه نگاههای افراطی یا تفریطی، ضعف در زیرساختهای اقتصادی و فقدان مرجعیت فکری منسجم، خطراتی جدی برای انسجام ملی و ظرفیت تمدنی ایران به شمار میروند.
-
پیامآوران مقاومت
زهرا بذرافکن - خبرنگار گروه فرهنگ: حماسهها با مرگ قهرمانانشان به پایان نمیرسند؛ بلکه این روایت بازماندگان است که جوهر آن قیام یا آن تراژدی را در رگهای تاریخ جاری میسازد و از آن در برابر تحریف و فراموشی محافظت میکند. مفهوم «بازمانده حماسه» در تاریخ و ادبیات فراتر از یک شاهد عینی مصیبتزده، به یک حامل پیام و تداومبخش یک آرمان اشاره دارد. تاریخ و ادبیات ما مشحون از این چهرههای رسالتمند است.
-
به بهانه ۱۴ تیرماه روز ملی قلم
قلم؛ تمدنساز بیصدا
چهاردهم تیرماه در تقویم جمهوری اسلامی ایران بهعنوان «روز قلم» نامگذاری شده است؛ روزی برای بزرگداشت یکی از بنیادیترین ابزارهای ارتباط انسانی، اندیشهورزی و انتقال دانش در طول تاریخ: قلم؛ این روز فرصتی است برای اندیشیدن به نقش بیبدیل قلم در شکلگیری تمدنها، رشد علمی و فرهنگی جوامع و نیز مسئولیت اخلاقی اهل قلم در دنیای امروز.
-
احیای معماری دوره ساسانی در سریال «سلمان فارسی»
آمادهسازی دکور و احیای معماری دوره ساسانی برای به تصویر کشیدن این دوره است.
-
نگاهی بر کتاب «جستوجو در تصوف ایران» نوشته زندهیاد زرینکوب
تاثیر محیط دینی و فکری عصر ساسانی در رشد و توسعه مذاهب
کتاب «جستوجو در تصوف ایران» یکی از آثار پژوهشی زندهیاد عبدالحسین زرینکوب، درباره ادبیات و فرهنگ ایران است که سال ۱۳۵۷ توسط انتشارات امیرکبیر منتشر شد و به تازگی نسخههای چاپ هجدهمش توسط این ناشر راهی بازار نشر شدهاند. مسیری که نویسنده در این کتاب طی میکند، ابتدا کندوکاو ردپای تصوف در ایران باستان و ایران پس از اسلام است. او سپس وارد تاریخ و ادبیات تصوف ایرانی میشود.
-
مدیرعامل انتشارات امیرکبیر درگفتوگو با «آگاه»
۷۵ ساله و همچنان جوان
زهرا بذرافکن- خبرنگار گروه فرهنگ: ظهر دوشنبه ۲۲ اردیبهشت، یعنی روز ششم نمایشگاه کتاب تهران، به غرفه انتشارات امیرکبیر سر زدیم تا با مدیرعامل این نشر گفتوگو کنیم. گوشه بیرونی غرفه را با دو صندلی و میز آماده کرده بودند تا جشن امضای سفرنامه «خال سیاه عربی» نوشته حامد عسگری برگزار شود. داخل غرفه هم پر از مراجعهکنندگانی بود که مقابل همه قفسهها را پر کرده بودند. یکی از این قفسههای جذاب بعد از «تازههای» این نشر، قفسه آثار نادر ابراهیمی بود که با چاپهای تازه همه آثار این نویسنده چیده شده بود. کتابهایی که حالا در چاپهای تازه رنگوبوی جدیدی گرفتهاند.
-
روز نجوم و نگاهی به باورهای ستارهشناسی ایرانیان
از جامجم تا اسطرلاب
ستارگان و نجوم در فرهنگ ایرانیان از دیرباز تاکنون جایگاهی ویژه و متعالی داشتهاند.
-
گردشگری
چهارطاقی بازههور؛ قدیمیترین سازه گنبدی جهان
چهارطاقی بازههور در نزدیکی مشهد، قدیمیترین سازه گنبدی جهان محسوب میشود که از دوران ساسانیان در ایران باستان بهجا مانده است.