آگاه

در باب دغدغه این روزهای هنردوستان گرانی بلیت تئاتر و پیامدهای اجتماعی آن

تئاتر برای کدام مردم؟

در ماه‌های اخیر و با شروع موج اجراهای پاییزه، اخبار مرتبط با قیمت بلیت برخی نمایش‌ها در تهران، موجی از حیرت و اعتراض را در میان اهالی فرهنگ، دانشگاهیان و فعالان رسانه‌ای برانگیخته است. ارقامی که تا پیش از این به کنسرت‌های موسیقی نیز سرایت کرده بود، اینک به سالن‌های نمایش راه یافته. ثبت نرخ‌های ۱.۵ تا ۲.۵ میلیون تومانی برای اجراهای معمول در مجموعه‌هایی نظیر باغ کتاب و اوج‌گیری این قیمت‌ها تا مرز پنج میلیون تومان (دقیقا چهار میلیون و ۹۸۰ هزار تومان) برای صندلی‌های ویژه در پروژه‌های پرچهره و کنسرت‌نمایش‌هایی همچون «آرش» به کارگردانی علی سرابی، شوک سنگینی به بدنه فرهنگی جامعه وارد کرده است.

«روایت رحمت» پایان یافت

سفر موسیقایی «سازینه» تا نوای آیینی میناب

آخرین شب رویداد هنری «روایت رحمت» با حضور جمعی از مسئولان و هنرمندان در محوطه تئاتر شهر برگزار شد و مجموعه‌ای از اجراهای موسیقی، نقالی و آیینی پیش روی مخاطبان قرار گرفت.

به مناسبت سالروز برگزاری نخستین نماز جمعه پیامبر (ص)

امتداد یک خطبه

آفتاب حجاز بر ریگزارها می‌تابید و غبار کاروان هجرت هنوز در هوا معلق بود. سفری تاریخ‌ساز از مکه به مدینه در جریان بود تا شالوده تمدنی نوین پی‌ریزی شود. کاروان پیامبر اسلام(ص) در  شانزدهم ربیع‌الاول در دره بنی سالم بن عوف توقف کرد تا رویدادی شگرف رقم بخورد. آنجا در فضایی باز و زیر سقف آسمان، نخستین نماز جمعه تاریخ اقامه شد؛ اجتماعی که دیگر تنها عبادتی فردی نبود، بلکه اعلام موجودیت یک امت یکپارچه و پیوند ناگسستنی اخلاق و سیاست بود.

هفته دولت؛ ارزیابی عملکرد، بازخوانی مطالبات و ترسیم مسیر آینده

وظیفه حفظ امید و انسجام ملی

هفته دولت، صرفا یک مناسبت تقویمی نیست؛ بلکه فرصتی است برای بررسی عملکرد قوه مجریه از منظر حقوق عمومی و اصول قانون اساسی. بر اساس اصل ۱۱۳ قانون اساسی، رئیس‌جمهور عالی‌ترین مقام رسمی کشور پس از رهبری و مسئول اجرای قانون اساسی است. این مسئولیت، ابعاد حقوقی، اداری و عمومی دارد و در شرایط جنگی و پساجنگ، اهمیت آن دوچندان می‌شود. بنابراین ارزیابی عملکرد دولت، یک مطالبه حقوقی از سوی شهروندان و نهادهای نظارتی است.

نگاهی تحلیلی به سریال «کلاغ» اثر محمدحسین مهدویان

فرم زیبا می‌تواند حفره‌های فیلم‌نامه را بپوشاند؟

سریال «کلاغ» به کارگردانی محمدحسین مهدویان با سروصدای فراوان و انتظاراتی بالا وارد شبکه نمایش خانگی شد. سریالی که از همان ابتدا ترکیبی وسوسه‌انگیز از یک تریلر امنیتی- سیاسی، اتمسفر سرد دهه ۵۰ و یک خط عاشقانه پرمخاطره را وعده می‌داد تا فصل تازه‌ای را در کارنامه سازنده‌اش باز کند. اما پس از پایان پخش ۱۱ قسمت، آنچه از این اثر در یادها باقی ماند، فاصله‌ای عمیق و چشمگیر میان ایده اولیه جذاب و روایتی الکن بود. «کلاغ» تلاش کرد تا ملودرام، جنایت و تاریخ را پیوند بزند اما در نهایت در تلاطم میان این سه ژانر، از خلق تنش واقعی و ساخت شخصیتی ماندگار بازماند.

