شاهنامه
-
هنر پویانمایی چگونه مرزهای خیال را فتح می‌کند؟
رستاخیز قهرمانان گمشده
کودکی که تصویر قهرمان خود را روی جعبه خوراکی، دفتر مشق و پرده نقره‌ای نبیند، پناهگاه ذهن خود را در دنیای ساختگی دیگران جست‌وجو می‌کند. سال‌ها سینمای ما اسیر باورهای نادرست درباره هنر پویانمایی بود و آن را ابزاری حاشیه‌ای و صرفا برای سرگرمی کودکان قلمداد می‌کرد. اکنون که موج نو انیمیشن ایران رکوردهای فروش را درهم شکسته و بازار را شگفت‌زده کرده است، با پرسشی ژرف‌تر و حیاتی‌تر روبه‌رو هستیم: چرا با وجود جهش چشمگیر در فرم و تکنیک، در خلق اسطوره‌های ملموس و ماندگار عقب مانده‌ایم؟ چگونه انیمیشن توانایی تبدیل شدن به سلاح نرم، موثر و بدون مرز در بازنمایی مفهوم مقاومت و هویت اصیل ملی را دارد؟ این یادداشت کندوکاوی در مسیر عبور از نقاشی‌های متحرک ساده به سوی خلق سفیران زنده تمدنی است که مرزها را بدون گذرنامه پشت سر می‌گذارند.
-
با حضور و عضویت بزرگان زبان و ادبیات فارسی
«خانه شاهنامه» آغاز به کار کرد
نخستین جلسه رسمی هیات امنای «خانه شاهنامه» با حضور سیدحمید پورمحمدی و اعضای هیات امنا برگزار شد و این مجموعه فرهنگی به‌صورت رسمی آغاز به کار کرد.
-
«نمی‌دانم» آغاز ارتباط واقعی با زبان نوجوان است
زهرا بذرافکن-خبرنگار گروه فرهنگ: نوجوانان امروز در جهان‌هایی زیست می‌کنند که کدهای ارتباطی، واژگان و ارجاعات خاص خود را دارد؛ دنیایی که از میم‌ها و فرهنگ هواداری تا بازی‌های ویدیویی تغذیه می‌شود و برای بسیاری از والدین و کادر آموزشی، سرزمینی ناشناخته و گاه نگران‌کننده است. در مواجهه با این زبان نوظهور، واکنش بزرگسالان اغلب میان دو قطب نوسان می‌کند: یا با تمسخر و عتاب سعی در سرکوب و اصلاح فوری آن دارند یا با تقلیدی تصنعی می‌کوشند خود را همرنگ جماعت نوجوان نشان دهند. اما هر دوی این رویکردها، به جای ساختن پل، دیوار بی‌اعتمادی را بلندتر کرده و نوجوان را به پنهان‌کاری و سکوت سوق می‌دهد. چگونه می‌توان بدون از دست دادن مرزهای تربیتی، به جهان زیسته دانش‌آموزان نزدیک شد؟ و چطور می‌توان از دل همین دغدغه‌های امروزی، راهی برای آشتی دادن نسل جدید با متون غنی کلاسیک فارسی مثل شاهنامه و گلستان باز کرد؟
-
نقل چهارشنبه‌ها از آنها که ستون خیمه‌ها شدند
پیراهنی که کادو شد
مرضیه کیان، خبرنگار: رخصت بده تا در پرده بیست‌ویکم، نه از قصه‌های کهن که از پهلوانی همین روزگار برایت بگویم. گوش باز کن که روایت امروز ما، نه از تبار افسانه‌سازان شاهنامه، که از خون گرم جوانمردی است که در همین خیابان‌های تو قدم زد، نفس کشید و عاقبت در آتش آزمونی سخت، نامش را بر پیشانی غیرت این خاک حک کرد. قصه، قصه سامان است؛ نه سامانی که در کتاب‌هاست، که سامانی از گوشت و پوست و استخوان، از یگان ویژه که راه آسمان را از میان غبار و دود انفجار پیدا کرد؛ سامان اسماعیل‌خاجانی.
-
مروری بر ۱۵ اثر بخش مسابقه بلند داستانی
صف‌آرایی چهره‌ها در جشنواره پروانه‌ها
بخـــش مسابــــقه داستــــــانی سی‌وهشتــــــــــــمین جشنــــــتواره بین‌المللی فیلــــــــــم‌های کودکان و نوجوانان (۱۱ تا ۱۶ مهر در اصفهان)، میزبان ۱۵ اثر سینمایی در گونه‌های پویانمایی، درام، معمایی، فانتزی و اجتماعی است.