مسابقه نافرجام ترجمه

انتشار اثر تازه هاروکی موراکامی با عنوان «قصه کاحو» (Kaho)، بار دیگر تب تند و شتاب‌زده ترجمه در بازار کتاب ایران را به نمایش گذاشت. هنوز چند روزی از عرضه نسخه ژاپنی این اثر نگذشته بود که چند ترجمه فارسی به‌طور همزمان از سوی ناشرانی چون میلکان، وزن دنیا و دیگران روانه بازار نشر و ویترین کتاب‌فروشی‌ها شد. این شتاب نامتعارف و رکوردشکنی در برگردان یک متن ادبی، توجه بسیاری از اهالی قلم و کاربران فضای مجازی را به خود جلب کرد و موجی از واکنش‌ها و نقدها را برانگیخت.

مروری بر نقد و تحلیل‌های جریان‌های فکری مختلف از فیلم «بی‌داد»

وقتی بیانیه سیاسی بر درام، سایه می‌اندازد

فیلم سینمایی «بی‌داد» به نویسندگی و کارگردانی سهیل بیرقی که در بستر پیچیده و ملتهب اجتماعی پس از پاییز ۱۴۰۱، به‌صورت زیرزمینی، بدون اخذ پروانه ساخت و با نادیده ‌گرفتن ضوابط پوشش اجباری تولید شد، نخستین مواجهه بین‌المللی خود را در بخش مسابقه اصلی پنجاه‌ونهمین دوره جشنواره فیلم کارلووی واری تجربه کرد و جایزه ویژه هیات داوران را دریافت کرد، غیرمنتظره و بی‌واسطه در پلتفرم یوتیوب منتشر شد. روند مواجهه با «بی‌داد» از همان ابتدا فراتر از مناسبات متعارف نقد فیلم حرکت کرد؛ چراکه پنهان نگه ‌داشتن نام اثر تا آخرین روزهای پیش از نمایش رسمی و در نهایت تصمیم فیلم‌ساز برای عرضه مستقیم اثر به مخاطبان، فضایی افشاگرانه به آن بخشید.

تلویزیون در یکی از پرتولیدترین برهه‌ها؛ نگاهی به نقشه راه و وضعیت آماری

از آنتن تا صف پخش و تولید

رسانه ملی در مرداد سال ۱۴۰۵ با بازنگری ساختاری در نحوه چرخش جدول پخش و مدلسازی جدید کنداکتور، وارد یکی از پرتحرک‌ترین دوره‌های سریال‌سازی خود شده است. ارزیابی دقیق رویکرد جدید مرکز سیمافیلم نشان می‌دهد که مدیریت حوزه نمایشی صدا و سیما، الگوی سنتی پخش شبانه و ۳۰ شب متوالی یک سریال را کنار گذاشته و به سمت الگوی چندخطی و هفتگی حرکت کرده است. در این ساختار که بر پایه پیمایش‌های آماری مرکز تحقیقات صدا و سیما، نظرسنجی‌های افکارسنجی و تحلیل داده‌های هوش مصنوعی شکل گرفته، شبکه‌های اصلی یک، دو و سه به‌صورت همزمان سه عنوان سریال متفاوت را در طول هفته پوشش می‌دهند تا در مجموع ویترینی زنده و متنوع مشتمل بر ۹ سریال همزمان در برابر دیدگان مخاطبان قرار گیرد.

تاملی در باب رنج خصوصی و میل جمعی به سرک کشیدن

تماشای ویرانی دیگری

اگر اهل گشت‌وگذار در شبکه‌های اجتماعی باشید، صحنه آشنایی وجود دارد که هر چند وقت یک‌بار تکرار می‌شود. محتوای عادی برای زمانی گویی متوقف شده و موجی از ویدیوهای کوتاه، تصاویر برش‌خورده و متن‌های کوتاه فضای سوشیال مدیا را پرمی‌کند. ماجرا روشن است؛ دو نفری که زندگی مشترکشان را در چشم عموم به نمایش گذاشته بودند و برای بسیاری به نمادی از یک رابطه آرام و بی‌نقص تبدیل شده بودند، جدا شده‌اند.

اقتصاد ایران در نیمه ابتدایی سال ۱۴۰۵ چه درس‌ها و تجاربی را آموخته است؟

آزمون اقتصاد ایران در نیمه دوم سال

نیمه ابتدایی سال ۱۴۰۵ گذشت و اگر بخواهیم صادق باشیم، این نیمه برای اقتصاد ایران به هیچ وجه ساده نگذشت. تورمی که به اذعان بانک مرکزی در ۱۲ ‌ماهه منتهی به تیر ۶۱.۴ درصد اعلام شد، شاخصی که نسبت به سال قبل رشد بسیاری داشته است، آسیب‌هایی که به برخی زیرساخت‌های اقتصادی وارد شد، نوسان نرخ ارز و رشدی که از مسیر همیشگی‌اش فاصله گرفته؛ همه اینها واقعیت‌هایی هستند که نمی‌شود آنها را کتمان کرد یا با خوش‌بینی صرف پوشاند.

به بهانه روز جهانی عکاسی

مسئولیت نگاه در برابر نسیان

عکاسی از همان نیمه قرن نوزدهم که پایش به جهان باز شد، همواره بر تقاطعی شگفت‌انگیز ایستاده بود؛ جایی میان فیزیک نور، کیمیای ماده و بازی بی‌پایان زمان با زوال. این اسباب جادویی خیلی زودتر از آنچه تصور می‌شد، در دوره محمدشاه و سپس با شیفتگی بی‌پایان ناصرالدین‌شاه قاجار وارد دارالخلافه طهران شد. ناصرالدین شاه هم شیفته ثبت حرم‌سرا، کاخ گلستان و اردوهای همایونی شد و تاریکخانه‌ای در دربار برپا کرد و هم خودش دوربین به دست گرفت تا از همان روزهای اول، پیوند فرهنگ ایران با این پدیده شکل بگیرد. عکاسخانه مبارکه دارالفنون و نخستین عکاسخانه‌های عمومی در خیابان‌های علاءالدوله و چراغ‌گاز، تصویر را از انحصار دربار بیرون کشیدند و چهره مردم کوچه و بازار و مشروطه‌خواهان را ثبت کردند.

از تلویزیون بخوانید

تکراری‌ها همچنان در صدر

سریال‌های بازپخشی آی‌فیلم، تمام پنج جایگاه نخست فهرست پربیننده‌های تلویزیون در تیر ۱۴۰۵ را در اختیار گرفتند.

روز نوشت‌هایی از زندگی مردم عادی در زمانه بحران

رواﯾﺘﯽ از دل ﺟﻨﮓ

مبینا شکوهی،دانشجوی روزنامه‌نگاری: وﻗﺘﯽ ﻗﺪم در ﮐﻮﭼﻪ‌ﻫﺎ ﮔﺬاﺷﺘﻢ، اوﻟﯿﻦ ﭼﯿﺰی ﮐﻪ ﺷﻨﯿﺪم ﺳﮑﻮﺗﯽ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑﺎ ﻫﺮ اﻧﻔﺠﺎر ﺗﮑﻪﺗﮑﻪ ﻣﯽﺷﺪ؛ ﺳﮑﻮﺗﯽ ﮐﻪ ﺷﺒﯿﻪ ﻧﻔﺲ ﮐﺸﯿﺪن زﻣﯿﻦ ﭘﯿﺶ از ﮔﺮﯾﻪاش ﺑﻮد. دورﺑﯿﻨﻢ را ﺑﺎﻻ ﺑﺮدم، اﻣﺎ ﺣﺲ ﮐﺮدم ﻫﯿﭻ ﺗﺼﻮﯾﺮی ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ وزن آﻧﭽﻪ را ﻣﯽﺑﯿﻨﻢ ﺣﻤﻞ ﮐﻨﺪ.

نگاهی بر برون‌سپاری تفکر در عصر رسانه و الگوریتم‌ها

چطور شتاب دیجیتال فرصت اندیشیدن را از ما ربود

گاهی کافی است تلفن همراهتان را باز کنید تا در عرض چند ثانیه با تصویری از یک فاجعه، تحلیلی چندکلمه‌ای درباره یک جنگ، یا برشی از یک نظریه پیچیده فلسفی روبه‌رو شوید. در کسری از ثانیه، نه‌تنها متوجه می‌شوید چه اتفاقی افتاده، بلکه گوینده به شما دیکته می‌کند که دقیقا چه احساسی باید داشته باشید: خشمگین شوید، تمسخر کنید یا تاسف بخورید. همه‌چیز جویده‌شده، بسته‌بندی شده و آماده بلعیدن است.