-
«شهپر» شاهنامه را به برج آزادی می‌برد
کنسرت گروه موسیقی «شهپر» با محوریت اشعار و داستان‌های شاهنامه فردوسی در سالن اصلی برج آزادی برگزار می‌شود.
-
کاربران ماعاشق زبان فارسی‌اند
زهرا بذرافکن-خبرنگار گروه فرهنگ: پایگاه ادبی «گنجور» بی‌تردید فراگیرترین، اثرگذارترین و معتبرترین مرجع دیجیتال متون منظوم ادب کهن فارسی به شمار می‌رود؛ سامانه‌ای آزاد، عمومی و پویا که در طول نزدیک به دو دهه گذشته، شیوه جست‌وجو و دسترسی میلیون‌ها پژوهشگر، دانشجو و علاقه‌مند را به متون کلاسیک دگرگون کرده و نقشی بی‌بدیل در پیوند زدن میراث مکتوب با فناوری‌های مدرن ایفا کرده است.
-
کلماتی که گم کردیم و جهانی که تنگ شد
گاهی میان همهمه روزمرگی، در تاکسی یا واگن‌های شلوغ مترو، چشممان به گفت‌وگوهای مردم می‌افتد. مکالمه‌ها عجیب کوتاه، تخت و خالی از جان شده‌اند. دلخوری‌ها، دلتنگی‌ها و شادی‌هایمان شبیه به تکه‌های پلاستیکی بازیافتی به نظر می‌رسند که از روی شتاب میان هم ردوبدل می‌کنیم؛ گویی جهان درونمان کش می‌آید و پر از هیاهوست، اما دستمان به هیچ کلمه‌ای برای بیرون ریختن آن نمی‌رسد.
-
-
از سوی یک شاهنامه پژوه منتشر شد
«شاهنامه» رایگان برای مردم
مصطفی جیحونی، شاهنامه‌پژوه، تصحیحش از شاهنامه را که نتیجه تلاش ۱۲ ساله است، به صورت رایگان در اختیار مردم قرار داده است و می‌گوید می‌خواهم استفاده از این کتاب عام‌تر شود.
-
بررسی دیپلماسی موزه در حوزه ایران فرهنگی
«شبکه موزه‌های تمدن‌های کهن» تاسیس شود
دیپلماسی موزه‌ای تلاشی است برای تبدیل میراث فرهنگی از «موضوع صرفا پژوهشی» به «زبان ارتباط و همکاری» میان جوامع. در این رویکرد، موزه فقط محل نمایش گذشته نیست؛ بلکه بستری برای گفت‌وگو، روایت‌سازی مسئولانه، شناخت متقابل و شکل‌دهی به اعتماد پایدار است. از آنجا که «ایران فرهنگی» به‌عنوان حوزه‌ای تمدنی فراتر از مرزهای سیاسی، واجد لایه‌های مشترک تاریخی، هنری، زبانی و آیینی است، موزه‌ها می‌توانند با تکیه بر همین اشتراکات، زمینه هم‌فهمی و تعامل سازنده را (به‌ویژه در پهنه آسیای میانه) تقویت کنند.
-
چند خبر از تئاتر
اثر برگزیده جشنواره تئاتر فجر روی صحنه
اجرای نمایش‌های «همای»، «مهمانی شب رفتن»، حضور علی زندوکیلی در کنسرت نمایش «سیاوش»، برگزاری کارگاه آنلاین نمایشنامه‌نویسی با تدریس شهرام کرمی و اکران آنلاین فیلم‌تئاتر «نکبت» از خبرهای امروز حوزه هنرهای نمایشی هستند.
-
-
آشنایی با نوآوران حوزه تعلیم و تربیت و کتاب نوجوان در گفت‌وگو با شایان جعفری
جریان تازه محصولات فرهنگی نوجوان
زهرا بذرافکن،خبرنگار گروه فرهنگ: «هر چه شما امروز مطالعه کنید، برایتان می‌ماند، هرگز از ذهنتان زدوده نمی‌شود. دوره خیلی خوبی است این دوره نوجوانی برای مطالعه و یاد گرفتن؛ واقعا یک دوره طلائی است و با هیچ دوران دیگری قابل مقایسه نیست.» نقل قولی که خواندیم از رهبر شهید، در گفت‌وگو با جمعی از جوانان و نوجوانان و اعضای گروه کودک و نوجوان سیمای جمهوری اسلامی ایران در بهمن ۱۳۷۶ بود که اهمیت بی‌بدیل دوران نوجوانی و ضرورت هدایت فکری آنان را نشان می‌دهد.
-
نگاهی کوتاه بر تاریخچه حضور نماد «سرو» و تجلی آن در ایستادگی معاصر
همچو سرو، آزاد
در پهنه بی‌کران فلات ایران، جایی که بادهای سرد حوادث و طوفان‌های سهمگین انیران در طول هزاره‌ها بر پیکر تاریخ کوبیده‌اند، طبیعت همواره آینه‌گردان روح جمعی مردم این مرزوبوم بوده است. در این میان، «سرو» نه یک آرایه گیاهی ساده در حاشیه باغ‌ها، بلکه تجسم عینی ایستادگی ایرانی است. سرو از معدود درختانی است که تن به عریانی پاییز نمی‌دهد، جامه سبز خویش را در تندباد خزان وا نمی‌نهد و تسلیم سرمای زمستان نمی‌شود. این پایداری شگفت‌انگیز، آن را به نماد همیشگی آزادگی، راست‌قامتی و حیات سرمدی در ناخودآگاه ایرانیان بدل کرده است.
-
واکاوی نقاشی قهوه‌خانه‌ای، نخستین رسانه بصری تاریخ اجتماعی
از دل قهوه‌خانه تا اوج باور دینی
در میان انبوه جریان‌های هنری‌ای که در طول تاریخ ایران ظهور و افول کرده‌اند، معدود مکتب‌هایی را می‌توان سراغ گرفت که نه در خلوتگاه درباریان و نه در کارگاه‌های خصوصی شاهزادگان، بلکه در دل تکیه‌گاه‌های مردمی زاده شده باشند. نقاشی قهوه‌خانه‌ای، این پدیده بصری تماما بومی، روایتی منحصربه‌فرد از تقاطع سنت و اعتقاد است؛ هنری که در اعماق فرهنگ شفاهی جامعه شهری عصر قاجار ریشه دواند و با تکیه بر نیاز فطری انسان ایرانی به تجسم عینی باورهای خویش، از یک سرگرمی ساده به یک نظام ارتباطی فراگیر تبدیل شد.
-
تجارت سوگ
این روزها انتشار ویدیوهایی عجیب از عزاداری یک خانواده در سوگ دخترشان که در تصادف جان باخته بود در فضای مجازی، جنجال و موجی از حیرت در شبکه‌های اجتماعی به پا کرد. ویدیو، تالاری مجلل و باشکوه در پایتخت را نشان می‌داد که در آن، مراسم ختم یک دختر جوان با آیین‌هایی شبیه به رقص، آوازخوانی جمعی و شا باش بر سر حضار برگزار می‌شد. این تصاویر غیرمنتظره، بلافاصله سیلی از شایعات و داستان‌پردازی را درباره این سبک عزا یا مرگ مشکوک و هویت متوفی در پی داشت.
-
فراخوان رویداد ملی «ایران‌دخت» منتشر شد
مرکز هنرهای نمایشی سوره، فراخوان رویداد ملی «ایران‌دخت» را با موضوع «ایران همیشه سرافراز» منتشر کرد.
-
نقد و بررسی کتاب «تا روشنایی» در باغ کتاب برگزار شد
روایت زنی که نهضت نیجریه را در زندان نوشت
نشست نقد و بررسی کتاب «تا روشنایی» در سکوی شاهنامه باغ کتاب برگزار شد. در این نشست، معصومه رامهرمزی، نویسنده و پژوهشگر حوزه مقاومت و دکتر شهو عبدالاسلام، کارشناس مسائل نیجریه و عضو هیات علمی دانشگاه، درباره ابعاد تاریخی، اجتماعی و روایی نهضت اسلامی نیجریه و شخصیت شیخ ابراهیم زکزاکی و همسرش زینت ابراهیم سخن گفتند.
-
روایت ماندگار ایران، هنرمند و زن
از شاهنامه تا امروز
دکتر نصیبه سادات حسینی - پژوهشگر و مدرس مطالعات زن و خانواده: وقتی از شاهنامه سخن می‌گوییم، از یک متن ادبی صرف حرف نمی‌زنیم؛ از حافظه تاریخی یک ملت سخن می‌گوییم، از متنی که روح قهرمانانه ایرانیان را صورت‌بندی کرده و نشان داده است که ایران در لحظه‌های سرنوشت‌ساز، چگونه از دل رنج و تهدید، معنای ایستادگی و هویت را می‌سازد.
-
روایت اگر نباشد، حماسه خاموش می‌شود
برانگیخته شدن در میدان
حماسه در میدان متولد می‌شود، اما در روایت زنده می‌ماند. ملت‌ها فقط با پیروزی‌هایشان در تاریخ ماندگار نمی‌شوند؛ آنچه آنها را جاودانه می‌کند، داستان‌هایی است که از رنج‌ها، ایستادگی‌ها و لحظه‌های سرنوشت‌سازشان روایت می‌کنند. اگر حماسه‌ای روایت نشود، دیر یا زود در غبار زمان گم می‌شود.