فیلمساز رویاهای جمعی

تاریخ در سینمای علی حاتمی، تقویمی از سالمرگ‌ها و عهدنامه‌ها نیست؛ تلاشی عمیق برای بازیابی خاطره از دست ‌رفته یک ملت است. او به جای رجوع به اسناد بایگانی‌شده دارالحکومه‌ها، به گوشه‌های تاریک و پنهان عواطف، حسرت‌ها و رویاهای جمعی ایرانیان نقب می‌زد. اگر تاریخ رسمی همواره روایت پیروزی فاتحان و بازیگران مسلط عرصه قدرت بوده است، حاتمی دوربینش را رو به خلوت آدم‌هایی می‌کاشت که در تندباد دگرگونی‌های تاریخی، هویت، آرامش و یکپارچگی زیست جهان خویش را جست‌وجو می‌کردند.

زیستن در پناه آفتاب؛سه روایت از پایداری، مدارا و گفت‌وگو

زیست فرهنگی یک ملت، در گستره تاریخ و در مواجهه با ابتلائات سنگین و تهدیدهای هولناک خارجی، همواره حیات‌بخش‌ترین سپر حفاظتی و بنیادین‌ترین مایه بقای آن جامعه بوده است. میهن ما، ایران، به عنوان سرزمینی با دیرینه‌ای آکنده از کشاکش‌های ریز و درشت، بارها در معرض آزمون‌های سخت، تحریم‌های ظالمانه، تهدیدهای نظامی و فشارهای همه‌جانبه روانی قرار گرفته است. در چنین برهه‌های حساسی، آنچه یک جامعه را از فروپاشی درونی، زوال اخلاقی، انزوا و گسست پیوندهای اجتماعی بازمی‌دارد، ذخیره زیست فرهنگی و سرمایه معنوی جاری در شریان‌های جمعی آن ملت است.

نیم‌نگاهی به عملکرد رسانه‌ای دولت چهاردهم در آستانه سال سوم

از «وفاق خبری» تا «انفعال تکنیکی»

مرداد ۱۴۰۵ و ورود دولت چهاردهم به سومین سال فعالیت رسمی خود، فرصت تحلیلی مغتنمی است تا یکی از حیاتی‌ترین و در عین حال چالش‌برانگیزترین ارکان حکمرانی، یعنی بازوی اطلاع‌رسانی و ارتباطی پاستور به ارزیابی گذاشته شود. بازخوانی کارنامه مجموعه‌ای که اضلاع اصلی آن را خبرگزاری رسمی دولت (ایرنا)، پایگاه اطلاع‌رسانی دولت (پاد) و شورای اطلاع‌رسانی دولت تشکیل می‌دهند، در این مقطع زمانی، ضرورتی برای سنجش نسبت میان «کابینه» و افکار عمومی است.

فرآیندهای رسانه‌ای، فرهنگ مشارکت و مهندسی توجه در سینمای ترند

پرده نقره‌ای در محاصره رسانه‌های نو

سینما در دهه سوم قرن بیست‌ویکم دیگر منحصر به تاباندن نور بر پرده سفید در تاریکی سالن‌ها نیست؛ سینمای امروز، یک زیست‌بوم رسانه‌ای پیچیده و چندلایه است که پیش از اکران نخستین فریم‌های فیلم، در تاروپود شبکه‌های اجتماعی، گفت‌وگوهای آکادمیک و فرهنگ دیجیتال ریشه می‌دواند. زمانی که خبر ساخت فیلم «اودیسه» کریستوفر نولان به تهیه‌کنندگی اما توماس با بودجه‌ای ۲۵۰ میلیون دلاری توسط کمپانی یونیورسال پیکچرز اعلام شد، ماشین رسانه‌ای هالیوود یک رویداد فرهنگی ملی و جهانی را طراحی کرد. نولان که پس از موفقیت همه‌جانبه «اوپنهایمر» به جایگاه فرامحصولی در سینمای مولف دست یافته بود، حماسه ۳۰۰۰ ساله هومر را نه فقط به عنوان یک متن کهن ادبی، بلکه به عنوان سازوکاری برای تسخیر اقتصاد توجه به کار گرفت.

هانس کریستین آندرسن و دگرگونی الگوی جهان‌شناسی کودک

از افسانه تا واقعیت ادبیات برای کودک

زهرا بذرافکن- خبرنگار گروه فرهنگ: ادبیات کودک و نوجوان به عنوان یکی از پیچیده‌ترین حوزه‌های آفرینش ادبی، در طول دو سده گذشته دستخوش تحولاتی بنیادین در ساختار، محتوا و جهان‌بینی شده. در رأس این تحول جهانی، نام هانس کریستین آندرسن (۱۸۷۵–۱۸۰۵)، نویسنده و شاعر نامدار دانمارکی، به عنوان نقطه عطفی در گذار از ادبیات تعلیماتی به ادبیات مبتنی بر زیباشناسی عواطف کودکانه می‌درخشد. بررسی میراث آندرسن و تاثیر آن بر سیر تاریخی ادبیات کودک در ایران، مواجهه فرهنگ ایرانی با مدرنیته ادبی، نقش ترجمه در شکل‌گیری فرم‌های داستانی بومی و چالش‌های کنونی بازار کتاب را در بستری تحلیلی و روایی آشکار می‌سازد.