-
خوانشی تحلیلی از نسبت هنر، روایت و مسئولیت تاریخی در امتداد خیزش ملت ایران
از سنگر تا صحنه
در تاریخ ملت‌ها، لحظه‌هایی وجود دارد که نه تنها سرنوشت یک جامعه، بلکه معنای هویت آن ملت را نیز روشن‌تر می‌کند. این لحظه‌ها همان بزنگاه‌های تاریخی‌اند که در آنها روح جمعی یک ملت به ظهور می‌رسد؛ لحظه‌هایی که مردم، فراتر از تفاوت‌های روزمره، در دفاع از حقیقتی بزرگ‌تر به میدان می‌آیند. در چنین بزنگاه‌هایی است که حماسه متولد می‌شود؛ حماسه‌ای که اگرچه در میدان عمل شکل می‌گیرد، اما برای ماندگاری خود نیازمند روایت است.
-
بعثت هنرمندان برای جاودانگی ایران
رستاخیز روایت در کرانه میدان
تاریخ تمدنی ایران، هرگز فصلی منفک از «حماسه» نبوده است؛ چنان‌که گویی در رگ‌های این جغرافیا، به‌جای خون، جوهری از جنس «ماندگاری» جریان دارد. آنچه امروز در ساحت سیاسی و اجتماعی ما تحت عنوان «دفاع مقدس سوم» تبلور یافته، فوران مجدد آن آتشفشان هویتی است که قرن‌ها پیش در کلمات حکیم توس ریشه داشت.
-
-
هنر می‌تواند حافظ روح یک ملت باشد
بعثت هنرمندان؛ از فردوسی تا امروز
ملت‌ها تنها با پیروزی‌های نظامی یا دستاوردهای سیاسی در تاریخ ماندگار نمی‌شوند؛ آنچه یک ملت را در حافظه زمان تثبیت می‌کند، «روایت» است. اگر حماسه‌ای رخ دهد اما زبان روایت برای آن شکل نگیرد، آن حماسه به‌تدریج در غبار فراموشی فرو می‌رود یا در معرض تحریف قرار می‌گیرد. از همین منظر است که در کنار خیزش مردم، سخن از «بعثت هنرمندان» به میان می‌آید؛ بعثتی که وظیفه آن تبدیل تجربه‌های تاریخی ملت به حافظه فرهنگی پایدار است.
-
نگرشی تازه به جهاد تبیین
از نظم فردوسی تا رجز ذوالفقاری
در قرن چهار و پنج هجری شمسی، حکیم ابوالقاسم فردوسی تاریخ نیمه اسطوره‌ای ایران باستان رایج در آن روزها را تحت عنوان شاهنامه به نظمی درآورد که هم در بحر لفظش هم در عمق محتوایش از شاهکارهای ادبیات در ایران و جهان شده است.
-
هندسه روایی «دفاع مقدس سوم» در امتداد حافظه تاریخی
بعثت هنرمندان
ملت‌ها نه تنها با قدرت نظامی یا توان سیاسی، که با «حافظه تاریخی» خود زنده می‌مانند. حافظه تاریخی نیز بدون «روایت»، نه شکل می‌گیرد و نه تداوم می‌یابد. هر ملتی اگر نتواند تجربه‌های بزرگ خود را به زبان هنر، ادبیات و رسانه ترجمه کند، به‌تدریج از درون تهی می‌شود؛ حتی اگر در میدان‌های نبرد، پیروز مطلق باشد. پیروزی بی‌روایت، پیروزی ناتمام است و در معرض غبار فراموشی یا تحریف قرار می‌گیرد.
-
-
از حماسه مردم تا روایت ماندگار ایران
حقیقت زنده در متن ملت
ماده بعثت در قرآن کریم ۴۵ بار تکرار شده و هر بار افقی تازه از معنا را می‌گشاید. این واژه که از ریشه سه حرفی «ب-ع-ث» برخاسته، در دو محور معنایی گسترش می‌یابد: برانگیختن و احیا. در سوره جمعه می‌خوانیم که خداوند در میان اُمیّان رسولی برانگیخت و در سوره مؤمنون از احیای انسان‌ها در روز قیامت سخن می‌رود. این دو کاربرد در ظاهر متفاوت اما در باطن یک حقیقت را روشن می‌کنند: خروج از سکون به حرکت، از خواب به بیداری، از مرگ به حیات.