پایان عصر بازدارندگی کلاسیک

تولد معماری جدید قدرت در غرب آسیا

در طول یک قرن گذشته، غرب آسیا بارها شاهد تغییر مرزها، سقوط حکومت‌ها و ظهور قدرت‌های جدید بوده است؛ اما ویژگی مشترک بسیاری از این تحولات، نقش‌آفرینی قدرت‌هایی خارج از منطقه در تعیین سرنوشت ملت‌ها بود. امروز اما نشانه‌های یک تحول بنیادین آشکار شده است: منطقه‌ای که سال‌ها میدان رقابت قدرت‌های بزرگ بود، به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مراکز تولید قدرت و تعیین‌کننده معادلات جهانی است.

هوش مصنوعی و پایان اطمینان

وقتی زبان دیگر اثر انگشت ندارد

امروز دیگر پرسش این نیست که «آیا هوش مصنوعی می‌تواند مانند انسان بنویسد؟» بلکه پرسش دشوارتر این است که آیا هنوز می‌توان با اطمینان گفت این متن را انسان نوشته است؟

به بهانه سالروز آغاز ساخت مسجد جامع اصفهان، نگاهی به معماری جذاب آن کرده‌ایم

کتیبه‌های پنهان زمان

تاریخ معماری ایران را نمی‌توان تنها در گاه‌شماری‌های سنگی و ملات‌های بی‌جان جست‌وجو کرد؛ بلکه برخی بناها در قامت یک موجود زنده، حافظه روانی، معنوی و سیاسی یک ملت را در جرزها و طاق‌های خود نگه می‌دارند. مسجد جامع اصفهان دقیقا تجسد عینی مفهوم «پالیمپسست» یا پوست‌نوشته لایه‌نگارانه است؛ کتیبه‌ای شگرف که بارها متن تاریخ بر پیکره آن تراشیده شده و متنی نو بر آن نگاشته شده، بی‌آنکه اثر لایه‌های کهن‌تر از میان برود. کاوش‌های باستان‌شناسی در ژرفای لایه‌های بنیادین این بنا، ستونی با تزئینات دوره ساسانی را آشکار ساخته که گواهی بر وجود یک کانون مذهبی پیش از اسلام و احتمالا یک آتشکده کهن در این موضع است.

روایت پویش «بلون الحرم» در گفت‌وگوی «آگاه» با عباس حسین‌نژاد

هدیه بدون مرز کتاب و رنـگ

زهرا بذرافکن، خبرنگار گروه فرهنگی: در روزها و هفته‌هایی که جغرافیای عاشقی، میلیون‌ها دل شیفته و عاشق را از سراسر جهان به سوی مسیرهای منتهی به کربلای معلی می‌کشاند، بزرگ‌ترین جلوه‌گاه مهرورزی و ایثار بی‌دریغ بشری شکل می‌گیرد.

اربعین؛ کارخانه انسان تمدنی

از «هَلْ مِنْ ناصِرٍ» تا «اُمَّةً واحِدَةً»

تاریخ را همیشه فاتحان ننوشته‌اند؛ گاهی تاریخ را قدم‌های انسان‌هایی نوشته‌اند که حاضر نشدند حقیقت را تنها بگذارند.

روایتی از مصلحان خاموش در تاریخ معاصر ایران

مسافران بی‌چمدان تاریخ

تقویم‌ها در میان روزمرگی‌ها، بهانه‌ای برای درنگ و نگریستن به پشت سر هستند. هفتم مرداد، سالروز درگذشت شخصیتی است که نامش با واقعه شکوهمند مسجد گوهرشاد گره خورده است؛ شیخ محمدتقی بهلول گنابادی؛ مردی که تمام دارایی‌اش از این جهان، تنها یک عبای کهنه بود و قلبی که برای حق می‌تپید. اما در این مسیر پرفراز و نشیب، بهلول تنها نیست. تاریخ معاصر ما پر از ستاره‌های پنهانی است که وزنه‌های سنگین فرهنگ، عرفان و بیداری این سرزمین بوده‌اند، اما در غریو کرکننده سیاست، نامشان زیر غبار نسیان کمرنگ شده است. از علامه دهخدا که جان بر سر کلمات گذاشت تا آیت‌الله طالقانی، ابوذر زمان؛ از مرشد چلویی(میرزا احمد عابد نهاوندی) و رجبعلی خیاط که عرفان را به دل بازار آوردند تا میرزا حسن رشدیه که الفبای دانایی را در برابر جهل بنا کرد. این گزارش، تحلیلی از زندگی مسافران بی‌چمدانی است که قطره قطره وجود خود را خرج بیداری و آگاهی مردمشان کردند.

وقتی سرعت تغییرات فرهنگی از قوانین موجود جلو می‌زند

برزخ دیجیتال

مرضیه کیان، خبرنگار: جهان با سرعتی سرسام‌آور در حال تغییر است و ما مسافران قطاری هستیم که روی ریل‌های فرسوده دیروز، به سوی فردای ناشناخته می‌تازد. فرهنگ عامه، سبک زندگی و ابزارهای ارتباطی ما در کمتر از یک دهه دگرگون شده است؛ اما کتاب قانون، همچنان در قفسه‌های غبارگرفته دهه‌های پیشین خاک می‌خورد. امروز ما با پدیده‌هایی زیست می‌کنیم که تا همین دیروز تنها در فیلم‌های علمی- ‌تخیلی دیده می‌شدند.

نیم‌نگاهی به پدیده فراگیر این روزها؛ آمپول‌های لاغری و ماموریتی که دارند

از نجات جان تا سرکوب بدن

دختری با انتشار عکس‌هایی از یک بدن نحیف و لاغر در توییتر نوشته بود: «من برای کمر به این باریکی حاضرم موشک بخورم، آمپول که چیزی نیست.» این شروع یک جست‌وجو درباره باور فراگیری بود که حالا تبدیل به بخشی از «خودمراقبتی» تعداد زیادی از زنان در جامعه ما شده است.

زنان ایرانی؛ از پشتیبانی جبهه‌ها تا میدان‌داری امروز

در تار و پود مقاومت

مرضیه کیان، خبرنگار: تاریخ مقاومت در هر سرزمینی، همواره دو روی یک سکه است؛ یک روی آن، صدای مهیب خمپاره‌ها، بوی باروت، خاکریزهای درهم کوبیده شده و مردانی است که در خطوط مقدم جان بر کف گرفته‌اند، اما روی دیگر این سکه، که اغلب در هیاهوی تاریخ‌نگاری‌های رسمی کمرنگ‌تر دیده می‌شود، جهانی خاموش اما به شدت تپنده است؛ جهان زنانی که بار سنگین و جانکاه جنگ و بحران را بر شانه‌های صبور خود کشیدند. تاریخ مقاومت ایران تنها در میدان‌های نبرد نوشته نشده است، بلکه بخش عظیمی از این حماسه در مطبخ‌ها، رختشویخانه‌های بیمارستان‌های صحرایی، مساجد محله‌ها و در دل شب‌های سرد بیداری رقم خورده است.

تاب‌آوری تاریخی و حیات فناناپذیر فرهنگ ایران در ورقی از تاریخ

فاتحانی که اهلی شدند

در تقویم تاریخی ملت‌ها، برخی روزها فراتر از یک نشانگر زمانی، نماد گسست‌های بنیادین و ترومای عمیق جمعی هستند. دهم صفر سال ۶۱۸ هجری قمری یکی از همین نقاط عطف سوزان در تاریخ ایران‌زمین است؛ روزی که نیشابور، نگین درخشان خراسان و یکی از کانون‌های اصلی مدنیت اسلامی-ایرانی، تحت هجوم ویرانگر سپاهیان مغول فروپاشید. باید نیشابور پیش از فاجعه را به یاد آورد؛ شهری که تنها یک جغرافیای اداری یا دژ نظامی نبود، بلکه زیست‌جهانی معرفتی و مجسم‌کننده شکوه تمدنی بود. نیشابور، زادگاه اندیشه‌های فراملی، خاستگاه خیام و عطار، کانون کتابخانه‌های غنی، شبکه‌های پیچیده و شگفت‌انگیز قنات‌های زیرزمینی، مدارس پررونق علمی و بازار تجارت فیروزه و ابریشم بود.

تبیین عقلانیت تاب‌آور در اندیشه قائد شهید

اراده متقابل مردم و حاکمیت